Πλημμύρες Ρόδου 2013 - Η ΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΥΓΗ ΠΑΡΟΜΟΙΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ (Μέρος Τρίτο)

 

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

(Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΤΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟ ΤΟΥ 2013)

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΧΙΩΤΗ ΕΙΡΗΝΗ

Οι Αρμοδιότητες των Δημάρχων και των Προέδρων των Κοινοτήτων όσον αφορά την αντιμετώπιση καταστροφών είναι ο συντονισμός και η επίβλεψη του έργου της ΠΠ για την πρόληψη, ετοιμότητα, αντιμετώπιση και αποκατάσταση της καταστροφής, εφόσον συμβαίνει εντός των διοικητικών ορίων των αντίστοιχων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και η διάθεση και ο συντονισμός της δράσης του απαραίτητου δυναμικού και των μέσων για την αντιμετώπιση της καταστροφής, εντός των ορίων του συγκεκριμένου ΟΤΑ.

Το Αυτοτελές Γραφείο Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Ρόδου είναι η αρμόδια υπηρεσία για την υποστήριξη, τον συντονισμό και την επίβλεψη του έργου της Πολιτικής Προστασίας δηλαδή, για την πρόληψη και ετοιμότητα καθώς και την αντιμετώπιση και αποκατάσταση των καταστροφών που συμβαίνουν στην περιοχή του Δήμου.

Το διήμερο της 22^ης  με 23^ης Νοεμβρίου 2013, κατόπιν αιτήματος του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου  και του Δημάρχου της Ρόδου, οι πληγείσες περιοχές κηρύχθηκαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης από τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας και άμεσα κινητοποιήθηκαν κλιμάκια της ΕΜΑΚ από μέρους της πολιτείας, προκειμένου να μεταβούν στη νησί αλλά και (1) ελικόπτερο τύπου Superpuma”,  για να συνδράμουν στις έρευνες για τους αγνοούμενους της περιοχής.  Μαζί τους μετέβη και η Γενική γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, για να συντονίσει τις δράσεις των αρμόδιων φορέων.

Την Κυριακή 24 Νοεμβρίου 2013, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη των αρχών του νησιού στο κτήριο της Περιφέρειας, παρουσία του αναπληρωτή υπουργού εσωτερικών και επιφανών πολιτικών στελεχών του νησιού καθώς και εκπροσώπων της ΔΕΗ, της ΕΤΑΙΠΡΟΦΥΚΑ, του εθελοντικού σώματος του νησιού «Σαμαρειτών», επιστημονικού προσωπικού από το ΕΚΠΑ και άλλων αρμόδιων φορέων. Αφού έγινε μια σύντομη παρουσίαση του φαινομένου και του πλημμυρικού κινδύνου της περιοχής, από το επιστημονικό προσωπικό, αποφασίστηκε εν μέσω και κάποιων φραστικών αντεγκλήσεων η αυξημένη επιφυλακή των αρμόδιων υπηρεσιών, καθώς και η σταδιακή καταγραφή και αποκατάσταση των ζημιών από τα καταστροφικά φαινόμενα. 

Συγκεκριμένα στο συμβούλιο αποφασίστηκε να αποζημιωθούν οι πληγέντες και να ξεκινήσει η αποκατάσταση των υποδομών του νησιού. Να συγκροτηθούν επιτροπές καταγραφής των ζημιών σε κτήρια και βιομηχανικές, βιοτεχνικές μονάδες, εμπορικά καταστήματα, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και επιχειρήσεις, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και φορείς.

Αποφασίστηκε η δυνατότητα όσοι έχουν υποστεί ζημιές, να καταθέσουν αίτηση στις κατά τόπους Τοπικές Κοινότητες, ώστε να δηλώσουν τη διεύθυνσή τους και το είδος της ζημιάς, προκειμένου να ενημερωθούν οι αρμόδιες επιτροπές και να προβούν άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες.

Να δοθούν άμεσα χρήματα που θα προέλθουν από την πολιτική προστασία και από το υπουργείο Εργασίας. Να καταβληθούν από τις υπηρεσίες της Πρόνοιας 586 ευρώ ανά οικογένεια. 

Να παγώσουν οι οφειλές των επιχειρηματιών και γενικά κατοικιών των δημοτικών διαμερισμάτων που επλήγησαν προς τις δημόσιες υπηρεσίες και τα ασφαλιστικά ταμεία.

Να μη γίνονται πλειστηριασμοί ακινήτων στη συγκεκριμένη περιοχή και να δοθούν αποζημιώσεις και στους ιδιοκτήτες των αυτοκινήτων που καταστράφηκαν.

Να διατεθούν κλίνες στα ξενοδοχεία του νησιού για τους πλημμυροπαθείς.

Η Δημοτική Ενότητα Ιαλυσού συνήλθε εκτάκτως και πρότεινε να σταματήσει η έκδοση λογαριασμών ύδρευσης και αποχέτευσης σ’ όλους τους πλημμυροπαθείς και να ανασταλούν και να διαγραφούν τα χρέη και οι οφειλές παρελθόντων ετών των πληγέντων στο Δήμο Ρόδου. 

Ένα χρόνο πριν εξάλλου στις 26 Σεπτεμβρίου του 2012, είχε πραγματοποιηθεί και παλιότερη σύσκεψη των αρμόδιων αρχών, με γενικότερο προσανατολισμό την αποτροπή επικίνδυνων καταστάσεων ενόψει του χειμώνα, εξαιτίας των καμένων δασών του νησιού μας και του ενδεχομένου να προκύψουν πλημμύρες. 

Αντικείμενο της σύσκεψης, ήταν η λήψη προληπτικών μέτρων προς αποφυγή πλημμυρικών φαινομένων. Εξ’ αρχής τονίστηκε η ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στις πυρόπληκτες περιοχές, εκεί όπου είχαν εκδηλωθεί μεγάλες πυρκαγιές, άρα ελλόχευε ο κίνδυνος για δημιουργία σοβαρών  προβλημάτων. Είχε αποφασιστεί κλιμάκιο των Τεχνικών Υπηρεσιών της Περιφέρειας και του Δήμου, με επικεφαλής τον Αντιπεριφερειάρχη Δωδεκανήσου, να πραγματοποιήσει αυτοψία σε συγκεκριμένες περιοχές, όπως η Σορωνή, η Κρεμαστή κλπ, προκειμένου να αξιολογηθεί η κατάσταση και να ιεραρχηθούν κατά προτεραιότητα οι παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν άμεσα. Επίσης είχε προγραμματιστεί τις επόμενες ημέρες από τις δημοτικές ενότητες, ο καθαρισμός σε ποτάμια, χειμάρρους κλπ. και να γίνει καταγραφή των διαθέσιμων μηχανημάτων της Περιφέρειας, του Δήμου καθώς και του Δασαρχείου. Τέλος, έγινε αναλυτική ενημέρωση για την πρόοδο των αντιπλημμυρικών έργων που κατασκευάζονται από την Περιφέρεια σε διάφορες περιοχές της Ρόδου, όπως στη Λάρδο, Αφάντου, Μαλώνα.

------------ **** ------------

Από την πρώτη στιγμή τέθηκαν σε γενική επιφυλακή οι πυροσβεστικές δυνάμεις της Ρόδου, ενώ συγκροτήθηκαν 15 συνεργεία με 35 πυροσβέστες, με τη συνδρομή ομάδας 30 στρατιωτών, για την αντιμετώπιση όλων των προβλημάτων που προέκυψαν στο νησί.

Τις ημέρες της καταστροφής  Δυνάμεις της Πυροσβεστικής και της ΕΜΑΚ, έκαναν συνεχείς προσπάθειες εντοπισμού των αγνοουμένων.

Αμφίβιοι καταδρομείς του ΕΤΕΘ (Ειδικό τμήμα Εθνοφυλακής), είχαν  επιστρατευτεί στη μάχη για τον εντοπισμό του αγνοουμένων στη Ρόδο. Ο στρατός βρισκόταν  σε κατάσταση συναγερμού στο νησί και συνέδραμε τις προσπάθειες των σωστικών συνεργείων,  όπου του είχε  ζητηθεί. 

Συνολικά 50 άνδρες Καταδρομείς αλλά και πεζικάριοι έψαχναν στα σημεία……που…..τους……είχαν…….υποδείξει.

Οι στρατιωτικές μονάδες των νησιών δεν αντιμετώπισαν  κανένα πρόβλημα και το προσωπικό απεδείχθη έτοιμο για κάθε ενδεχόμενο και για…..κάθε…..αίτημα……βοήθειας…..που….ετέθηκε.

Μηχανήματα του στρατού, δόθηκαν στα σώματα των διασωστών  σε δύο περιοχές του νησιού.

Δυνάμεις της Πυροσβεστικής υπηρεσίας, έφεραν εις πέρας επιχειρήσεις απεγκλωβισμού οδηγών πολλών αυτοκινήτων, που είχαν παρασυρθεί από τα νερά.

Τα σχολεία της περιοχής, παρέμειναν κλειστά τις επόμενες ημέρες. Πρόκειται για το 1^ο και 2^ο Νηπιαγωγείο Ιαλυσού και για το 2^ο δημοτικό σχολείο, τα οποία βρίσκονται κοντά στο ρέμα που δημιούργησε τα τεράστια προβλήματα στην ευρύτερη περιοχή. Επίσης ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης κ. Γ. Παπαδομαρκάκης ζήτησε από τους διευθυντές των Γυμνασίων και των Λυκείων να ενημερώσουν τους γονείς ώστε να πάρουν τα παιδιά τους από τα σχολεία στις 12.00 χθες το μεσημέρι, φοβούμενος τις κακές καιρικές συνθήκες. Κλειστή αποφασίστηκε να μείνει οριστικά και η γέφυρα της Κρεμαστής και στα δύο ρεύματα, έως ότου αποκατασταθεί η κατάσταση στην περιοχή.

Ο δήμαρχος Ρόδου, δήλωσε στους δημοσιογράφους της περιοχής  ότι έχουν σημειωθεί εκτεταμένες ζημιές σε όλο το βόρειο τμήμα του νησιού που επλήγη από την κακοκαιρία και πως τις επόμενες ώρες αναμένονται νέες βροχές και καταιγίδες. Τις πρώτες ώρες θεωρήθηκε πως δεν ευσταθούν οι πληροφορίες για τρίτο αγνοούμενο στην περιοχή, πληροφορίες που ανατράπηκαν δυστυχώς τις επόμενες ώρες με τα τραγικά αποτελέσματα που έχουν αναφερθεί παραπάνω. Από τις αρμόδιες αρχές, αναφέρθηκε πως το ποτάμι της Ιαλυσού, είθισται να καθαρίζεται στα τρία σημεία όπου υπάρχουν αγωγοί. Ο Δήμαρχος της περιοχής δήλωσε πως «περπάτησε» το ποτάμι μετά την πλημμύρα και διαπίστωσε πως δεν έφταιγε ο ελλιπής καθαρισμός των αγωγών, αλλά η μεγάλη ένταση των καιρικών φαινομένων, που συμπαρέσυρε από τα ψηλότερα εδαφικά στρώματα της περιοχής, φερτά υλικά (καλαμιές και κλαδιά δέντρων δηλαδή στη προκειμένη περίπτωση), τα οποία έφραξαν τους αγωγούς. Παραδέχτηκε ωστόσο (συντετριμμένος, όπως ανέφεραν οι αυτόπτες μάρτυρες), πως το ποτάμι θα έπρεπε να έχει καθαριστεί τουλάχιστον άλλη μια φορά, από την τελευταία φορά που καθαρίστηκε, πριν έξι ολόκληρα χρόνια δηλαδή.

Υψηλότερα ιστάμενο πολιτικό στέλεχος σε συνέντευξή του στον τοπικό τύπο της περιοχής υποστήριξε πως η Ρόδος είναι ανοχύρωτη από πλευράς αντιπλημμυρικών έργων, απέναντι στη σφοδρότητα των φυσικών φαινομένων, γεγονός που το επιβεβαιώνουν και τεχνικές εκθέσεις γύρω από τα αντιπλημμυρικά έργα της περιοχής  και πως οι κάτοικοι της περιοχής ζουν με την αγωνία του τι θα έχει να αντιμετωπίσει η περιοχή, κάθε φορά που θα συμβαίνουν παρόμοια φαινόμενα, πως πρέπει να εξασφαλιστούν πόροι και να αξιοποιηθούν ταχύτατα οι ελάχιστοι πόροι αυτή τη στιγμή που είναι δυνατόν να διατεθούν στο πλαίσιο της ορθής λειτουργίας της κρατικής μηχανής, ώστε η Περιφέρεια να έχειστη διάθεσή της όλα τα αναγκαία μέσα, τα οποία θα συμβάλουν αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση παρόμοιων καταστάσεων στο μέλλον. Ο πολιτικός, τόνισε, πως μόλις προ ημερών, κατατέθηκαν στο αρμόδιο τμήμα, οι αναγκαίες μελέτες για την αδειοδότηση αναγκαίων έργων (της γέφυρας της Κρεμαστής εν προκειμένω), καθώς το έργο αυτό δεν είναι ακόμα καν αδειοδοτημένο, γεγονός που προκαλεί την οργή και την απορία και των κατοίκων του νησιού.

 Κολλήματα παρουσίασε επίσης η αποπεράτωση του συγκεκριμένου έργου, και ως προς τα θέματα των αναγκαίων απαλλοτριώσεων στη περιοχή, προκειμένου να προχωρήσει η σωστή κατασκευή του έργου και τονίσθηκε πως το τοπικό συμβούλιο της περιοχής σε συνεργασία με την Δημοτική Αρχή του τόπου, θα πρέπει να εξετάσουν συνολικά τα θέματα, τα οποία θα προκύψουν κατά την περίοδο της κατασκευής του έργου. 

Σύμφωνα με τη γνώμη αρμοδίου πολιτικού στελέχους  για την κατασκευή του έργου, υπήρχε μια πολύ παλιά μελέτη, λίγο μετά το 1990, η οποία αφορούσε όλον τον οδικό άξονα, από την πόλη μέχρι τοαεροδρόμιο. Μέσα σ’ αυτήν υπήρχαν και τα σχέδια μιας νέας γέφυρας αλλά η προηγούμενη Περιφερειακή Αρχή αφαίρεσε από αυτήν το κομμάτι που αφορούσε στη γέφυρα, το παρουσίασε αυτοτελώς και το προκήρυξε ως ξεχωριστό  τεχνικό έργο. Αυτή όμως, η μελέτη που ήταν ενταγμένη στο γενικότερο κομμάτι, απαιτούσε αδειοδοτήσεις που δεν είχαν δοθεί. Τονίστηκε επίσης πως είναι αναγκαίες οι ανάλογες περιβαλλοντικές μελέτες, ενώ πρέπει να καταστεί εφικτή και η διευθέτηση του χειμάρρου που γίνεται από άλλες υπηρεσίες. Έντονος είναι και ο φόβος να λάβουν χώρα και νέα έντονα καιρικά φαινόμενα και να μη μπορέσει να ξεκινήσει για τεχνικούς λόγους το έργο, ενώ στην περίπτωση κατασκευής της νέας γέφυρας, ένας από τους κάθετους δρόμους της περιοχής αχρηστεύεται ολοσχερώς.

Προβλήματα όμως, αντιμετωπίζουν και άλλα έργα της περιοχής, όπως το σταματημένο αυτή τη στιγμή έργο της λεωφόρου Ρόδου – Λίνδου, το οποίο χαρακτηρίστηκε από το στέλεχος ως «πληγή», και η παύση των εργασιών έγινε επειδή ο ανάδοχος δεν έχει πληρωθεί 600 χιλιάδες ευρώ από το Υπουργείο Υποδομών, με τον οποίο γίνονται προσπάθειες να βρεθεί λύση στο πρόβλημα. 

Μετά το πέρασμα των έντονων καιρικών φαινομένων, τα συνεργεία του δήμου, της περιφέρειας αλλά και με τη συνδρομή ιδιωτών, καθώς και με τη βοήθεια των δυνάμεων της πυροσβεστικής υπηρεσίας, επιχειρήθηκε ο καθαρισμός των αποφραγμένων αγωγών, κοντά στα σημεία της τραγωδίας, αλλά και στις οδούς και τις υποδομές του νησιού, κατά το δυνατόν.

------------ **** ------------

Σ’ ένα γενικότερο πλαίσιο εθνικού σχεδιασμού, παρόμοιων περιπτώσεων,  η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας εκδίδει και αναθεωρεί κάθε χρόνο σχετικές εγκυκλίους προς ενημέρωση και δράση, των αρμόδιων φορέων:

Η ΓΓΠΠ  θεωρώντας δεδομένη  την εμφάνιση πλημμυρικών φαινόμενων στη χώρα μας με καταστροφικές συνέπειες,  επισημαίνει την ανάγκη τόσο για τη δρομολόγηση έργων αντιπλημμυρικής προστασίας με στόχο την αποτροπή εμφάνισής τους και τη μείωση των επιπτώσεων τους, όσο και της λήψης μέτρων πολιτικής προστασίας για την εξασφάλιση της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και την άμεση διαχείριση των συνεπειών τους.

 

Στην κατηγορία των έργων αντιπλημμυρικής προστασίας εντάσσονται κυρίως:

·        η μελέτη, ο προγραμματισμός και η κατασκευή νέων αντιπλημμυρικών και προστατευτικών έργων που αποβλέπουν στην περαιτέρω μείωση εμφάνισης πλημμυρικών φαινομένων,

·        η μελέτη, ο προγραμματισμός και η κατασκευή έργων αντιμετώπισης διάβρωσης των εδαφών, ιδίως σε δασικές εκτάσεις που η φυσική τους βλάστηση πρόσφατα έχει καταστραφεί από πυρκαγιές (έργα ορεινής υδρονομίας, αναβαθμοί συγκράτησης φερτών υλών, κλπ.),

·        ο καθαρισμός της κοίτης υδατορεμάτων από φερτά υλικά ή άλλα εμπόδια (άρση προσχώσεων) που δυσκολεύουν την ελεύθερη απορροή των υδάτων,

·        ο έλεγχος και η συντήρηση των υφισταμένων έργων αντιπλημμυρικής προστασίας για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης λειτουργίας τους,

·        ο έλεγχος και συντήρηση εγγειοβελτιωτικών έργων και εγκαταστάσεων για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου πρόκλησης ζημιών από πλεονάζοντα αρδευτικά και πλημμυρικά ύδατα, και

·        ο έλεγχος και συντήρηση του δικτύου ομβρίων υδάτων των οδών από τους φορείς που είναι υπεύθυνοι συντήρησης και λειτουργίας του οδικού δικτύου.

Στην κατηγορία λήψης μέτρων πολιτικής προστασίας εντάσσονται μέτρα και δράσεις που αποβλέπουν κυρίως στην προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών, την παροχή βοήθειας στους πληγέντες και την επαναφορά της λειτουργίας των υποδομών που επλήγησαν, με στόχο την αποκατάσταση της καθημερινής λειτουργίας περιοχών που έχουν πληγεί.

Ειδικότερα, η προστασία της ζωής και η άμεση παροχή βοηθείας συνδέεται με δράσεις που αφορούν το έργο διάσωσης των πολιτών που βρίσκονται σε κίνδυνο, την άντληση υδάτων από πλημμυρισμένα κτίρια, την προσωρινή φιλοξενία των πολιτών που λόγω καταστροφής η διαμονή στις κατοικίες τους έχει καταστεί αδύνατη, την άμεση επαναλειτουργία των δικτύων παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, ύδρευσης, κλπ, που έχουν διακοπεί λόγω βλάβης, όπως επίσης και την αποκατάσταση κυκλοφορίας στο οδικό δίκτυο, όπου αυτή έχει διακοπεί λόγω πλημμυρικών υδάτων, φερτών υλικών ή και κατολισθητικών φαινομένων.

Είναι σκόπιμο να διευκρινιστεί ότι κατά τη διάρκεια και μετά την εκδήλωση της καταστροφής, το έργο της άμεσης αποκατάστασης της λειτουργίας των πάσης φύσης έργων αντιπλημμυρικής προστασίας έχει χαρακτήρα κατεπείγουσας ανάγκης, ειδικά όταν συνδέεται με την προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών, και εκτελείται από τους φορείς που έχουν τη θεσμική αρμοδιότητα λειτουργίας και συντήρησης των έργων αυτών.

Στις περιπτώσεις αυτές, οι φορείς συντήρησης και λειτουργίας των έργων αντιπλημμυρικής προστασίας και του οδικού δικτύου καλούνται να προσφέρουν έργο πολιτικής προστασίας, που συνδέεται με την άμεση αποκατάσταση της λειτουργίας των έργων και έχει στόχο τη μείωση των συνεπειών από το καταστροφικό φαινόμενο. Η κατεπείγουσα ανάγκη συνδέεται κυρίως με το έργο της απόσυρσης πλημμυρικών υδάτων, την προστασία κατοικημένων περιοχών κλπ. και δύναται στα ανωτέρω έργα να συμπεριλαμβάνονται και τυχόν μικρά τεχνικά έργα προσωρινού χαρακτήρα που κρίνονται αναγκαία στη φάση της αντιμετώπισης (πχ. πρόχειρα αναχώματα, κλπ).

Για τους ανωτέρω λόγους, το έργο της άμεσης αποκατάστασης της λειτουργίας των πάσης φύσεως αντιπλημμυρικών έργων αρμοδιότητας των ΟΤΑ, υποστηρίζεται από τις αρμόδιες οργανικές μονάδες Πολιτικής Προστασίας τους, οι οποίες με εντολή των Αποκεντρωμένων Οργάνων Πολιτικής Προστασίας συντονίζουν το έργο της διάθεσης δυναμικού και μέσων για την άμεση αποκατάστασή τους

Συνεπώς, για την αποτελεσματική διαχείριση καταστροφών λόγω πλημμυρικών φαινομένων έχει βαρύνουσα σημασία ο προσδιορισμός των ρόλων και αρμοδιοτήτων, τόσο των φορέων συντήρησης και λειτουργίας των πάσης φύσεως αντιπλημμυρικών έργων, υποδομών και δικτύων, όσο και των λοιπών φορέων πολιτικής προστασίας που εμπλέκονται άμεσα στην αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και τη διαχείριση των συνεπειών, καθώς απαιτείται ο μεταξύ τους συντονισμός και συνεργασία για την από κοινού αντιμετώπιση του καταστροφικού φαινομένου.

Στα πλαίσιο αυτό η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, ως φορέας της Κεντρικής Διοίκησης,  με κύρια αποστολή το συντονισμό των φορέων που εμπλέκονται σε όλο το φάσμα της διαχείρισης κινδύνων από την εκδήλωση καταστροφών, θεωρεί απαραίτητη την έκδοση των κατάλληλων εγκυκλίων, οι οποίες αποτελούν κείμενα στρατηγικού επιπέδου και επιλογών που συνδυάζουν σύνολο διατάξεων σχετικών με τους ρόλους και τις αρμοδιότητες φορέων που εμπλέκονται στη διαχείριση κινδύνων από πλημμυρικά φαινόμενα. Στα έγγραφα αυτά προσδιορίζονται με σαφήνεια οι ρόλοι και οι αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων φορέων στην αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και τη διαχείριση των συνεπειών από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων με καταστροφικές συνέπειες και παρέχονται συντονιστικές οδηγίες για την από κοινού αντιμετώπισή τους.

Αναγκαία κρίνεται επίσης η μελέτη, εκτέλεση και συντήρηση των έργων αντιπλημμυρικής προστασίας, που υπάγονται κατά κανόνα στην κατηγορία υδραυλικών έργων (κανάλια, δίκτυα αγωγών κλπ)  και δρομολογούνται σε τοπικό επίπεδο από τις αρμόδιες οργανικές μονάδες των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και των ΟΤΑ, καθώς και των Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων (Ο.Ε.Β.).

Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των φορέων αυτών, καθώς και των φορέων συντήρησης και λειτουργίας του οδικού δικτύου, ο ρόλος τους έχει βαρύνουσα σημασία γιατί μετά την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων με καταστροφικές συνέπειες οι φορείς αυτοί καλούνται να προσφέρουν έργο πολιτικής προστασίας, δηλαδή σε συνεργασία με τους λοιπούς φορείς πολιτικής προστασίας συμβάλλουν στη μείωση των συνεπειών του καταστροφικού φαινομένου.

Βεβαίως όπως διαπιστώθηκε από τα προηγούμενα κεφάλαια της εργασίας, σε μεγάλο βαθμό, οι αρχές και προθέσεις της Γ.Γ.Π.Π., δεν εφαρμόστηκαν και δεν τηρήθηκαν στην περίπτωση των πλημμυρών της Ρόδου το 2103, με αποτέλεσμα και τις τραγικές συνέπειες των καταστροφικών φυσικών φαινομένων, κυρίως όσον αφορά τον καθαρισμό των οδών και των κοινόχρηστων χώρων, αλλά και των φρεατίων, παράγοντας που συχνά είναι καθοριστικός για το αν μια περιοχή θα πλημμυρίσει ή όχι σε περίοδο εκτεταμένων βροχοπτώσεων, όπως έχει συμβεί και παλιότερα σε άλλες πλημμύρες ανά την Ελληνική επικράτεια, όπως στην περιοχή του Μοσχάτου το 2012, 2013 για παράδειγμα..

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΥΓΗ ΠΑΡΟΜΟΙΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ:

Να αξιοποιηθούν κατ΄αρχάς με έξυπνο τρόπο και όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά, όσα μέσα έχει η Περιφέρεια στη διάθεσή της, προκειμένου την οποιαδήποτε ώρα που λαμβάνουν χώρα φαινόμενα σε εξέλιξη και τυχόν προβλήματα στο νησί, να μπορέσουν οι αρμόδιοι φορείς να είναι αποτελεσματικοί στις παρεμβάσεις τους. Αν οι διαθέσιμοι πόροι μια δεδομένη στιγμή σε μια περιοχή δεν επαρκούν, θα πρέπει να είναι εφικτή η συνεργασία με άλλες Περιφέρειες, ώστε να παρεσχεθούν…τα…αναγκαία…….μέσα……αντιμετώπισης..της…..κατά-στασης.

Επίσης  σε περιοχές με ισχυρή βροχόπτωση, είναι ορατός ο κίνδυνος πλημμυρών, κυρίως όταν το έδαφος αυτό είναι και αποσαθρωμένο λόγω πυρκαγιών, τουλάχιστον για 4-5 χρόνια μετά την καταστροφή.  Επίσης λόγω των ισχυρών βροχοπτώσεων που παρατηρούνται  στον Ελλαδικό χώρο από τον Μάιο μέχρι και τα μέσα καλοκαιριού αλλά και από τον Οκτώβριο έως τον Νοέμβριο, είναι περιορισμένος ο χρόνος για την υλοποίηση μελετών στα εδάφη που κινδυνεύουν από πλημμύρες περισσότερο, τα σημεία δηλαδή, όπου συγκεντρώνονται τα ύδατα όπως κατέρχονται  από τους ορεινούς όγκους της επικράτειας.  Για το λόγο αυτό, κρίνεται αναγκαία η λήψη μέτρων και η κατασκευή προσωρινών αλλά και σοβαρών αντιπλημμυρικών υποδομών, ώστε να είναι στο μέλλον εφικτή η αποφυγή καταστροφών λόγω πλημμυρών και υπερχειλίσεων των υδάτων μιας περιοχής.  (Μπαλούτσος Γεώργιος, 2005)

Τα μέτρα πρόληψης και αποφυγής σε περίπτωση πλημμυρών, αφορούν στα εξής:

Στην αποφυγή διάβρωσης του εδάφους στις πλαγιές μιας ορεινής περιοχής.

Στην συγκράτηση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου όγκου νερού πίσω από τα έργα και εντός του εδάφους των πλαγιών και της κοίτης των υδατορευμάτων.

Στη προστασία της κοίτης από διάβρωση και εκσκαφή και τη δημιουργία συνθηκών απόθεσης φερτών υλικών.

Στη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για την αποκατάσταση και την προστασία της φυσικής πανίδας της περιοχής.

Στον αποτελεσματικό έλεγχο και στη συντήρηση των εγγειοβελτιωτικών έργων και εγκαταστάσεων, καθώς και του στραγγιστικού δικτύου των υδάτων μιας περιοχής, από την πλευρά της πολιτείας (φράγματα, λιμνοδεξαμενές, αρδευτικά δίκτυα, γεωτρήσεις κλπ).

Στη δημιουργία φραγμάτων με υλικά αντοχής (π.χ. σκυροδέματα), η όταν δεν υπάρχει τέτοια δυνατότητα από κορμούς δέντρων, συρματοπλεγμένων κιβωτίων, με σάκους γεμισμένους με άμμο κλπ. Σε δάση και δασικές εκτάσεις που η φυσική τους βλάστηση πρόσφατα έχει καταστραφεί από πυρκαγιές ο προγραμματισμός, η μελέτη και η εκτέλεση αντιπλημμυρικών και αντιδιαβρωτικών έργων (κορμοδέματα, κλαδοπλέγματα, κορμοφράγματα, αυλακώσεις κπλ), εξετάζονται κατά προτεραιότητα από τις αρμόδιες δασικές αρχές.

Όσον αφορά τώρα στις πεδινές περιοχές, στις οποίες δυστυχώς, πάντα φτάνει ένα μέρος της πλημμυρικής απορροής, κατ’ αρχάς πρέπει να αποφεύγεται η άναρχη οικοδόμηση σε περιοχές κοντά σε υδάτινες περιοχές,  η  τσιμεντοποίηση και κυρίως χωρίς έλεγχο τέτοιων περιοχών και η ανεξέλεγκτη αστικοποίηση, η φράξη με  τσιμεντοειδή υλικά (ή «μπάζωση», όπως αποκαλείται στην καθομιλούμενη των κοιτών των ποταμών. 

Θα πρέπει να υπάρχει μέριμνα από μέρους της πολιτείας, ώστε να αποφράζονται εγκαίρως τα αποχετευτικά συστήματα (φρεάτια, υπόνομοι κλπ)  των αστικών περιοχών.  Η Αθήνα από άποψη αστικοποίησης, αλλά και ανεπάρκειας του δικτύου φαίνεται να πρωτοστατεί σε μια νοητή κλίμακα κατάταξης.  Οι επιφάνειες που καλύπτονται από τσιμέντο, αντιπροσωπεύουν στο κέντρο της πόλης, πολύ υψηλό ποσοστό, σε σχέση με τις ζώνες πρασίνου.

Όσον αφορά το αστικό κομμάτι, θα πρέπει να γίνει χαρτογράφηση των υποδομών και των περιουσιών σε κίνδυνο, δεδομένου πως ένας σημαντικός αριθμός, περιουσιών, αγροτικών εκτάσεων, κατοικιών, εγκαταστάσεων και υποδομών βρίσκεται σε περιοχές ρεμάτων ποταμών ή κοντά σε λίμνες, με αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης πλημμύρας, ώστε να είναι ακριβής ο απολογισμός και ο αντίκτυπος μια πιθανής πλημμύρας, σε μια περιοχή.

Θα πρέπει σε κάθε περιοχή να γίνει μια λεπτομερής εκτίμηση του πλημμυρικού κινδύνου, γεγονός που θα διευκολύνει την δημιουργία των κατάλληλων αντιπλημμυρικών έργων σε κάθε περιοχή.

Θα πρέπει να διασφαλιστεί ο επαρκής φωτισμός, σε κάθε περιοχή του οδικού δικτύου, να διασφαλιστεί η αρμονική συνεργασία με τις αστυνομικές αρχές, σε περίπτωση ανάγκης ρύθμισης της κυκλοφορίας και να εξετασθεί με ακρίβεια και υπευθυνότητα η ασφάλεια των υποδομών, (οδικού δικτύου και στοιχεία αυτού), για την ασφαλή κατά το δυνατόν κυκλοφορία των οχημάτων, κατά τη διάρκεια μιας καταστροφής.  Ειδικά για το νησί της Ρόδου, αναγκαία καθίσταται μια επισταμένη μελέτη και η αποκατάσταση μεγάλου μέρους των υποδομών του  οδικού δικτύου του νησιού (γέφυρες, διαβάσεις κλπ).

Από τους χώρους κοντά σε περιοχές με έντονο πλημμυρικό κίνδυνο, θα πρέπει να απομακρυνθούν κρίσιμες υποδομές, όπως αστυνομικά τμήματα, δημαρχεία, πυροσβεστικές υπηρεσίες, υπηρεσίες πολιτικής προστασίας κλπ, αλλά και οικισμοί, κυρίως όσοι έχουν χτιστεί παράνομα και με αθέμιτους τρόπους κοντά σε υδάτινα συστήματα, επιβαρύνοντας και το οικοσύστημα της περιοχής και αυξάνοντας τις πιθανότητες ατυχημάτων και καταστροφών, σε περιπτώσεις εκδήλωσης έντονων φυσικών φαινομένων. Στους χώρους αυτούς, θα πρέπει να είναι εγκατεστημένες υποδομές που μπορούν να φιλοξενήσουν «χαλαρές» δραστηριότητες, όπως πάρκα, πλατείες κλπ.. και να υπάρχουν αναρτημένες πινακίδες στους χώρους αυτούς με ειδικούς χάρτες πλημμυρικού κινδύνου.

Να υπάρχει οργανωμένη αστυνόμευση και αρμοδιότητες καθαρισμού των ευπαθών περιοχών. Σχετικά με την αστυνόμευση ρεμάτων, όσον αφορά την εξόρυξη, αμμοληψία κ.λ.π. εντός ή εκτός της κοίτης ποταμών, χειμάρρων κ.λ.π. ή σε ιδιωτικό χώρο, σε τοπικό επίπεδο αρμόδιες υπηρεσίες είναι οι κατά τόπους Αστυνομικές και Λιμενικές Αρχές.

Να υπάρχει εξασφαλισμένη η ετοιμότητα του ανθρώπινου δυναμικού για την αντιμετώπιση επειγουσών καταστάσεων, καθώς και ο σωστός και έγκαιρος συντονισμός, αλλά και η καλή συνεννόηση των αρμόδιων αρχών και συντονιστικών οργάνων, για την αποφυγή τραγωδιών, σε τέτοιες περιπτώσεις.

Ευαισθητοποιημένοι θα πρέπει να είναι και οι ίδιοι οι πολίτες, μετά από ενημέρωση και της πολιτείας, για το πώς θα πρέπει να διατηρούν τους ιδιόκτητους χώρους τους, καθαρούς και απαλλαγμένους από ξερά φύλλα, κλαδιά κλπ, ώστε σε περίπτωση πλημμύρας να μειώνονται στο ελάχιστο δυνατό οι συνέπειες μιας μη ελεγχόμενης κατάστασης στο φυσικό περιβάλλον.. 

Να λαμβάνονται υπόψη, τα καθημερινά δελτία πρόγνωσης των καιρικών φαινομένων, κυρίως όταν ιδιώτες θέλουν να πραγματοποιήσουν ταξιδιωτικές διαδρομές αλλά και εκ μέρους των διαφόρων υπηρεσιών. Σε πολλές περιπτώσεις έχει διαπιστωθεί, πως ένα ατύχημα δε θα είχε συμβεί, αν δεν υπήρχε στο σημείο εκείνο πληθυσμός εν κινήσει, παρά τα απαγορευτικά δελτία των κρατικών Δελτίων καιρού.

Στις περιπτώσεις που υπάρχουν εκτεταμένες συνέπειες ενός φυσικού συμβάντος,  θα πρέπει η αρμόδια τοπική αρχή, να είναι επαρκώς προετοιμασμένη, ώστε να εκτιμήσει γρήγορα το μέγεθος μιας καταστροφής, να συντονίσει ταχέως τις δυνάμεις διάσωσης και αποκατάστασης της περιοχής της, να ιεραρχήσει σωστά τις δράσεις της Πολιτικής Προστασίας, να φροντίσει για την εξασφάλιση της δυνατότητας επικοινωνίας, και μεταξύ των πληγέντων, αλλά και μεταξύ των φορέων, και να κινηθεί αποτελεσματικά για την όσο το δυνατόν γρηγορότερη παροχή βοήθειας προς τους πληγέντες ή τους άστεγους της περιοχής του, τη σωστή δρομολόγηση των επιχειρήσεων διάσωσης σε κάθε περίπτωση, την αποτελεσματική παροχή προνοσοκομειακής περίθαλψης και της μεταφοράς τυχόν τραυματιών σε συνεργασία με τις οργανωμένες μονάδες παροχής υπηρεσιών υγείας, καθώς και τη διασφάλιση της ποιότητας του νερού και των τροφίμων του πληγέντος πληθυσμού  με την άμεση διενέργεια ελέγχων στα υδροφόρα συστήματα της περιοχής. Να υπάρχει οργανωμένη και ασφαλή καθοδήγηση σε κάποιον ασφαλή χώρο σε περίπτωση που παραστεί ανάγκη απομάκρυνσης του πληθυσμού της περιοχής.

Ειδική μέριμνα θα πρέπει να δοθεί τέλος και στο τομέα της παιδείας , με ειδικά προγράμματα ενημέρωσης στα σχολεία, και εκπαίδευσης των παιδιών, με διοργανώσεις ειδικών ημερίδων, με καλή συνεργασία με τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε να υπάρχει κοινή χρήση κωδικών επικοινωνίας αλλά και χαρτών και πρωτοκόλλων,  ώστε και να ξέρουν πώς να ανταποκριθούν σε περιπτώσεις όπου θα βρεθούν αντιμέτωπα με μια τέτοια φυσική καταστροφή,  αλλά και να μαθαίνουν από μικρά να σέβονται το περιβάλλον και τη φύση γύρω τους, να μάθουν να το θεωρούν σπίτι τους και να φροντίζουν γι’ αυτό, ώστε να μη το καταστρέφουν και να γνωρίζουν ότι πρέπει να ζουν σε αρμονία με αυτό..  

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Επικεντρώνοντας εν κατακλείδι στο νησί της Ρόδου μπορεί να  επισημανθεί συμπερασματικά πως η Ρόδος είναι ένα νησί με σημαντικές υποδομές, και σημαντικές επενδύσεις σε περιουσιακά στοιχεία, με πλούσιο πληθυσμό (μόνιμο αλλά και αυτόν που κατακλύζει το νησί ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες) και με αυξημένες οικονομικές και κοινωνικές δραστηριότητες.  Ένα μεγάλο μέρος των υποδομών αυτών είναι εκτεθειμένο σε αυξημένο καθεστώς  πλημμυρικού κίνδυνου, καθώς είναι εγκατεστημένο σε ζώνες υποκείμενες σε πλημμυρικά φαινόμενα, σε παραλιακά αλλά και στα πεδινά τμήματα του νησιού.

Επίσης ένα πολύ σημαντικό ποσοστό των υποδομών μεταφορών στη Ρόδο είναι ευπαθείς σε πλημμυρικά φαινόμενα. Συγκεκριμένα σε 67 από τις 106 σημαντικότερες υποδομές (63%) διαπιστώθηκε μέση ή μεγαλύτερη ευπάθεια σε πλημμυρικά φαινόμενα ενώ σε ένα ποσοστό της τάξεως του 27%, διαπιστώθηκε υψηλή ή μεγαλύτερη ευπάθεια.

Η σχετική εμπειρία στις επιπτώσεις ακραίων καιρικών και πλημμυρικών φαινομένων καταδεικνύει ότι θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις υποδομές και στο ρόλο τους κατά τη διάρκεια πλημμυρικών φαινομένων με προτεραιότητα στις υποδομές υψηλής ευπάθειας. Οι συνθήκες ασφαλείας θα πρέπει να ελεγχθούν, και θα πρέπει να εξετασθούν οι συνθήκες φωτισμού και η σήμανση των  θέσεων αυτών. 

Ακόμα η Ρόδος είναι ένα νησί με σημαντικό ιστορικό πλημμυρών, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα και λόγω των μορφολογικών της χαρακτηριστικών αλλά και λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας και παρέμβασης. Κατά μέσο όρο πλημμυρικά φαινόμενα εμφανίζονται στο νησί ανά 3,3 έτη. 

Συμπερασματικά, λοιπόν, η διαδικασία υπολογισμού του πλημμυρικού κινδύνου θα πρέπει να επαναλαμβάνεται σε σύντομα χρονικά διαστήματα, με σκοπό την επικαιροποίηση. Παράλληλα τα ρέματα θα πρέπει να ελέγχονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα ώστε να είναι σίγουρο ότι βρίσκονται στην καλύτερη δυνατή κατάσταση καθώς οι συνθήκες κινδύνου είναι πιθανό να αλλάξουν άρδην λόγω μιας εφήμερης αλλαγής στο υδραυλικό καθεστώς τους. Ο περιοδικός έλεγχος και η συντήρηση των πάσης φύσης αντιπλημμυρικών έργων αφορά την εξασφάλιση της καλής λειτουργίας τους, εκτελείται από τους φορείς που έχουν θεσμικά την αρμοδιότητα και συντελείται σε περιόδους που η επικινδυνότητα εμφάνισης πλημμυρικών φαινομένων είναι μειωμένη.

Τόσο η τοπική κοινωνία, όσο και οι αρχές θα πρέπει να είναι σε κατάσταση ετοιμότητας για την εμφάνιση πλημμυρικών φαινομένων, στο μέλλον.  Οι πιο πιθανές περιοχές για μελλοντικές πλημμύρες, είναι η περιοχή της Κρεμαστής, του Θεολόγου, του Πότου, της Αφάντου, του Λουτάνη, του Μάσαρη, της Λάρδου, του Γενναδίου, του Βατίου και του Λαχανά, χωρίς να μπορεί να δοθεί ένας ακριβής χρονικός προσδιορισμός, για το πότε θα εκδηλωθεί η πλημμύρα.

Όσον αφορά τα δραματικά συμβάντα της 22^ης και 23^ης Νοεμβρίου του 2013, τα συμπεράσματα που μπορούν να εξαχθούν από την παραπάνω εργασία, είναι πως σε μεγάλο βαθμό η τελική καταστροφή θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, αν υπήρχε καλύτερη προληπτική δράση, το προηγούμενο χρονικό διάστημα, σε μια έκταση ακόμα και ενός χρόνου πριν την καταστροφή ή και περισσότερο, καλύτερος έλεγχος των υποδομών του νησιού, με έμφαση στις γεφυρώσεις και τις διαβάσεις του οδικού δικτύου του νησιού, αλλά και στους αγωγούς απόφραξης των υδάτων που υπερχειλίζουν κατά κανόνα, ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες, εξαιτίας έντονων βροχοπτώσεων κυρίως, αλλά και εξαιτίας άλλων παραγόντων που έχουν αναφερθεί παραπάνω, καθώς κατευθύνονται προς τη φυσική τους απόληξη τις παράκτιες περιοχές του νησιού δηλαδή.

Επίσης η καταστροφή θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί αν υπήρχε καλύτερη συνεννόηση και συντονισμός εκ των προτέρων των αρμόδιων αρχών, ως προς την έγκαιρη κατασκευή ενός καλύτερου δρόμου για παράδειγμα, από αυτόν που χρησιμοποίησαν τα τρία από τα θύματα της περιοχής, ή όσον αφορά τη σωστή και έγκαιρη επάνδρωση με το κατάλληλο προσωπικό που θα φρόντιζε ώστε τη δεδομένη στιγμή, οι κοίτες και οι αγωγοί των ρεμάτων να είναι καθαροί ή το οδικό δίκτυο όλης της περιοχής να βρίσκεται σε μια καλύτερη κατάσταση.   Έτσι θα είχε αποφευχθεί μεγάλο μέρος των απωλειών στη περιοχή τις ημέρες αυτές και ενδεχομένως θα είχαμε λιγότερες (ή και καθόλου) απώλειες ανθρώπινων ζώων.

Έτσι σε ένα μελλοντικό επίπεδο, οι δράσεις της πολιτείας θα πρέπει να επικεντρωθούν στον εντοπισμό και τη διασφάλιση εκείνων των παραγόντων (αρκετοί από τους οποίους αναφέρθηκαν παραπάνω στην παρούσα εργασία), που θα επιτρέψουν στο νησί, να είναι καλύτερα «οχυρωμένο», όπως αναφέρθηκε και στην χαρακτηριστική έκφραση του αρμόδιου πολιτικού οργάνου, σε παρόμοια φαινόμενα, εφαρμόζοντας καλύτερες δράσεις πρόληψης, αλλά και οργάνωσης και ανάληψης ευθυνών και από την πλευρά των πολιτών αλλά κυρίως από την πλευρά της πολιτείας, ώστε να αντιμετωπιστούν ευκολότερα και κυρίως χωρίς απώλειες περιουσιών αλλά και ανθρώπων, τα επόμενα χρόνια ανάλογες καταστάσεις, οι οποίες ασφαλώς είναι βέβαιο πως θα επαναληφθούν, αλλά που είναι δυνατόν με τη ανάληψη σωστών και υπεύθυνων κυρίως δράσεων από τους αρμόδιους φορείς,  να μην αγγίξουν το νησί της Ρόδου, στο βαθμό που το επηρέασαν στα τελευταία αυτά δραματικά συμβάντα. _ 

Πλημμύρες Ρόδου 2013 - ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ - ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ (Μέρος Πρώτο)

Πλημμύρες Ρόδου 2013 - Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ - ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ (Μέρος Δεύτερο)

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

1.Verikiou-Papaspiridakou E., Bathrellos G. and Skilodimou H. (2004) Physico-geographical observation of the coastal zone of the northeastern part of island Rhodes. Bulletin of the Geological Society of Greece vol. XXXVI, 2004, Proceedings of the 10th International Congress, Thessaloniki, April 2004.

2.Διακάκης Μ. (2012)/Εκτίμηση πλημμυρικής επικινδυνότητας με τη χρήση μοντέλων προσομοίωσης/Διδακτορική διατριβή/Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος/Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

3.Δρ.Λέκκας Ευθύμης/Διακάκης Μ/Κρουστάλλη Μ/Η χρήση των γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών για την συστηματική καταγραφή των επιπτώσεων ακραίων καιρικών φαινομένων. Η περίπτωση της πλημμύρας της Ρόδου/Πανελλήνιο Συνέδριο «Η χρήση των νέων τεχνολογιών στην πρόληψη και τη διαχείριση φυσικών καταστροφών – ο ρόλος της Πολιτικής Προστασίας»/Ρόδος 2014

4.Δρ.Ευθύμης Λέκκας/Διακάκης Μιχάλης/Πλημμυρικά φαινόμενα(FlashFlood) στη ΒΔ Ρόδο/22 Νοεμβρίου 2013/ΡΟΔΟΣ 2013/ΕΚΠΑ

5.Δρ.Λέκκας Ευθύμης/ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ ΡΟΔΟΥ/ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013/ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΛΗΜΜΥΡΑΣ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013

6.Καθ. ΛουκάςΑθανάσιος /Μέθοδοι εκτίμησης πλημμύρας σχεδιασμού/Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών/Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

7.Κρουστάλλη Μαρία-Χριστίνα/Γεωλόγος ΕΚΠΑ/Ανάλυση Πλημμυρικού Κινδύνου στη νήσο Ρόδο με τη χρήση συστημάτων γεωγραφικών πληροφοριών (GIS)/Αθήνα/Ιούλιος 2014

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

(Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΤΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟ ΤΟΥ 2013)

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΧΙΩΤΗ ΕΙΡΗΝΗ

ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ