Το δερματικό σύστημα

 Γράφτηκε από την Σαββούλα Μάλλιου Κριαρά

Είναι το δέρμα, τα μαλλιά και τα νύχια

Το δέρμα καλύπτει τον ανθρώπινο οργανισμό και είναι το μέρος του σώματος που έρχεται σε άμεση επαφή με το περιβάλλον.

Το δέρμα αποτελείται από την επιδερμίδα με τα εξαρτήματά της και το χόριο με το υποδόριο λίπος.

Τα εξαρτήματα της επιδερμίδας περιλαμβάνουν τους σμηγματογόνους, τους αποκρινείς και τους ιδρωτοποιούς αδένες, τις τρίχες και τους όνυχες.

Το χόριο σχηματίζεται από δίκτυο κολλαγόνων ινών και τη βασική ουσία. Το χόριο στηρίζει την επιδερμίδα και περιλαμβάνει τα αιμοφόρα αγγεία και τα νεύρα του δέρματος.

Η ανώτατη στιβάδα της επιδερμίδας, των μαλλιών και των νυχιών αποτελείται από νεκρά κύτταρα. Η επιφάνεια είναι η κατάληξη των κυττάρων που αναπτύσσονται κάθε φορά.  

Το δέρμα αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα όργανα του σώματος. Λειτουργεί ως ανθεκτικό προστατευτικό κάλυμμα ενάντια στην υγρασία, την επιβλαβή ακτινοβολία από τον ήλιο και τη μόλυνση.

(Μέρος Τρίτο) ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΑ ΑΓΧΟΥΣ ΚΑΙ ΥΠΝΟΥ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

 2.5.Ανατομία μαστού 

Ο μαστός θεωρείται επικουρικό γεννητικό όργανο επειδή διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εγκυμοσύνη και το θηλασμό και αποτελεί δευτερεύον χαρακτηριστικό του φύλου. Αποτελεί περίπου ημισφαιρική λιπώδη πτυχή του δέρματος, που περιέχει το μαστικό ή μαζικό αδένα. Οι δυο μαστοί καταλαμβάνουν την πρόσθια επιφάνεια του θώρακα, μεταξύ 2ης ,3ης ,6ης και 7ης πλευράς. Προς τα έξω, κάθε μαστός φθάνει μέχρι την πρόσθια μασχαλιαία γραμμή, ενώ προς τα έσω μέχρι το πλάγιο χείλος του στέρνου. Κάθε μαστός αποτελείται απο το δέρμα, τον μαστικό (μαζικό) αδένα και το περιμαστικό λίπος (Φύσσας, 2006). (Εικόνα 1)

Συγκεκριμένα, το δέρμα στην κεντρική μοίρα του μαστού εμφανίζει τη θηλή , γύρω απο την οποία υπάρχει μία (σκοτεινοχρόη) περιοχή που ονομάζεται άλως. Η θηλή έχει κωνικό ή κυλινδρικό σχήμα και παρουσιάζει στην κορυφή της 10-20 τρήματα απο τα οποία εκβάλλουν οι εκφοριτικοί πόροι του μαζικού αδένα. Η θηλή βρίσκεται στο 4ο μεσοπλεύριο διάστημα και διεγείρεται πολύ εύκολα. Η άλως έχει διάμετρο 3-5 εκ. , περιβάλλει τη θηλή  και έχει βαθύτερη απόχρωση από το υπόλοιπο δέρμα. 

ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ

 

ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ 

Η καρδιά είναι μια βαλβιδική, μυϊκή αντλία και έχει μέγεθος γροθιάς. Στους ενήλικες ζυγίζει 300 γραμμάρια και βρίσκεται πίσω από το σώμα του στέρνου και τους πλευρικούς χόνδρους (3-6), στην πρόσθια κάτω μοίρα του μεσοπνευμόνιου χώρου, στο μέσο επίπεδο του θώρακα έτσι ώστε τα 2/3 αυτής να βρίσκονται αριστερά και το 1/3 δεξιά του επιπέδου αυτού8 . 

Το εξωτερικό σχήμα της καρδιάς είναι πυραμοειδές και παρουσιάζει τρεις επιφάνειες, τρία χείλη και κορυφή. Οι επιφάνειες της είναι η πρόσθια ή στερνοπλευρική, η κάτω ή διαφραγματική και η αριστερή ή πνευμονική. Η πρόσθια επιφάνεια χωρίζεται με τη στεφανιαία αύλακα σε κολπικό και κοιλιακό μέρος. Στο κοιλιακό μέρος παρατηρούμε την πρόσθια επιμήκη αύλακα μέσα στην οποία βρίσκουμε τον πρόσθιο κατιόντα κλάδο της αριστερής στεφανιαίας αρτηρίας. 

Η κάτω επιφάνεια της καρδίας επικάθεται στο διάφραγμα και χωρίζεται από τη βάση της καρδίας με τη στεφανιαία αύλακα. Στην επιφάνεια αυτή φαίνεται η πρόσθια επιμήκης αύλακα μέσα στην οποία πορεύεται ο οπίσθιος κατιών κλάδος της δεξιάς στεφανιαίας αρτηρίας. 

Τα αγγεία του σώματος

Το αίμα για να φθάσει σε κάθε τμήμα του οργανισμού μας, ρέει μέσα σε ειδικούς σωλήνες που ονομάζονται αγγεία. Τα αγγεία τα οποία ξεκινούν από την καρδιά και κατευθύνονται στην περιφέρεια ονομάζονται αρτηρίες. Εκείνα τα οποία ακολουθούν αντίθετη κατεύθυνση, δηλ. από την περιφέρεια προς την καρδιά, ονομάζονται φλέβες. Tα αγγεία του σώματος μας έχουν συνολικό μήκος περί τα 96.000 χιλιόμετρα ή αλλιώς 2,5 φορές η περίμετρος της γης.

Το κυκλοφορικό σύστημα περιλαμβάνει τρία είδη αγγείων. Τις αρτηρίες (και τα αρτηρίδια), που μεταφέρουν το αίμα από την καρδιά προς την περιφέρεια, τα τριχοειδή, που επιτρέπουν την ανταλλαγή ουσιών με τους ιστούς, και τις φλέβες(και τα φλεβίδια), που επαναφέρουν το αίμα στην καρδιά. Τα τριχοειδή αγγεία παρεμβάλλονται μεταξύ αρτηριών και φλεβών.

Αρτηρίες

Οι αρτηρίες έχουν παχύτερα τοιχώματα και μικρότερη εσωτερική διάμετρο από τις φλέβες και περισσότερο μυϊκό ιστό (εικ.3.7, εικ.3.8). Το αίμα διοχετεύεται στις αρτηρίες με κάθε συστολή των κοιλιών της καρδιάς. Κάθε φορά που διοχετεύεται μία ποσότητα αίματος στις αρτηρίες, τα τοιχώματά τους διευρύνονται με την πίεση του εισερχόμενου αίματος και η διεύρυνση αυτή ονομάζεται σφυγμός. Κάθε παλμός της καρδιάς προκαλεί ένα σφυγμό στις αρτηρίες, με αποτέλεσμα να έχουν τον ίδιο ρυθμό οι σφυγμοί των αρτηριών και οι παλμοί της καρδιάς. Ο σφυγμός αυτός ανιχνεύεται στον καρπό του χεριού, καθώς και σε άλλα σημεία του σώματος.

Τι είναι και πως λειτουργεί το μυοκάρδιο

Το μυοκάρδιο αποτελεί ένα εξειδικευμένο τμήμα μυϊκού ιστού που έχει την ικανότητα να συστέλλεται. Στο μυοκάρδιο βρίσκονται οι δύο κόλποι και οι δύο κοιλίες της καρδιάς, που σχηματίζουν το μυοκάρδιο των κόλπων και το μυοκάρδιο των κοιλιών, τα οποία συνδέονται μεταξύ τους.

Τι μορφή έχουν τα κύτταρα του μυοκαρδίου;

Ο καρδιακός μυς, ο οποίος ονομάζεται μυοκάρδιο, αποτελεί έναν από τους τρεις τύπους μυός του σώματος. Οι δύο άλλοι τύποι είναι οι σκελετικοί και ο λείοι μυς. Ο καρδιακός μυς είναι μοναδικός και δεν βρίσκεται πουθενά αλλού στο σώμα. Εξετάζοντας το μυοκάρδιο στο μικροσκόπιο, μπορούμε να παρατηρήσουμε πολλές ραβδώσεις. Πρόκειται για βαθιές κόκκινες ίνες ή ινίδια. Κάθε ίνα δημιυργεί διακλαδώσεις που έρχονται σε άμεση επαφή με τις ίνες των άλλων κυττάρων του μυοκαρδίου, παρέχοντας τους, έτσι, τη δυνατότητα να συνεργαστούν ως δίκτυο.

Πώς λειτουργούν τα κύτταρα;

Κάθε κύτταρο του μυοκαρδίου μπορεί να συσταλεί ή να |χαλαρώσει από μόνο του γιατί έχει ένα είδος ρυθμικής δύναμης. Τα κύτταρα δεν συνδέονται άμεσα με το νευρικό σύστημα όπως οι άλλοι τύποι των μυών, αλλά λαμβάνουν συνολικά την «εντολή» συστολής από ένα κύμα ηλεκτρισμού που παράγεται από τον φλεβόκομβο και τον κολποκοιλιακό κόμβο. Τα νεύρα μπορεί να αλλάξουν τον ρυθμό και την ισχύ της συστολής, αλλά δεν προκαλούν τον χτύπο της καρδιάς.

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ IV

< Προηγούμενο: Πώς λειτουργεί το σώμα μας III

Στα προηγούμενα άρθρα είδαμε με συντομία τους υδατάνθρακες, της πρωτεΐνες και το πώς επιδρούν με τα επίπεδα ινσουλίνης στον οργανισμό μας.

Ας αρχίζουμε να βάζουμε λοιπόν και το διατροφικό λίπος στην κουβέντα. Και θα το κάνουμε βλέποντας τρεις έρευνες.

ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΛΙΠΟΛΥΣΗ

Ας θυμηθούμε το κλασικό μας πλέον γράφημα και το τι είπαμε στο «Πώς Λειτουργεί το Σώμα Μας ΙΙ»

• Όταν τα επίπεδα ινσουλίνης είναι υψηλά, το σώμα αποθηκεύει τη γλυκόζη ως λίπος για να το χρησιμοποιήσει μελλοντικά ως πηγή ενέργειας.
• Όταν τα επίπεδα ινσουλίνης είναι χαμηλά, το σώμα χρησιμοποιεί την αποθηκευμένη αυτή ενέργεια.

Το 1996 έγινε μία έρευνα σε ζώα και ανθρώπους, κατά την οποία δόθηκαν τεράστιες δόσεις γλυκόζης και ινσουλίνης. Αν και ο σκοπός της έρευνας ήταν να εξετάσουν την ροή των λιπαρών οξέων προς τα μιτοχόνδρια, εμάς μας ενδιαφέρει κάτι άλλο που παρατηρήθηκε.

Μείωση της οξείδωσης λίπους υπό ακραίες συνθήκες. Πηγή: Sidossis LS, Stuart CA,Shulman GI, et al. Glucose Plus Insulin Regulate Fat Oxidation by Controlling the Rate of Fatty Acid Entry into the Mitochondria. J Clin Invest. 1996 Nov 15; 98(10): 2244–2250. doi: 10.1172/JCI119034

Η οξείδωση λίπους μειώθηκε κατά 43%. Αυτό που θα λέγαμε «κάψιμο λίπους», δεν σταμάτησε ούτε κάτω από αυτές τις υπερφυσικές δόσεις ινσουλίνης και γλυκόζης. Μόνο ο ρυθμός επιβραδύνθηκε. Να το κάνω λίγο πιο σαφές για όσους χάθηκαν.

Όπως είπαμε, η ομοιόσταση πρέπει να θεωρείται ως θερμοστάτης και όχι ως διακόπτης. Με λίγα λόγια, οι διαδικασίες του σώματος δεν σταματάνε ποτέ. Και για να είμαι ακόμα πιο σαφής, αυτό σημαίνει πως όπως μπορείτε να δείτε και από το γράφημά μας, ινσουλίνη και γλυκαγόνη εκκρίνονται συνεχώς. Απλά, μειώνονται ή αυξάνονται τα επίπεδά τους.

Συνέχεια παίρνεις λίπος και συνέχεια χάνεις λίπος. Η διαδικασία της λιπόλυσης δεν σταματάει και οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση θα ήταν κατά το ελάχιστον αφελής.

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ ΙΙΙ

 Προηγούμενο: Πώς λειτουργεί το σώμα μας II

ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΓΟΝΟΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΟΙ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ

Στο προηγούμενο άρθρο αυτής της σειράς είχαμε δει το πώς αντιδρά το πάγκρεας όταν αυξάνονται τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Έκλεισα λέγοντας πως γνωρίζουμε από τη δεκαετία του ’60 πως ινσουλινογόνοι δεν είναι μόνο οι υδατάνθρακες.

Το διατροφικό λίπος, αν και ρεαλιστικά μιλώντας ανεβάζει την ινσουλίνη σε αμελητέα έως μικρά επίπεδα, το κάνει επί πολλή ώρα και μπορούμε να το θεωρήσουμε μη ινσουλινογόνο, αν και οι εξωγενείς κετόνες οι οποίες είναι λίπη, την ανεβάζουν σε επίπεδα συγκρίσιμα με αυτά των υδατανθρακών.

Σύγκριση του ποσοστού που μετατρέπεται το κάθε μακροθρεπτικό συστατικό και πόσο χρόνο χρειάζεται ώστε αυτή να πέσει.

Οι πρωτεΐνες συνήθως δεν την ανεβάζουν τόσο όσο οι υδατάνθρακες, αλλά η ινσουλίνη θα είναι ανεβασμένη για περισσότερη ώρα από ό,τι με τους υδατάνθρακες και λιγότερο από ό,τι με το λίπος. Σημειώστε το συνήθως, καθώς υπάρχουν πηγές πρωτεΐνης όπως το γάλα, οι οποίες είναι γνωστές ινσουλινογόνες, κάτι που το ξέραμε από τη δεκαετία του 1960! Μάλιστα, μία έρευνα το 2005 κατέληξε στο συμπέρασμα πως διατροφές πλούσεις σε γάλα μπορούν να ανεβάσουν την ινσουλίνη σε τέτοια επίπεδα, ώστε τα άτομα που τις ακολουθούν να παρουσιάσουν αντίσταση στην ινσουλίνη! Αλλά ναι, κατά τα άλλα, οι υδατάνθρακες φταίνε για την παχυσαρκία και όχι το ότι τρώει κάποιος αλόγιστα. Easy Sell.

Σύγκριση των επιπέδων γλυκόζης και ινσουλίνης όπως τα επηρεάζουν διάφορες πρωτεΐνες. Αριστερά, η αύξηση στα επίπεδα γλυκόζης δεν είναι πέραν του αναμενομένου (λιγότερο από 2 mmo/L), ενώ τα επίπεδα ινσουλίνης, μετά από το γάλα και το τυρί έχουν εκτοξευθεί (0.4 ηmol/L). Πηγή: Nilsson M, Stenberg M, Frid AH, Holst JJ, Björck IME, “Glycemia and insulinemia in healthy subjects after lactose equivalent meals of milk and other food proteins: the role of plasma amino acids and incretins” Am J Clin Nutr, 2004 Nov;80(5):1246-53

Προχωρώντας, καταλαβαίνουμε πως υπάρχουν σοβαρά προβλήματα με τους δείκτες GL και GI, αν θέλουμε να τους λάβουμε υπόψη μας ως παράγοντες οι οποίοι θα μας βοηθήσουν στο αδυνάτισμα.

Το σημαντικότερο από αυτά, είναι το φαινόμενο της ινκρετίνης.

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ ΙΙ

Μέρος Πρώτο

Ινσουλίνη, Γλυκαιμικοί Δείκτες και οι απατεώνες που πουλάνε φύκια για μεταξωτές κορδέλες!

ΚΑΙ ΚΑΠΟΥ ΕΔΩ ΞΕΚΙΝΑΜΕ

Αν θυμάστε από το προηγούμενο μέρος, το ATP είναι η κύρια μορφή ενέργειας για τον μεταβολισμό των κυττάρων.

Το μόριο της γλυκόζης είναι απίστευτα σημαντικό για τον οργανισμό μας, καθώς είναι απαραίτητο για την παραγωγή του ATP.

Τα κανονικά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα μας, το ζάχαρό μας δηλαδή, κυμαίνονται από 70 μέχρι 110mg/dl. Όταν τα επίπεδα αυτά ξεπερνώνται, τότε αναλαμβάνει η ομοιόσταση ώστε να επανέλθουν.

Μπαίνοντας στο ζουμί της υπόθεσης: Όταν το πάγκρεας εκκρίνει ινσουλίνη, η γλυκόζη στο αίμα, είτε μετατρέπεται σε γλυκογόνο για να πάει στους μύες και το συκώτι, είτε αποθηκεύεται ως λίπος και έτσι κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας τα επίπεδά της πέφτουν στα κανονικά.

Έτσι, μπορούμε να πούμε πως η γλυκόζη είναι η κύρια πηγή ενέργειας για τα κύτταρά μας και η ινσουλίνη την βοηθάει να μεταφερθεί εκεί.

Εκτός από την ινσουλίνη, το πάγκρεας επίσης εκκρίνει και άλλη μία ορμόνη, την γλυκαγόνη, η οποία είναι υπεύθυνη για ακριβώς τα αντίθετα αποτελέσματα: σηματοδοτεί την διαδικασία για την παραγωγή γλυκόζης από τα αμινοξέα, τα λιπαρά οξέα και το γλυκογόνο, αυξάνοντας έτσι τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.

Με λίγα λόγια, κάθε φορά που τρώμε, η ενέργεια που έχουμε πάρει από το φαγητό μας χρησιμοποιείται ως άμεση πηγή ενέργειας ενώ παράλληλα αποθηκεύεται ως λίπος. Μετά από μερικές ώρες, όταν έχουν πλέον πέσει τα επίπεδα ινσουλίνης και έχουν ανέβει τα επίπεδα γλυκαγόνης, αυτή η διαδικασία σταματάει και αρχίζει να χρησιμοποιείται το αποθηκευμένο λίπος ως πηγή ενέργειας.

Και επειδή μας απασχολεί περισσότερο η απώλεια λίπους, κρατάμε τα εξής:

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ Ι

Ένα από τα σημαντικότερα άρθρα που μπορείτε να διαβάσετε για να αποκτήσετε την θεμελιώδη γνώση ώστε να καταλάβετε πώς λειτουργεί ο οργανισμός σας.

ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

Τα θρεπτικά συστατικά χωρίζονται σε δύο ειδών: Τα μικροθρεπτικά και τα μακροθρεπτικά συστατικά.

Δύο τύπους από τα λεγόμενα μικροθρεπτικά συστατικά τα γνωρίζουν όλοι. Τις βιταμίνες και τα μέταλλα. Αυτά τα συστατικά χρειάζονται σε πολύ μικρές ποσότητες από τον οργανισμό, αλλά είναι απαραίτητα για την σωστή λειτουργία του οργανισμού.

Παρ’ όλα αυτά, τα μικροθρεπτικά συστατικά, δεν μας παρέχουν ενέργεια (θερμίδες με λίγα λόγια).

Αντίθετα με τα μικροθρεπτικά, τα μακροθρεπτικά συστατικά είναι ουσίες που παίρνουμε από τη διατροφή μας, οι οποίες όμως μας παρέχουν ενέργεια. Αυτά είναι τα εξής τρία:

• Υδατάνθρακες: Ένα γραμμάριο υδατάνθρακα ισούται περίπου με 4 θερμίδες.
• Πρωτεΐνες: Ένα γραμμάριο πρωτεΐνης ισούται περίπου με 4 θερμίδες.
• Διατροφικό λίπος: Ένα γραμμάριο διατροφικού λίπους ισούται περίπου με 9 θερμίδες.

Υπάρχουν και άλλα θρεπτικά συστατικά, τα οποία ανάλογα με τη βιβλιογραφία, είτε μπορούν να αποδοθούν ως μακροθρεπτικά, είτε να μην αναφερθούν καθόλου, είτε να εξετάζονται εντελώς ξεχωριστά:

• Οινόπνευμα: Ένα γραμμάριο οινοπνεύματος ισούται περίπου με 7 θερμίδες. Πολλές φορές η βιβλιογραφία, είτε το παραλείπει, είτε αναφέρει πως αυτό παρέχει ενέργεια, αλλά σημειώνοντας πως δεν είναι μακροθρεπτικό συστατικό καθώς δεν είναι απαραίτητο από τον οργανισμό.
• Νερό: Το νερό χρησιμοποιείται ως μεταφορέας των μικροθρεπτικών και μακροθρεπτικών συστατικών και ο ρόλος του είναι απαραίτητος στην διαδικασία διανομής και απορρόφησής τους από το σώμα. Όπως με το οινόπνευμα, πολλές φορές η βιβλιογραφία το παραλείπει καθώς δεν μας παρέχει με ενέργεια.
• Φυτομόρια ή φυτοχημικά: Τεχνικά όχι θρεπτικές ουσίες. Είναι χημικές ουσίες οι οποίες παράγονται από τα φυτά και οι έρευνες δείχνουν πως έχουν οφέλη στην υγεία. Ο μόνος λόγος που τα παραθέτω είναι ότι έχουν αρχίσει πολλές επιστημονικές έρευνες πάνω τους και φαίνεται πως θα μας απασχολήσουν στο μέλλον.

Βασικές γνώσεις για το διασώστη

Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από διάφορα συστήματα, που το κάθε ένα έχει  συγκεκριμένο ρόλο στη λειτουργία του σώματος συνολικά. Η λειτουργία αυτών των μεμονωμένων συστημάτων είναι γνωστή ως φυσιολογία του σώματος.

Είναι σημαντικό ότι ένας διασώστης έχει μια βασική γνώση των σημαντικότερων συστημάτων και λειτουργιών τους. Η γνώση της ανθρώπινης ανατομίας θα σας βοηθήσει σε μια προσφορά πρώτων βοηθειών και θα σας παράσχει επίσης μια σταθερή γνώση για την περίθαλψη και τη θεραπεία ενός θύματος.

Εδώ θα εξετασθούν εκείνα τα συστήματα που είναι σημαντικά στη προσφορά πρώτων βοηθειών.

Το νευρικό σύστημα

Το νευρικό σύστημα αποτελείται από δύο κύρια μέρη, το κεντρικό νευρικό σύστημα και το περιφερικό νευρικό σύστημα. Το κεντρικό νευρικό σύστημα περιλαμβάνει τον εγκέφαλο και τη σπονδυλική στήλη. Αυτό είναι το κέντρο ελέγχου για όλες τις λειτουργίες του σώματος και είναι το πιο σύνθετο όλων των άλλων συστημάτων του σώματος. Ο εγκέφαλος ρυθμίζει τις λειτουργίες όλων των συστημάτων του σώματος, συμπεριλαμβανομένων του αναπνευστικού και καρδιαγγειακού

συστήματος. Είναι εύκολο να φανεί πώς μια ζημιά στο κεντρικό νευρικό σύστημα μπορεί να έχει καταστρεπτικά αποτελέσματα στη συνολική λειτουργία του σώματος.

Τα κινητικά και αισθητικά νεύρα αποτελούν το περιφερικό νευρικό σύστημα. Κάποια νεύρα εκτελούν κάποιες λειτουργίες χωρίς τη βούλησή μας. Η αναπνοή είναι μια λειτουργία που αποδίδεται σε αυτά τα νεύρα.

Κυτταρική αναπνοή

Κατά τη Βιολογία κυτταρική αναπνοή χαρακτηρίζεται η καταβολική διαδικασία που λαμβάνει χώρα στα κύτταρα και κατά την οποία πολύπλοκα οργανικά μόρια, κατά σειρά φθίνουσας προτίμησης υδατάνθρακες, λίπη και πρωτεΐνες, οξειδώνονται^[1] προκειμένου ν' απελευθερώσουν ενέργεια, η οποία είναι απαραίτητη σε άλλες κυτταρικές διαδικασίες. Η κυτταρική αναπνοή είναι ένα από τα τελευταία στάδια του μεταβολισμού των πολυκύτταρων οργανισμών^[1]

Χρησιμότητα της κυτταρικής αναπνοής

Η κυτταρική αναπνοή συμβαίνει σε πολυχρησιμοποιημένες πολύπλοκες ουσίες επειδή:

• Έχουν αχρηστευθεί εξ αιτίας της πολλής χρήσης ή δεν εξυπηρετούν πλέον τις ανάγκες του κυττάρου^[1].
• και οι απλούστερες ουσίες στις οποίες διασπώνται μπορούν να ανακυκλωθούν, για να δημιουργηθούν χρήσιμες πιο πολύπλοκες ουσίες^[1].

Η ενέργεια που απελευθερώνεται αποθηκεύεται στην τριφωσφορική αδενοσίνη^[1], αλλά η απώλεια ενέργειας υπό μορφή θερμότητας^[1] είναι αναπόφευκτη.

Η κυτταρική αναπνοή αναστέλλεται με ανασταλτικά ένζυμα ανάλογα με τις ανάγκες του κυττάρου^[1]. Σκοπός αυτής της αναστολής είναι η εξισορρόπηση ανάμεσα στην παραγωγή ενέργειας και προϊόντων και την κατανάλωσή τους^[1].

Κατά τη διάρκεια της χειμερίας νάρκης διακόπτεται η κυτταρική αναπνοή μέσω της θερμογενίνης η οποία αναστέλλει την παραγωγή της τριφωσφορικής αδενοσίνης, ώστε η παραγόμενη ενέργεια να μετατρέπεται απευθείας σε θερμότητα^[1]. Υπο φυσιολογικές συνθήκες κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε δηλητηρίαση^[1].

Αναπνευστικό σύστημα

Το αναπνευστικό σύστημα είναι το σύστημα εκείνων των οργάνων που χρησιμεύουν στην πρόσληψη του ατμοσφαιρικού αέρα από το περιβάλλον, την εισαγωγή του στους πνεύμονες, την παραλαβή του οξυγόνου από αυτόν και την απόδοση σε αυτόν του διοξειδίου του άνθρακα. Όλη αυτή η διαδικασία που τροφοδοτεί τον οργανισμό με το απαραίτητο στη ζωή οξυγόνο είναι η αναπνοή.

Όργανα της αναπνοής

Τα όργανα που σχηματίζουν το αναπνευστικό σύστημα του ανθρώπου είναι η μύτη (ή ρίνα, από το αρχαίο ρίς-ρινός), ο ρινοφάρυγγας, ο λάρυγγας, η τραχεία, οι βρόγχοι και οι πνεύμονες. Τα όργανα του αναπνευστικού υπάρχουν στο κεφάλι, στο λαιμό και στο θώρακα. Οι ανατομικοί αυτοί σχηματισμοί συμμετέχουν επίσης στη λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος.

Η μύτη, ο ρινοφάρυγγας και ο λάρυγγας αποτελούν την ανώτερη αναπνευστική οδό ή ανώτερο αναπνευστικό σύστημα, ενώ η τραχεία και οι βρόγχοι την κατώτερη αναπνευστική οδό. Οι πνεύμονες είναι το κατ' εξοχήν όργανο της ανταλλαγής των αερίων, όπου ο αέρας έρχεται σε άμεση επαφή με το αίμα, ενώ τα υπόλοιπα όργανα απαρτίζουν τους αεραγωγούς.

Πνεύμονας

Ο πνεύμονας είναι το όργανο του αναπνευστικού συστήματος στο οποίο ανταλλάσσεται το διοξείδιο του άνθρακα του αίματος με το οξυγόνο του εισπνεόμενου αέρα. Ύστερα το αίμα κυκλοφορεί μέσω του κυκλοφορικού συστήματος σε όλο το σώμα οξυγoνώνοντας όλους τους ιστούς. Οι υδρόβιοι οργανισμοίδιαθέτουν αντίστοιχα βράγχια, ενώ οι αμφίβιοι διαθέτουν, ανάλογα με τη φάση της ζωής τους, είτε βράγχια είτε πνεύμονες.

Συνήθως ο πνεύμονας συναντάται σε ζεύγη, ενώ στα σπονδυλωτά συνδέεται με την τραχεία μέσω των βρόγχων. Βρίσκονται αμφότερα της καρδιάς προφυλασσόμενα μέσα στο σκελετό του θώρακα. Διαιρείται σε βαθιές σχισμές που λέγονται λοβοί του πνεύμονα. Έχει σχήμα κωνικό. Η κορυφή του βρίσκεται προς τα πάνω και η βάση προς τα κάτω. Παρουσιάζει την έξω επιφάνεια η οποία βρίσκεται σε επαφή με το πλευρικό τοίχωμα και η έσω έρχεται σε επαφή με την καρδιά. Στην έσω επιφάνεια βρίσκονται οι πύλες του πνεύμονα από τις οποίες περνούν ο αντίστοιχος βρόγχος, ο κλάδος της πνευμονικής αρτηρίας, οι πνευμονικές φλέβες, βρογχικές αρτηρίες και φλέβες και λεμφαγγεία και νεύρα. Επίσης οι πνεύμονες περιβάλλονται εξωτερικά από ένα υμένα, τον υπεζωκότα. Αυτός βρίσκεται μεταξύ πνεύμονα και θώρακα και σχηματίζει την κοιλότητα του υπεζωκότα όπου υπάρχει μικρή ποσότητα υγρού που ονομάζεται πλευρικό υγρό.

Η οξυγόνωση είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση του σώματος. Σε περίπτωση που φράξουν τα πνευμόνια από κάτι, όπως το θαλασσινό νερό ή φαγητό, τότε ο οργανισμός μπαίνει σε κίνδυνο και χρειάζεται να καθαρίσει τα πνευμόνια πολύ γρήγορα.

Αεραγωγός-Οξυγόνωση-Μεταβολισμός-Καταπληξία

Αεραγωγός είναι η δίοδος που κατευθύνει τον ατμοσφαιρικό αέρα διαμέσου μύτης, στόματος, φάρυγγα, τραχειάς και βρόγχων στις κυψελίδες και στους πνέυμονες. 

Κύριος αναπνευστικός μυς είναι το διάφραγμα. 

Η επιπέδωση του διαφράγματος είναι μια ενεργητική κίνηση που δημιουργεί αρνητική πίεση μέσα στη θωρακική κοιλότητα. 

Σε κάθε αναπνοή ο μέσος ενήλικας ενήλικας προσλαμβάνει 500 χιλιοστόλιτρα (mL) αέρα. 

Από αυτά τα 350 διαχέονται μέσω κυψελιδο-τριχοειδικής μεμβράνης προς τα ερυθρά αιμοσφαίρια όπου συνδέονται με την αιμοσφαιρίνη ενώ τα υπόλοιπα 150 mL δεν φτάνουν ποτέ στις κυψελίδες. 

Το κυκλοφορικό σύστημα μεταφέρει λοιπόν τα πλούσια σε οξυγόνο ερυθρά σε όλους τους ιστούς όπου τα οξυγονωμένα έρυθρα αποδίδουν το οξυγόνο τους στα κύτταρα και στον αερόβιο μεταβολισμό. 

Πόσα πλευρά έχουμε στον θώρακά μας;

Τα πλευρά είναι οστά που αποτελούν μέρος του σκελετού του θώρακά μας. Στον θωρακικό σκελετό έχουμε 12 θωρακικούς σπονδύλους, το στέρνο και 24 πλευρά (πλευρές).

Ασπίδα προστασίας για πνεύμονες και καρδιά

Τα πλευρά είναι 12 δεξιά και 12 αριστερά. Εκτείνονται από τη σπονδυλική στήλη μέχρι το στέρνο – με το οποίο συνδέονται άμεσα ή έμμεσα – σχηματίζοντας τη θωρακική κοιλότητα, μέσα στην οποία προστατεύονται οι πνεύμονες, η καρδιά και τα μεγάλα αγγεία.

Τα πρώτα επτά πλευρά ονομάζονται γνήσια πλευρά κι αυτό γιατί το πρόσθιο άκρο τους ενώνεται άμεσα με το στέρνο με τους πλευρικούς χόνδρους.

Εγκέφαλος

Στοιχεία ανατοµίας  



Ο εγκέφαλος είναι το µεγαλύτερο και το πολυπλοκότερο τµήµα του νευρικού συστήµατος και αποτελείται από νευρικά κύτταρα τα οποία δέχονται, επεξεργάζονται και µεταβιβάζουν ερεθίσµατα. ∆ιακρίνεται σε τελικό εγκέφαλο µε τα εγκεφαλικά ηµισφαίρια, διάµεσο εγκέφαλο µε τον θάλαµο και τον υποθάλαµο, µέσο εγκέφαλο, οπίσθιο εγκέφαλο µε την γέφυρα και την παρεγκεφαλίδα και τελικό εγκέφαλο µε τον προµήκη µυελό. Ο µέσος εγκέφαλος, η γέφυρα και ο προµήκης αποτελούν το στέλεχος του εγκεφάλου.  

ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ  

Τα εγκεφαλικά ηµισφαίρια που αποτελούν το µεγαλύτερο τµήµα του εγκεφάλου, εµφανίζουν στην επιφάνειά τους πολυάριθµες προεξοχές και αυλακώσεις, οι οποίες ονοµάζονται έλικες και αύλακες αντίστοιχα. Οι βαθύτερες αύλακες ονοµάζονται σχισµές. Η επιµήκης σχισµή χωρίζει τα ηµισφαίρια µεταξύ τους ενώ άλλες σχισµές χωρίζουν το κάθε ηµισφαίριο σε λοβούς, οι οποίοι είναι ο µετωπιαίος, ο βρεγµατικός, ο κροταφικός και ο ινιακός. Τα εγκεφαλικά ηµισφαίρια αποτελούνται από ένα εξωτερικό στρώµα φαιάς ουσίας, το φλοιό των ηµισφαιρίων, ο οποίος συνίσταται από σώµατα νευρικών κυττάρων, ενώ κάτω από το φλοιό βρίσκονται µάζες λευκής ουσίας, που περιέχουν νευρικές αποφυάδες.  

Πού βρίσκονται τα επινεφρίδια, το συκώτι, το πάγκρεας – Πλήρης «χάρτης» του ανθρώπινου σώματος

Όταν σας ταλαιπωρεί ένας πόνος στην κοιλιά μπορείτε να αναγνωρίσετε αν προέρχεται από το συκώτι, το πάγκρεας ή το στομάχι; Αν όχι, δεν είστε μόνοι…

Σε έρευνα που πραγματοποίησε πρόσφατα η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Λάνκαστερ, ποσοστό κάτω από 15% των συμμετεχόντων κατάφεραν να αναγνωρίσουν σωστά πού βρίσκονται τα επινεφρίδια στο σώμα τους, 20% εντόπισαν τον σπλήνα και 25% την χοληδόχο κύστη. Ακόμη πιο παράδοξο ήταν το εύρημα ότι μόλις 4 στους 10 συμμετέχοντες μπορούσαν να πουν με βεβαιότητα πού βρίσκεται η καρδιά! Το μόνο όργανο που «πέτυχαν» όλοι οι συμμετέχοντες ήταν ο εγκέφαλος, ενώ αρκετά μεγάλο ήταν το ποσοστό (90%) των συμμετεχόντων που τοποθέτησαν σωστά τον κερατοειδή χιτώνα και τους δικέφαλους μυς.

Όπως επισημαίνει ο επικεφαλής της έρευνας, Δρ Άνταμ Τέιλορ, οι βασικές γνώσεις της ανατομίας του σώματός μας είναι ζωτικής σημασίας, καθώς μας βοηθούν να παρακολουθούμε την υγεία μας και να κατανοήσουμε καλύτερα τυχόν προβλήματα που αντιμετωπίζουμε.

Πόσες φορές την ημέρα χτυπάει η καρδιά μας;

Η καρδιά μας είναι ένας μυς που εργάζεται ακατάπαυστα σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας, χωρίς εμείς να καταβάλλουμε κάποια προσπάθεια. Κινείται δηλαδή ανεξάρτητα από τη θέλησή μας. Ακριβώς γι΄ αυτό είναι ένας πολύ ιδιαίτερος τύπος μυός – με αξιοθαύμαστες λειτουργίες.

Μια ισχυρή μυϊκή αντλία

Στην ουσία η καρδιά μας είναι μια ισχυρή μυϊκή αντλία, που εξασφαλίζει την κυκλοφορία του αίματος στον οργανισμό: Παίρνει το αίμα από τις φλέβες, στις οποίες βρίσκεται σε χαμηλή πίεση και το στέλνει στις αρτηρίες με υψηλή, ώστε μέσω αυτών να φτάσει σε όλα τα όργανα του σώματος.

Αποτελείται από τέσσερις μυώδεις κοιλότητες, δύο πάνω με λεπτά τοιχώματα που ονομάζονται κόλποι και δύο κάτω με παχύτερα τοιχώματα που ονομάζονται κοιλίες.

Ο δεξιός κόλπος δέχεται το αίμα από όλα τα μέρη του σώματος μέσω των μεγάλων φλεβών, το προωθεί στη δεξιά κοιλία και από εκεί στην πνευμονική κυκλοφορία με στόχο την οξυγόνωσή του. Στη συνέχεια, το πλούσιο σε οξυγόνο αίμα προωθείται από τους πνεύμονες στον αριστερό κόλπο και από εκεί στην αριστερή κοιλία. Η τελευταία αποτελεί το πιο «δυνατό» και σημαντικό τμήμα του μυοκαρδίου γιατί με τη συστολή της προωθεί το οξυγονωμένο πλέον αίμα σε όλο το σώμα, μέσω της αορτής και των μεγάλων αρτηριών.

Στην καρδιά υπάρχουν επίσης τέσσερις βαλβίδες, που χρησιμεύουν στο να επιτρέπουν τη δίοδο του αίματος προς μία μόνο κατεύθυνση και να εμποδίζουν την παλινδρόμησή του κατά τη διάρκεια της καρδιακής συστολής.

Χιλιάδες χτύποι κάθε μέρα

Πού βρίσκεται στο σώμα μας ο σπλήνας και πόσο σημαντικό όργανο είναι;

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D.

Ο σπλήνας ή η σπλήνα είναι ένα μικρό σε μέγεθος όργανο που βρίσκεται αριστερά στην περιοχή της κοιλιάς, ακριβώς δίπλα από το στομάχι και πάνω από το παχύ έντερο. Ο σπλήνας αποτελεί τμήμα του λεμφικού συστήματος του οργανισμού.

Ποικίλλει σε μέγεθος και σχήμα από άνθρωπο σε άνθρωπο.  Η σπλήνα είναι περίπου στο μέγεθος της γροθιάς σας. Το συγκεκριμένο όργανο βρίσκεται μέσα στον θώρακα, επάνω και αριστερά από την κοιλιά, κοντά στην πλάτη. Έτσι δεν μπορούμε να τον αισθανθούμεεύκολα με την ψηλάφηση, εκτός κι αν έχει διογκωθεί σημαντικά.  Ανατομικά ο σπλήνας βρίσκεται στο αριστερό υποχόνδριο, μπροστά από την 10η πλευρά (μεταξύ 9ης και 11ης πλευράς) παρουσιάζει δε δύο επιφάνειες: Μία άνω κυρτή, που γειτνιάζει με το διάφραγμα (διαφραγματική) και μία κάτω κοίλη, που ονομάζεται σπλαχνική και γειτνιάζει με το στομάχι, την ουρά του παγκρέατος, την αριστερή κολική καμπή και τον αριστερό νεφρό. Καλύπτεται δε από έναν υμένα, την κάψα του σπληνός, η οποία φέρει και την αισθητική νεύρωση του οργάνου.

Ο σπλήνας είναι ένα όργανο της κοιλίας που ανήκει στο αμυντικό / αιμοποιητικό σύστημα του οργανισμού. Είναι ένα σημαντικό μέρος του λεμφικού συστήματος και λειτουργεί ως «ασπίδα» απέναντι στις μολύνσεις. Ο σπλήνας λειτουργεί ως “φίλτρο» στο σώμα μας. Από εκεί περνά το αίμα και ανακυκλώνονται τα παλαιά ερυθρά αιμοσφαίρια και εκεί αποθηκεύονται αιμοπετάλια και λευκά αιμοσφαίρια. Ο σπλήνας φιλτράρει, συγκεντρώνει και καταστρέφει τα γερασμένα και αλλοιωμένα ερυθρά αιμοσφαίρια του αίματος που διέρχεται δια μέσου της. Επιτελεί έτσι ένα σημαντικό έργο κάθαρσης του αίματος. Επίσης, ο σπλήνας βοηθά τον οργανισμό να αντιμετωπίσει ορισμένα είδη βακτηρίων που προκαλούν πνευμονία και μηνιγγίτιδα. Η σπλήνα συμβάλλει στην άμυνα του οργανισμού διότι παράγει λεμφοκύτταρα. Τα λεμφοκύτταρα είναι ομάδα λευκών αιμοσφαιρίων και έχουν καθοριστικό ρόλο στην προστασία του οργανισμού από μικρόβια που εισβάλλουν και τον απειλούν.

Στη σπλήνα υπάρχει συνεχώς μεγάλη ποσότητα αίματος και αιμοπεταλίων τα οποία έχουν καθοριστικό ρόλο για τη δημιουργία θρόμβων που σταματούν αιμορραγικά φαινόμενα. 

Το γόνατο

Το γόνατο είναι η μεγαλύτερη άρθρωση του σώματος. Αποτελείται από μύες, τένοντες, μηνίσκους, συνδέσμους κτλ. Είναι μία εξαιρετικά σύνθετη άρθρωση η οποία στηρίζει ολόκληρο το σώμα είτε όταν απλά στεκόμαστε όρθιοι, είτε όταν κινούμαστε. Το γόνατο απορροφά τους κραδασμούς και συμμετέχει σε όλες τις κινήσεις όπως το βάδισμα, το τρέξιμο, το κολύμπι.

Ποιες είναι οι πιο συχνές αιτίες των τραυματισμών;