Επιμέλεια
Παναγιώτης Σπανός
Διασώστης ΕΚΑΒ Ρόδου
MONITORING
ΟΡΙΣΜΟΣ
Ο όρος μόνιτορ στην περίπτωση των ιατρικών εφαρμογών υπονοεί την
παρακολούθηση κάποιων ιατρικών παραμέτρων που αφορούν τους ασθενείς όπως
π.χ. το καρδιογράφημα, το εγκεφαλογράφημα, την αναίμακτη πίεση (δηλαδή την
πίεση που μετριέται μη επεμβατικά με τη βοήθεια σφυγμομανομέτρου), την αιματηρή
πίεση (δηλαδή την πίεση που μετριέται επεμβατικά με καθετήρα), τη θερμοκρασία, τους σφυγμούς και γενικά όλες εκείνες τις παραμέτρους που καθορίζουν την κλινική
πορεία του ασθενούς και, κατ’ επέκταση, την αγωγή που λαμβάνει.
Έτσι, το μόνιτορ είναι εκείνη η συσκευή που δίνει τη δυνατότητα παρακολούθησης
σε μία οθόνη και σε πραγματικό χρόνο, όλων αυτών των κρίσιμων παραμέτρων.
Επίσης, τα περισσότερα μόνιτορ δίνουν και τη δυνατότητα καταγραφής και, εφόσον
κρίνεται αναγκαίο, οι μετρούμενες παράμετροι καταγράφονται σε χαρτί.
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ MONITORS
Προκειμένου να επιτύχουν την ανίχνευση και παρακολούθηση μιας λειτουργίας ή
μιας παραμέτρου οι διάφοροι τύποι monitors συνήθως είναι εφοδιασμένοι με στοιχεία
όπως:
ü Ακροδέκτης (sensor)
ü Μορφομετατροπέας (transducer)
ü Ενισχυτής (amplifier)
ü Ηλεκτρική ανάλυση του σήματος
ü Μονάδα κεντρικής επεξεργασίας (central processing unit)
ü Οθόνη
(Καμενίδου, 2003).
ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ MONITORING
Από όλες τις μορφές monitoring, το «monitoring χωρίς όργανα» είναι το πιο
σημαντικό και αυτό το οποίο προορίζονται να συμπληρώσουν οι διάφορες
ηλεκτρονικές και μη συσκευές. Το «monitoring χωρίς όργανα» στηρίζεται στην
επισκόπηση, την ψηλάφηση, την ακρόαση και την επίκρουση, τεχνικές που
χρησιμοποιούνται για το συνεχή έλεγχο:
§ Του επιπέδου συνείδησης
§ Του χρώματος του δέρματος και των βλεννογόνων
§ Της θερμοκρασίας του δέρματος
§ Της ποιότητας του σφυγμού
§ Της καρδιακής συχνότητας
§ Της αναπνευστικής συχνότητας
§ Της ρυθμικότητας των κινήσεων του θωρακικού τοιχώματος
§ Της ωριαίας αποβολής ούρων.
ΒΑΣΙΚΟ MONITORING
Οι παράμετροι που συνιστούν το βασικό monitoring και που αποτελούν σημείο
αναφοράς για μεταγενέστερες αξιολογήσεις και μαζί ένα χρήσιμο δείκτη της πορείας
του ασθενούς είναι, μαζί με τα ζωτικά σημεία, οι ακόλουθες:
• Η αρτηριακή πίεση
• Η καρδιακή συχνότητα
• Η θερμοκρασία
• Το ΗΚΓ
• Η ωριαία αποβολή ούρων
• Ο αναπνεόμενος όγκος, η αναπνευστική συχνότητα και ο ανά λεπτό
αναπνεόμενος όγκος
• Η αιμοσφαιρίνη και ο αιματοκρίτης
• Οι ηλεκτρολύτες και άλλες βιοχημικές παράμετροι του αίματος
• Το ισοζύγιο των υγρών
• Η κεντρική φλεβική πίεση
• Τα αέρια αίματος και το pH
• Η ακτινογραφία θώρακος (Βαρδάκη, Κολλαρετάκη, 2009).
MONITORING ΗΚΓ
Το monitoring του ηλεκτροκαρδιογραφήματος χρησιμοποιείται σε όλους τους
ασθενείς των μονάδων της Εντατικής Θεραπείας για :
• Την συνεχή παρακολούθηση της καρδιακής συχνότητας
• Την ανίχνευση, διάγνωση και άμεση αντιμετώπιση των αρρυθμιών
• Την αξιολόγηση της παρουσίας ηλεκτρολυτικών διαταραχών όπως: υπό- υπερκαλιαιμίας και υπό- ή υπερασβεστιαιμίας
• Την ανίχνευση επεισοδίων ισχαιμίας του μυοκαρδίου
Φ.Τ. 60-80 b/min
Ταχυσφυγμία >100b/min
Βραδυσφυγμία <60b/min
ΜONITORING ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ
Για την απευθείας μέτρηση της αρτηριακής πίεσης τοποθετείται σε μία αρτηρία
ένας καθετήρας που συνδέεται με ένα σύστημα μέτρησης. Τα σημεία καθετηριασμού
είναι η κερκιδική, η ωλένιος, η βραχιόνιος, η μασχαλιαία, η μηριαία, η ομφαλική και
η επιπολής κροταφική αρτηρία .
ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ
o Θρόμβωση της αρτηρίας
o Λοίμωξη
o Κατά λάθος έγχυση ερεθιστικών φαρμάκων
o Εμβολή από θρόμβους ή αέρα
o Αιμορραγία
o Δημιουργία ανευρύσματος της κερκιδικής αρτηρίας
o Βλάβη του μέσου και κερκιδικού νεύρου (Ρούσσος, 1997).
MONITORING ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΦΛΕΒΙΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ (Κ.Φ.Π.)
Η κεντρική φλεβική πίεση ή CVP είναι η ενδαγγειακή πίεση στα μεγάλα
φλεβικά στελέχη του θώρακα. Αντικατοπτρίζει το αίμα που επιστρέφει στην
καρδιά (φλεβική επιστροφή) και την ικανότητα της καρδιάς να ωθεί αυτή την
ποσότητα στην κυκλοφορία (καρδιακή κυκλοφορία).
Φ.Τ. 0-10mmHg
ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ
ü Ασθενείς με υπόταση που δεν ανταποκρίνονται στη συνήθη θεραπεία
ü Συνεχιζόμενη υποογκαιμία μετά από μεγάλη απώλεια αίματος
ü Ασθενείς που χρειάζονται χορήγηση ινότροπων φαρμάκων
ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΘΕΤΗΡΙΑΣΜΟΥ
§ Οι έσω σφαγίτιδες
§ Οι υποκλείδιες φλέβες
§ Οι έξω σφαγίτιδες
§ Οι μηριαίες φλέβες
§ Οι μεσοβασιλικές φλέβες (Ασκητοπούλου, 2004).
ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ
v Τρώση αρτηρίας
v Βλάβη νεύρων
v Τρώση του υπεζωκότα
v Εμβολή αέρα
v Καρδιακή εμβολή
v Τοπική ή συστηματική λοίμωξη
v Θρομβοφλεβίτιδα
v Έξω αγγειακή έγχυση υγρών
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΕ ΚΑΘΕΤΗΡΙΑΣΜΟ ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ ΦΛΕΒΩΝ
ü Πριν, μετά και κατά τη διάρκεια του καθετηριασμού των κεντρικών φλεβών
γίνεται η λήψη και καταγραφή των ζωτικών σημείων
ü Το σημείο εισαγωγής του καθετήρα στο δέρμα, πρέπει να διατηρείται στεγνό
και καθαρό
ü Πρέπει να γίνεται καθημερινή φροντίδα της φλέβας
ü Η παλάμη και ο βραχίονας του αρρώστου, ελέγχεται για ερυθρότητα, οίδημα,
θερμότητα, πόνο και αισθητικότητα (Garanowski, 1993).
MONITORING ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑ
Χρησιμοποιείται για την αιμοδυναμική παρακολούθηση ασθενών στη Μ.Ε.Θ.
Γίνεται προώθηση καθετήρων στις δεξιές καρδιακές κοιλότητες και τους κλάδους της
πνευμονικής αρτηρίας με σκοπό την καταγραφή πιέσεων, την μέτρηση της καρδιακής
παροχής και την οξυμετρία .
ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ
ü Σηπτικό ή αναφυλακτικό shock
ü Σύνδρομο πολλαπλής έκπτωσης οργάνων διαφόρων συστημάτων (MOF)
ü Αιμοδυναμική αστάθεια κατά την αιμοδιάλυση
ü Κατά την οξεία αγωγή με αγγειοδιασταλτικά
ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΘΕΤΗΡΙΑΣΜΟΥ
• Υποκλείδιος φλέβα
• Έσω σφαγίτιδα (οδός που συνήθως προτιμάται)
• Έξω σφαγίτιδα
• Μηριαία φλέβα
• Μεσοβασιλική φλέβα
ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ
Ø Πνευμοθώρακας
Ø Αιμορραγία
Ø Παρακέντηση αρτηρίας
Ø Αρρυθμίες
Ø Βλάβη ενδοθηλίου
Ø Βλάβη βαλβίδας (Μπαλαμούτσος, 2004).
MONITORING ΟΞΥΓΟΝΟΥ
Τις τελευταίες δεκαετίες έχει αναπτυχθεί ένας σημαντικός αριθμός τεχνικών
monitoring των παραμέτρων μεταφοράς του οξυγόνου, από την είσοδό του στον
οργανισμό μέχρι την τελική του απόδοση στους ιστούς Οι επεμβατικές και μη αυτές
μέθοδοι παρακολουθούν και αξιολογούν ποσοτικά την επάρκεια της οξυγόνωσης σε
διάφορα επίπεδα της αλυσιδωτής μεταφοράς του Ο2 και σε διάφορες φάσεις, όπως:
• Στα εισπνεόμενα αέρια
• Στο αίμα (αρτηριακό, μικτό φλεβικό)
• Στους ιστούς
Επίσης το monitoring ελέγχει το Ο2 σε διάφορες μορφές, όπως:
• Τη συγκέντρωσή του (στην αέριο φάση)
• Τη μερική τάση του (στην υγρή φάση)
• Τον κορεσμό του
• Την περιεκτικότητά του (στην υγρή φάση)
MONITORING ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ
Χρησιμοποιείται για την μέτρηση των εκπνεόμενων όγκων σε ασθενείς με μυοχάλαση και
μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, με στόχο την έγκαιρη ανίχνευση διαταραχών της
λειτουργίας του αναπνευστικού συστήματος και την επαλήθευση των παραμέτρων
λειτουργίας του αναπνευστήρα .
ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ
ΟΡΙΣΜΟΣ
Η φυσιολογική διεργασία του πνευμονικού αερισμού επιτυγχάνει τη μετακίνηση του
αέρα από την ατμόσφαιρα στο εσωτερικό του σώματος και την κατανομή του στο
τραχειοβρογχικό δένδρο μέχρι τις τελικές μονάδες ανταλλαγής των αερίων και
αντίστροφα. Για να επιτευχθεί αυτή η κίνηση του αέρα απαιτείται ανάπτυξη διαφοράς
πίεσης μεταξύ στόματος και κυψελίδων (διαπνευμονική πίεση). Όταν η πίεση αυτή
είναι θετική, τότε ο αέρας ρέει προς τα μέσα (εισπνοή), όταν είναι αρνητική ο αέρας
ρέει προς τα έξω (εκπνοή), ενώ όταν είναι μηδενική δεν υπάρχει ροή (εκπνευστική
παύλα). Η έννοια του μηχανικού αερισμού αναφέρεται σε κάθε μέθοδο κατά την
οποία χρησιμοποιείται κάποια μηχανική συσκευή προς ενίσχυση ή ολική
αντικατάσταση του αερισμού του ασθενούς (Κάπελα, 2000).
ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΗΡΑ
ü Αναπνευστική ανεπάρκεια
ü Κυκλοφορική καταπληξία
ü Κώμα
ü Καταστολή
ΣΤΟΧΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ
Ø Οξυγόνωση
Ø Αποβολή διοξειδίου
Ø Καταστολή και αναλγησία
Ø Προστασία αεραγωγού
Ø Αιμοδυναμική υποστήριξη (Βόλακλη, 2012).
ΤΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ
Η αναπνευστική υποστήριξη μπορεί να κυμαίνεται από τελείως ελεγχόμενη ως
υποβοηθούμενη. Οι κυριότεροι τύποι μηχανικής αναπνοής είναι οι παρακάτω:
v Ο ελεγχόμενος μηχανικός αερισμός
v Ο υποβοηθούμενος ελεγχόμενος μηχανικός αερισμός
v Ο συγχρονισμένος περιοδικός υποχρεωτικός αερισμός
v Η αναπνοή με υποστήριξη πίεσης
v Ο υψίσυχνος αερισμός
ΤΥΠΟΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΗΡΩΝ
§ Αναπνευστήρες αρνητικής πίεσης
§ Αναπνευστήρες θετικής πίεσης (Γραμματοπούλου, Μπούτζουκα).
ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΗΡΕΣ ΑΡΝΗΤΙΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ
Οι αναπνευστήρες αρνητικής πίεσης μιμούνται τη λειτουργία των αναπνευστικών
μυών, έτσι ώστε η αναπνοή να επιτελείται με μηχανισμούς παρόμοιους με τους φυσιολογικούς. Μ’ αυτήν τη μέθοδο, είτε μόνο ο θώρακας είτε ολόκληρο το σώμα,
εκτός από την κεφαλή, εγκλείονται μέσα σε θάλαμο με αρνητικές πιέσεις.
Η τεχνική αυτή έχει το πλεονέκτημα ότι αποφεύγει τη διασωλήνωση της τραχείας, με
αποτέλεσμα ο ασθενής να μπορεί να τρέφεται από το στόμα και να μιλά. Γενικά, αυτή
η μορφή αερισμού έχει το μικρότερο ποσοστό παθοφυσιολογικών επιπτώσεων,
κυρίως γιατί μοιάζει προς τη μηχανική του φυσιολογικού πνεύμονα και του
θωρακικού τοιχώματος.
ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ
ü Ο μεγάλος όγκος και ο χώρος που καταλαμβάνουν
ü Η δυσκολία προσέγγισης στο σώμα του ασθενούς
ü Η δυσκολία στεγανότητας γύρω από το λαιμό
ü Η ανάπτυξη αρνητικής πίεσης στην κοιλιά, που σε υποογκαιμικούς ασθενείς
μειώνει ακόμη περισσότερο τη φλεβική επιστροφή
ü Η έλλειψη προστασίας του αεραγωγού
ü Η αδυναμία ενδοτραχειακής αναρρόφησης των εκκρίσεων (Μπαλαμούτσος,
1998).
ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΗΡΕΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ
Οι αναπνευστήρες θετικής πίεσης δημιουργούν θετική διαφορά πίεσης μεταξύ
στόματος και κυψελίδων με την εφαρμογή θετικής πίεσης στο στόμα και τους
ανώτερους αεραγωγούς μέσω ενδοτραχειακού σωλήνα. Τα σημαντικότερα
πλεονεκτήματα αυτής της μορφής μηχανικού αερισμού, έναντι του αερισμού με
αρνητικές πιέσεις, είναι:
• Η εξασφάλιση και η προστασία του αεραγωγού
• Η ευκολία αναρρόφησης των εκκρίσεων
• Η επιτυχής αντιμετώπιση νόσων που επηρεάζουν το πνευμονικό παρέγχυμα
• Η ευκολία προσέγγισης στο σώμα του ασθενούς
• Η σχετικά απρόσκοπτη μετακίνηση του ασθενούς
ΤΥΠΟΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΗΡΩΝ ΘΕΤΙΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ
Ø Αναπνευστήρες προκαθορισμένης πίεσης
Ø Αναπνευστήρες προκαθορισμένου όγκου
Ø Αναπνευστήρες προκαθορισμένου χρόνου
Ø Αναπνευστήρες προκαθορισμένης ροής (Γραμματοπούλου, Μπούτζουκα).
ΜΕΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ
Ο συνδυασμός αυτόματης αναπνοής και μηχανικών αναπνοών έχει ονομαστεί από
τον Shapiro μερική αναπνευστική υποστήριξη. Με την τεχνική αυτή ο ασθενής είτε
αναπνέει μόνος του και δέχεται και έναν αριθμό αναπνοών από τον αναπνευστήρα,
είτε κάνει αβαθείς αναπνευστικές κινήσεις που, από μόνες τους δεν επιτυγχάνουν
επαρκή αερισμό αλλά προκαλούν την έναρξη μιας μηχανικής αναπνοής από τον
αναπνευστήρα. Ως μερική αναπνευστική υποστήριξη ορίζεται δηλαδή συχνότητα
αναπνοών του αναπνευστήρα < 8 min-1 ή και λιγότερο ενώ ο ασθενής προμηθεύει με
αυτόματη αναπνοή ένα σημαντικό ποσοστό του ολικού αερισμού (Marini, 1990).
ΠΛΗΡΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ
Η ελεγχόμενη αυτή μορφή αερισμού συχνά απαιτεί πλήρη καταστολή της αναπνοής ή
μυοχάλαση, προκειμένου ο ασθενής να μη «μάχεται» τον αναπνευστήρα και να είναι
σταθερή η καρδιοπνευμονική του λειτουργία. Τόσο με την ελεγχόμενη όσο και με
την υποβοηθούμενη μορφή αερισμού, ο αναπνευστήρας προμηθεύει όλη την
απαιτούμενη ενέργεια για τη διατήρηση επαρκούς κυψελιδικού αερισμού. Οι τεχνικές
αυτές αερισμού ονομάστηκαν πλήρης μηχανική υποστήριξη της αναπνοής.
ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ
Στον τύπο αυτό ο αναπνευστήρας ρυθμίζει τη μετάπτωση από την εκπνοή στην
εισπνοή (δηλαδή την αρχή του αναπνευστικού κύκλου) ανάλογα με μια
προκαθορισμένη συχνότητα και ανεξάρτητα προς τις προσπάθειες του ασθενούς να
αναπνεύσει. Κατ’ αυτό τον τρόπο η αναπνευστική υποστήριξη είναι πλήρης, με
αποτέλεσμα να εξασφαλίζεται ένας καθορισμένος ανά λεπτό αερισμός.
ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ
Ο ασθενής ρυθμίζει τη συχνότητα του αναπνευστήρα σύμφωνα με το δικό του
αναπνευστικό ρυθμό, ενώ ο αναπνευστήρας ξεκινά την εισπνευστική φάση μόνο όταν
η εισπνευστική προσπάθεια του ασθενούς μειώσει την πίεση στους αεραγωγούς κάτω
από ένα προκαθορισμένο επίπεδο. Η τεχνική αυτή επειδή συχνά προκαλεί
υπεραερισμό και κόπωση έχει σήμερα περιορισμένη εφαρμογή κατά την ανάνηψη
του ασθενούς με αναπνευστική ανεπάρκεια που οφείλεται σε κεντρική καταστολή
(Tobin, 2004).
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΕ
ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΗΡΑ
Η αντιμετώπιση των ασθενών που δέχονται μηχανική υποστήριξη της αναπνοής
απαιτεί τη συστηματική συλλογή και αξιολόγηση πληροφοριών και δεδομένων από
το συνεχές monitoring της κυκλοφορίας και της αναπνοής καθώς και από τη στενή
κλινική παρακολούθηση του ασθενούς. Μόνο μ’ αυτό τον τρόπο είναι δυνατό να
προληφθούν τυχόν μηχανικές ανεπάρκειες του αναπνευστήρα (π.χ. αποσύνδεση ή
ανάπτυξη υπερβολικά υψηλών πιέσεων) και να αποφευχθούν ανεπιθύμητες ενέργειες.
Γενικά, οι ασθενείς που είναι συνδεδεμένοι με αναπνευστήρα δεν πρέπει ποτέ να
παραμένουν χωρίς παρακολούθηση. Το νοσηλευτικό προσωπικό θα πρέπει να είναι
σε συνεχή εγρήγορση για τυχόν ξαφνικές μεταβολές στη λειτουργία του μηχανήματος
ή για τυχόν εμφάνιση έντονης δυσφορίας στον ασθενή. Η συνεχής και εξειδικευμένη,
από πεπειραμένο προσωπικό, νοσηλευτική φροντίδα και παρακολούθηση αυτών των
ασθενών, που συχνά είναι σε καταστολή και μυοχάλαση, παίζει σημαντικό ρόλο στη
συνολική αντιμετώπισή τους και την επιτυχία της έκβασης (Σέτζης, 1997).
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ
Η φροντίδα του πολυτραυµατία ξεκινάει από το Τµήµα Επειγόντων Περιστατικών
και συνεχίζεται στα υπόλοιπα τµήµατα (Χειρουργείο, Μ.Ε.Θ.). Ο νοσηλευτής παίζει
σπουδαίο ρόλο σε όλα τα στάδια φροντίδας του πολυτραυµατία µε τη συνεχή
παρακολούθηση, µε την παρατηρητικότητά του, αλλά και τις νοσηλευτικές
διαγνώσεις και τις εξατοµικευµένες παρεµβάσεις του για να διατηρήσει τη ζωή του
ασθενή.
Μεταξύ των καθηκόντων των νοσηλευτών είναι τα παρακάτω:
ü ∆ιατήρηση του ισοζυγίου και όγκου υγρών
ü ∆ιατήρηση επαρκούς οξυγόνωσης και οξεοβασικής ισορροπίας
ü Αποκατάσταση της υπάρχουσας βλάβης και πρόληψη νέας ενδεχόµενης
λύσης της συνέχειας του δέρµατος και των ιστών
ü Ανακούφιση του ασθενή από το πόνο
ü Εξασφάλιση της καλής λειτουργίας των οργάνων
ü Πρόληψη λοιμώξεων από τραύματα (Μετεκπαιδευτική Ηµερίδα Γ.Ν.
«Γεννηµατάς» Θεσσαλονίκης, 2003).
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Ελληνόγλωση Βιβλιογραφία
• Ασκητοπούλου, Ε.Κ., (1991). Επείγουσα & Εντατική Ιατρική. Εκδόσεις
Λίτσας . Σελ. 2729, 40-43, 299-312, 315-341
• Ασκητοπούλου, Ε.Κ., (2004). Επείγουσα & Εντατική Ιατρική. Εκδόσεις
Λίτσας. Αθήνα
• Βαρδάκη, Μ., Κολλαρετάκη, Α., Λαπέα, Ε., (2009). Αίτια εισόδου και έκβαση
της υγείας των ασθενών που εισήχθησαν εκτάκτως στην ΜΕΘ, ενώ
νοσηλεύονταν προηγουμένως στα νοσηλευτικά τμήματα του ΠΑ.Γ.Ν.Η.
• Βόλακλη, Ε., (2012). Βασικές αρχές μηχανικού αερισμού στη ΜΕΘ.
Βασιλάκος Δ (εκδότης): Αναισθησιολογία και Εντατική Θεραπεία. Εκδόσεις
ΡΟΤΟΝΤΑ. Θεσσαλονίκη
• Γραμματοπούλου, Ε., Μπούτζουκα, Ε. Κλινική Άσκηση σε Καρδιο-
Αναπνευστικές Παθήσεις
• Γρηγοράκος , Λ., (1998). Επείγουσα Αντιμετώπιση Πολυτραυματία και
αποφυγή θεραπευτικών σφαλμάτων. Έκδοση Εταιρείας Νοσηλευτικών
Σπουδών. Επιμέλεια έκδοσης Λ. Γρηγοράκος και συν. Αθήνα
• Γρηγοράκος, Λ., Φιλντίσης, Γ., Καρατζάς, Σ., Δημόπουλος, Γ., (1995).
Σύστημα Επείγουσας προνοσοκομειακής περίθαλψης. Διακομιδές. Επείγουσα
Ιατρική. Εκδόσεις Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών. Σελ. 95-114
• ∆ουζινάς, Μ. (1992). Θεραπευτικές προτεραιότητες στην αντιµετώπιση του
πολυτραυµατία. Πρακτικά 14ου ΙΣΕ∆ , Θεσσαλονίκη
• Ελληνική Αναισθησιολογία , (2005).Επιδημιολογία , κλινικά
χαρακτηριστικά και πρωγνοστικοί δείκτες έκβασης των πολυτραυματιών .
Τόμος 38, τέυχος 3, Ιούλιος - Σεπτέμβριος
• Ευσταθίου, Π., Μανωλίδου Ζ., R.N ,
• Θεοδώρου, Β. Κ. (1984). Από τον τόπο του ατυχήµατος στο Νοσοκοµείο.
Ιατρική Επιθ εν ∆υναµ. 18:387-389
• Καμενίδου, Α.,(2003). Εντατική Νοσηλευτική. Θεσσαλονικη
• Κάπελλα, Μ., (2000). Monitoring αναπνευστικού συστήματος. Στο Πρακτικά
της 3ης Επιστημονικής Ημερίδας του Εθνικού Συνδέσμου διπλωματούχων νοσηλευτών - νοσηλευτριών Ελλάδος, Διαστάσεις της εντατικής νοσηλείας.
Αθήνα
• Καστανά, Ο. , Διευθυντής τμήματος πλαστικής Επανορθωτικής
Χειρουργικής Γ.Ν.Α << ο Ευαγγελισμός >> . Ειδικά Εγκαύματα
• Κόκκινος, Α., Σικαλιάς, Ν., (2006). Πρωτογενής Εκτίμηση & Αντιμετώπιση
του Πολυτραυματία, στο Στ μετεκπαιδευτικό σεμινάριο της Ελληνικής
Χειρουργικής Εταιρείας. Αθήνα Ιούνιος
• Μάρκου, Ν., Μπούκας, Π., Δημοπούλου, Ε., Αθανασίου, Μ., Αλαμάνος, Ι.,
Αποστολάκος, Χ., (2011). Ποιος κάνει τι, στη ΜΕΘ. Εντατική Θεραπεία &
Επείγουσα Ιατρική: Επεμβάσεις –Παρεμβάσεις Ιατρικές. Το Βήμα του
Ασκληπιού. 10ος Τόμος. 2οΤεύχος. Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης. Αθήνα
• Μετεκπαιδευτική Ηµερίδα Γ.Ν. «Γεννηµατάς» Θεσσαλονίκης (2003).
Σύγχρονες απόψεις αντιµετώπισης του πολυτραυµατία (ενήλικα-παιδιού).
Σελ. 156-162. Θεσσαλονίκη
• Μπαλµούτσος, Ν.Γ., (2001). Καρδιοπνευµονική Αναζωγόνηση. Εταιρεία
Αναισθησιολογίας & Εντατικής Ιατρικής Βορείου Ελλάδος. Στοιχεία
Περιεγχειρητικής Ιατρικής. Σελ. 1015. University Studio Press. Θεσσαλονίκη
• Μπαλτόπουλος, Γ. Ι. (2001). Πρώτες Βοήθειες. Ιατρικές εκδόσεις
Π.Χ.Πασχαλίδης. Αθήνα
• Νεοφώτιστος , Ν., πλαστικός χειρούργος Επιστημονικός Συνεργάτης
Ιατρικού Αθηνών
• Πάνου, Μ., (1994) .Παιδιατρική Νοσηλευτική . Εκδόσεις ΒΗΤΑ. Αθήνα
• Παπακωνσταντίνου, Κ., Καραμπίνης, Α., Μπαλτόπουλος, Γ., (2006).Η
νοσηλευτική στη μονάδα εντατικής θεραπείας. Αθήνα. Κατσάτος
• Σιαμάγκα, Ε. ,Τέλιου Κ., (2006). Πρώτες Βοήθειες. Αθήνα: Ελληνικός
Ερυθρός Σταυρός. Διεύθυνση Νοσηλευτικής Υπηρεσία Αγωγή Υγείας . Σελ.
27, 28, 30, 31
• Τούµπουρας , Μ., Σµπαρούνης, Χ., (1990). Κακώσεις θώρακα. Γενική
Χειρουργική. Θεσ/νίκη. University Studio Press. p.p 546-558.Κεφ. 5,3
• Πρακτικά Πανελληνίου Σεµιναρίου Επείγουσας Νοσηλευτικής Φροντίδας,
(2001). Εγκαθίδρυση και Λειτουργία Σύγχρονου Ολοκληρωµένου
συστήµατος Επείγουσας Ιατρικής. σελ. 5-7. Το Τµήµα των Επειγόντων
περιστατικών στο Ελληνικό Νοσοκοµείο. σελ. 43. Χειρουργικές Παρεµβάσεις
– Προτεραιότητες.σελ. 99-100 . Απεικονιστικές εξετάσεις του πολυτραυµατία,
ο ρόλος του νοσηλευτή.σελ. 101-104. Υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Υγείας
& Πρόνοιας. Θεσσαλονίκη
• Παυλίδης ,Θ.,(2001). Κακώσεις εξωηπατικών χοληφόρων. Στο βιβλίο γενικής
χειρουργικής του τοµέα χειρουργικής του Ιατρικού Τµήµατος του Α.Π.Θ.
:620-2, κεφ. 5,1
• Ρούσσος, Χ. , (1997) Εντατική Θεραπεία. Τόμος ΙΙ. Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ.
Πασχαλίδη
• Ρούσσος , Χ.,(2000). Εντατική Θεραπεία. 3ος τόμος. 2η έκδοση. Ιατρικές
εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης. Αθήνα
• Σιαμάγκα, Ε., Τέλιου, Κ., (2006). Πρώτες βοήθειες. Αθήνα : Ελληνικός
Ερυθρός Σταυρός . Διεύθυνση Νοσηλευτικής , Υπηρεσία Αγωγή Υγείας .
• Σύρμος, Χ., Σύρμος , Ν., Σύρμος, Ε., Ζούντσας , Β. Πολυτραυματικές
καταστάσεις στη σύγχρονη εποχή. Η Ιατρική Σήμερα. Ι.θ τέυχος 31
• Συνέδριο Αναισθησιολογίας και Εντατικής Ιατρικής, Δορυφορικό Συμπόσιο
Νοσηλευτών – Νοσηλευτριών , (1994). Υποδοχή και Αντιμετώπιση
πολυτραυματία στα Τ.Ε.Π. Χαλκιδική
• Τσούσκας, Λ., (2003). Πρώτες Βοήθειες. Θεσσαλονίκη
• 17ο Βορειοελλαδικό Ιατρικό Συνέδριο Θεσσαλονίκης, (2002). Ελληνική
Ιατρική Ξενόγλωσση Βιβλιογραφία
• American college of surgeons Committee on Tauma: ATLS,(1993). 6th ed.
Chicago. American college of surgeons
• Butman, A., (2006). Επείγουσα Ιατρική Μεταφορά και Αντιμετώπιση Βαρέως
πάσχοντος και τραυματία. 8th edition. Ιατρικές εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης .
Αθήνα
• Clark, C., (1990). Ιmproving the management of major trauma (editorial) Br.
J. Anaesth 64 :139-141
• Clarke, GR (1990). Chest injuries. T.E. Oh(eds).Intensive care manual, 139
• Clusmann, Η., Schaller, C., Schramm, L., (2001). Fixed and dilated pupils
after trauma, stroke, and previous intracranial surgery : Management and
outcome. Neurol Neurosurg Psychiatry; 71 : 175- 181. 32
• Cordell, W., Keene, Κ., Giles, Β. et al. (2002). The high prevalence of pain in
emergency medical care. Am 1 Emerg Med; 20 : 165- 169.
• Cudmore, JE., (1996). Trauma Nursing: The team Approach. Br. J.
Nurs:5(12)
• Dick, W., Mauritz, W., (2000). Prehospital trauma care. Curr Opin
Anaesthesiol; 13 : 175-179
• Ferrari, R., Constantoyannis, C., Papadakis ,N.,(2001). Cross cultural study of
symptom expectation following mild head injury in Canada and
Greece.Clinical Neurology and Neurosurgery
• Garanowski, L., (1993). Central venous access devices. J Intraven Nurs.
• Grieshop, NA., Jacobson, LE., Gomez, GA. et al (1995). Selective use of
computed tomography and diagnostic peritoneal lavag in blunt abdominal
trauma. J.Trauma 38(5) 727-731
• Grande, C., Stene L., (1991). Mechanisms of injury: Etiologies of trauma. In
Grande CM, Stene JK (eds): Trauma Anesthesia. Baltimore, MD, Williams &
Wilkins, pp 37-63.
• Gervais ,Η., Eberle, Β., Konietzke, D., Hennes, Η., Dick, W., (1987).
Comparison of blood gases of ventilated patients during transport Crit Care
Med ; 761 -763.
• Guilmette, T., (1998). Pocket Guide to Brain Injury Congitive and
Neurobehavioral Rehabilitation, Singular Publishing. London.
• Gillis, R., (1996).Traumatic Brain Injury Rehabilitation for Speech Language
Pathologists. Butterworth- Heinemann. Boston.
• Greenberg , S.M., (2001). Head Trauma in Handbook of Neurosurgery. 5th
edition. New York.
• Insel , J., Weissman , C., (1986). Kemper Μ et al . CardiovasculaΓ changes
duΓing tΓansport of critically ill and postoperative patients. Crit CaΓe Med ;
14 : 539-542.
• Kidd, P.S. , Sturt, P.A. , Fultz , j (2000). Mosby ‘s emergency nursing
reference (end ed.) Sr. Louis: Mosby . Ine
nttps://en.wikipedia.org/wiki/abrasion_(medical)
• Kaufmann, M., Castelli, I., Sheidegger ,D., (1993). Severe head injury .What
about outcome. In: J Vincent (ed ). Year book of intensive care and emergency
medicine. Springer – Verlang. Berlin pp 553-563
• Lockey, D., Deakin ,CD., (2005). Pre-hospital trauma care: systems and
delivery. Contin Educ Anaesth Crit Care Pain. 5: 191-194
• Marini, J.J., (1990). Strategies to minimize breathing effort during mechanical
ventilation
• Moulton ,C., (1992). Relation between Glasgow coma score and cough reflex.
Lancet
• Morris, JM., Eddy , VE., Binman, TA., Rutherford, EJ. , Sharp, KW.,
(1993). The staged celiotomy for trauma. Issues in unpacking and
reconstruction. Ann Surg 217:5, 576-588,
• Mattox , KL., (1989). Indication for thoracotomy .Deciding to operate
surgical clinics. Thoracic trauma
• Mullins, R., (2000). Management of shock. in trauma. 4th ed. Mattox Κ,
Feliciano D. Moore ΕΕ (editors). New York: McGraw-Hill; 2000. pp.195-231
• McC vum , M.L. , Mckee, J. , Lai, M. , Staples, j., Switzer , N., Widder,
SL., (2012). ATLS adherence in the transfer of rural tranma partients to a
level Facility . May
• Murdoch, B., (2008). Προβλήματα λόγου και ομιλίας. Αθήνα.
• Nichol, l J., Brazier, J., Snooks , Α., (1995). Effects of london helicopteΓ
emeΓgency medical service on survival after trauma. BMJ 311 : 217 -222.
• Paris, F., Trarone, V., Blasco, E., et al. (1975). Surgical stabilization of
traumatic flail chest. Thorax 30:54-7.
• Primary Trauma Care Manual Standard Edition,(2000).
• Proehl, Jean., (1999). Επείγουσες Νοσηλευτικές ∆ιαδικασίες. Σελ. 10-26, 30-
45, 71-103, 110-150, 160-175, 183-236, 205-278, 290-340. Ιατρικές Εκδόσεις
Λαγός ∆ηµήτριος. Αθήνα .
• Panacek , E.A., Feulke, G.E., (1998). Transportation of the critically ill
patient. In Hall JB. Principles of critical care. 2nd edition. pp:79-83
• Pandiera, M., (2009). Psysiotherapy in cranium cerebral traumas, Facalty of
Health and Welfare Occupations. Psysiotherapy Department. Thessaloniki.
• Robertson, LS., (2015). Injury Epidemiology: Fourth Edition
• Rosemurgy, Α., Oslon, Ν., Albrink ,Η., (1993). Prehospital traumatic arrest :
The cost of futility. 1 Trauma. 35 : 468- 473.
• Rosenberg, Α., (2000). Reducing post- traumatic morbidity with pain
management. Curr Opin Anaesthesiol . 13 ; 181 -184
• Rice, D.H., Kotti, G., Beninati, W., (2008). Clinical review : critical care
transport and austere :critical care. Crit Care.
• Skinner ,BJ., Diao, E., Gosselin ,R., Lowenberg ,WD., Paiement ,G.,
(1995). Musculoskeletal trauma surgery / pelvic fractures and dislocations. in.
Skinner H(ed).current diagnosis and treatment in orthopedics.appleton and
lange .connecticut . pp 112-115
• Sweeney, Μ. , (1999). Vascular access in trauma. Anesthesiol Clin North Am.
17 : 97106
• Solberg ,T., (1998). The Request Crit care Nurse. Feb.: 18(1) : 112
• Teasdale, G., Jennett, B., (1974)LANCET (ii) 81-83.
• Theofilos, A ., Granam, D. , Yannis , G ., (2012).Factors affecting accident
severity insite and outside urban areas in Greece . Traffic inj . prev
• Tobin, M., (2004). Principles And Practice of Mechanical Ventilation. 2d
Edition McGraw - Hill Companies
• Vardon, F., Harrois, A., Duranteau, J., Geeraerts, T., (2014). The initial
management in intensive care of pelvic ring injury patients. Ann Fr Anesth
Reanim. May.33(5):344-52
• Web, Μ., Beale, P., (2000). Πρώτες Βοήθειες, Οδηγός Ατυχηµάτων στο σπίτι,
την εργασία και τις ∆ιακοπές. Επιµέλεια ελληνικής έκδοσης Κ. Λίτσας.
Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας. Αθήνα
• Woltmann , A., Rose , M ., et al . (2013). Ouctome after severe multiple
trauma: a retrospective analysis . j Trauma Manag . Outcoms , May
• West, J., Trunkey, D., Lim, R., (1979). Systems of trauma care. Arch Surg.
114 : 455 - 460.
• Yee, D., Devitt, Η., (1999) .Mechanisms of injury. Anesthesiol Clin North
Am 17: 1-16.
• Year book of Intensive care and emergency medicine, ( 2002 ). Pg. 709-714
Αντιμετώπιση Πολυτραυματία στον τόπο του δυστυχήματος και στα Τ.Ε.Π. (Αίτια - Μηχανικές Κακώσεις - Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις - Αιμορραγία - Έγκαυμα - Κακώσεις Θώρακα, Κοιλίας, Πυέλου) Μέρος Πρώτο
Αντιμετώπιση Πολυτραυματία στον τόπο του ατυχήματος και στα Τ.Ε.Π (Κλήση για Βοήθεια - Αρχική Προσέγγιση - Ρόλοι και Ευθύνες του Διασώστη - Αρχική Εκτίμηση) Μέρος Δεύτερο
Αντιμετώπιση Πολυτραυματία στον τόπο του ατυχήματος και στα Τ.Ε.Π. (ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ABCDE) Μέρος ΤρίτοΑντιμετώπιση Πολυτραυματία στον τόπο του ατυχήματος και στα Τ.Ε.Π. ( ΑΡΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ - ΔΙΑΚΟΜΙΔΗ ΑΣΘΕΝΗ - ΑΕΡΟΔΙΑΚΟΜΙΔΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΟΦΟΡΟΥ - Η ΒΑΛΙΤΣΑ ΤΟΥ ΔΙΑΣΩΣΤΗ ΓΙΑ ΠΑΡΟΧΗ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ) Μέρος Τέταρτο
Αντιμετώπιση Πολυτραυματία στον τόπο του ατυχήματος και στα Τ.Ε.Π. (ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΕΠ - Ο ΧΩΡΟΣ ΤΟΥ Τ.Ε.Π - ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ (Triage) - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ - ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ) Μέρος Πέμπτο
Αντιμετώπιση Πολυτραυματία στον τόπο του ατυχήματος και στα Τ.Ε.Π. (ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΤH ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ (Μ.Ε.Θ.) Μέρος Έκτο
Αντιμετώπιση Πολυτραυματία στον τόπο του ατυχήματος και στα Τ.Ε.Π. (MONITORING - Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ) Μέρος Έβδομο
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ
ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΑ Τ.Ε.Π.
ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ
ΔΑΓΡΕΣ ΠΕΤΡΟΣ
ΚΑΡΑΔΗΜΟΥ ΕΛΕΝΗ
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου