Με αφορμή την έκτακτη ανάγκη που έχει δημιουργηθεί από τα πλημμυρικά φαινόμενα στη Μάνδρα, υπήρξαν φωνές που υποστήριξαν ότι ίσως οι πολιτικοί ιθύνοντες να έπρεπε ακόμη και να παρανομήσουν προκειμένου να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους που μπορεί να απειλήσουν την υγεία και την ασφάλεια των πολιτών, καθώς και των περιουσιακών τους στοιχείων. Είναι μια ορθή άποψη αυτή;
Το ίδιο το Σύνταγμα περιέχει ειδικές διατάξεις - που χρησιμοποιήθηκαν και σε παρελθόντα συμβάντα - με στόχο αφενός την προστασία των πολιτών που πλήττονται και αφετέρου την αποφυγή της κατάλυσης της έννομης τάξης και του Κράτους Δικαίου.
Εισαγωγή
Η «ανάγκη» είναι ένα ανθρώπινο αίσθημα, που υποδηλώνει την έλλειψη,τόσο ισχυρό ώστε κατά την αρχαιοελληνική μυθολογία λογιζόταν ως μια εκ των σημαντικότερων θεοτήτων και την τιμούσαν μαζί με τη Βία, αφού θεωρούσαν ότι συγκατοικούσαν. Γιος της Ανάγκης και του Χρόνου ήταν το Χάος. Η θεοποίηση καταστάσεων όπως η «βία» ή η «ανάγκη», εγκαθίδρυσαν με τον πλέον φυσικό τρόπο τις πρώτες αντιλήψεις και θεωρίες Δικαίου. Κατά τη φάση της «αποθεοποίησης» και της ορθολογικής σκέψης των φιλοσοφικών χρόνων, η ανάγκη αντιμετωπίζεται ως ένα κοινωνικό-ψυχολογικό φαινόμενο, χωρίς όμως να χάσει τη μείζονα σημασία της.
Στην εποχή μας, κράτη και κοινωνίες απειλούνται από μια σειρά πολύπλοκων, αιφνίδιων και μεγάλης κλίμακας έκτακτες καταστάσεις ανάγκης (φυσικές ή τεχνολογικές καταστροφές, τρομοκρατικές επιθέσεις, απειλές κατά του πολιτεύματος ή της δημόσιας τάξης, πολέμου κτλ), οι οποίες χαρακτηρίζονται από μια αίσθηση του επείγοντος, για άμεση αντίδραση, καθώς απαιτείται ταχεία δράση, προκειμένου να εμποδιστεί η περαιτέρω άμεση και συχνά στιγμιαία, επιδείνωση τους.
Οι πολιτικοί ηγέτες προκειμένου να μπορέσουν ν’ αντιμετωπίσουν γρήγορα και αποτελεσματικά αυτές τις καταστάσεις συχνά καταφεύγουν στην ενεργοποίηση των ιδιαίτερων διατάξεων του Δίκαιου της Έκτακτης Ανάγκης (Emergency Law).
Η εξουσία των οργάνων της εκτελεστικής εξουσίας που θεωρούνται πιο αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση μιας κρίσης ενδυναμώνεται, με την παραχώρηση εκτεταμένων αρμοδιοτήτων, σε βάρος της νομοθετικής και της δικαστικής εξουσίας. Ορισμένες από τις καθημερινές (κανονικές) λειτουργίες της Πολιτείας και της Κοινωνίας αναστέλλονται ή αλλάζει ο Κυβερνητικός προγραμματισμός, προκειμένου να εφαρμοστούν στρατηγικά και επιχειρησιακά σχέδια αντιμετώπισης.