Παρασκευή, 3 Ιανουαρίου 2020

Πρωτογενής - Δευτερογενής Διακομιδή (Διανοσοκομειακή, Ενδονοσοκομειακή, επίγεια και θαλάσσια διακομιδή, Φροντίδα του Τραυματία) (Μέρος Δεύτερο)

Αποτέλεσμα εικόνας για Διακομιδή– Προνοσοκομειακή Αντιμετώπιση


Πρωτογενής διακομιδή 

Αφορά στη μεταφορά τραυματιών από το σημείο του συμβάντος (ατυχήματος ή της εμφάνισης της νόσου) στο νοσοκομείο. Το προσωπικό που ασχολείται με αυτού του είδους τις διακομιδές θα πρέπει να γνωρίζει και να εφαρμόζει διαδικασίες όπως αξιολόγηση και ταξινόμηση των θυμάτων (triage), οργάνωση και εξασφάλιση ασφαλούς χώρου διαλογής, αρχές διαχείρισης μαζικών καταστροφών. Το προσωπικό θα πρέπει να διαθέτει τον απαραίτητο προστατευτικό εξοπλισμό για να μη τίθεται σε κίνδυνο η προσωπική του ασφάλεια και για να είναι εύκολα αναγνωρίσιμοι στο χώρο του ατυχήματος.

Δευτερογενής διακομιδή- Διανοσοκομειακή διακομιδή

Αφορά στην επείγουσα μεταφορά ασθενών λόγω έλλειψης υλικοτεχνικής υποδομής ή εξειδικευμένου προσωπικού στο νοσοκομείο προέλευσης με στόχο την καλύτερη και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση στο νοσοκομείο υποδοχής. Επίσης, αφορά στην προγραμματισμένη μεταφορά ασθενών από ένα επίπεδο φροντίδας σε ανώτερο (π.χ. πρωτοβάθμια φροντίδα – κέντρο υγείας- σε δευτοβάθμιο ή τριτοβάθμιο νοσηλευτικό ίδρυμα). Το προσωπικό θα πρέπει να γνωρίζει και να κατανοεί την κλινική κατάσταση του θύματος και τις πιθανές επιπλοκές από τον τρόπο διακομιδής (π.χ. υψόμετρο, θερμοκρασία ή μετακίνηση). Εξειδικευμένο προσωπικό απαιτείται για τη μεταφορά νεογνών, βρεφών, ασθενών με ενδοαορτική αντλία ή βαρυτραύμα.

•Είναι επιθυμητή η ενημέρωση και εξασφάλιση συναίνεσης του περιβάλλοντος του ασθενούς για την μεταφορά 
•Πρέπει προ της διακομιδής να έχει ελεγχθεί λεπτομερώς ο εξοπλισμός του οχήματος. 
•Συνοδεία τουλάχιστον δύο ατόμων εκτός από τον οδηγό. Σε διεθνή μεταφορά πρέπει να υπάρχουν αρκετοί συνοδοί ώστε να εξασφαλίζονται δωδεκάωρες βάρδιες.


Δευτερογενής διακομιδή- Διανοσοκομειακή διακομιδή Εξοπλισμός


  • Απινιδωτής. Ο εξωτερικός βηματοδότης δεν είναι απαραίτητος 
  • Ασκός και μάσκα για αερισμό, εξοπλισμός και εξασφάλιση αεραγωγού, πηγή οξυγόνου. Φάρμακα α) για ΚΑΡΠΑ β) επείγουσες ανάγκες γ) συνέχιση προγραμματισμένης νοσηλείας. 
  • Υλικά για εξασφάλιση κεντρικής και περιφερικής φλέβας. 
  • Σε ασθενείς που υποβάλλονται σε μηχανικό αερισμό ή μεταφορά πρέπει να γίνεται με αναπνευστήρα 
  • Δυνατότητα αναίμακτης μέτρησης αρτηριακής πίεσης 
  • Αναρρόφηση και καθετήρας αναρρόφησης 
  • Νάρθηκες 
  • Φορτισμένες και εφεδρικές μπαταρίες για τις ηλεκτρικές συσκευές 
Δυνατότητα επικοινωνίας του οχήματος και με το νοσοκομείο που διακομίζει και με το νοσοκομείο που υποδέχεται τον ασθενή 

Δευτερογενής διακομιδή- Ενδονοσοκομειακή διακομιδή

Αφορά τη μεταφορά ασθενών από το ένα τμήμα του νοσοκομείου σε ένα άλλο. Το προσωπικό που ασχολείται με αυτή τη διαδικασία δεν θα πρέπει να έχει παράλληλα και άλλα κλινικά καθήκοντα. Οι αρχές που διέπουν την διανοσοκομειακή διακομιδή θα πρέπει να εφαρμόζονται και στην ενδονοσοκομειακή διακομιδή. Το προσωπικό θα πρέπει να γνωρίζει τη λειτουργία των μηχανημάτων που πιθανά να συνοδεύουν τον ασθενή (π.χ. αντλίες χορήγησης φαρμάκων, φορητός αναπνευστήρας, θερμοκοιτίδα).

  • Συνεννόηση με το προσωπικό στον χώρο προορισμού 
  • Να καταγράφεται η αιτία της διακομιδής και η κατάσταση του ασθενούς 
  • Συνοδεία τουλάχιστον δύο ατόμων. Η παρουσία ιατρού θεωρείται επιβεβλημένη σε ασταθείς ασθενείς στους οποίους είναι πιθανό να απαιτηθούν άμεσες παρεμβάσεις που υπερβαίνουν τις αρμοδιότητες του νοσηλευτή 
  • Προηγούμενος έλεγχος όλων των συσκευών που θα χρησιμοποιηθούν στη διακομιδή 
Διακομιδή με μέσα επιφάνειας (επίγεια και θαλάσσια διακομιδή)

Τα επίγεια μέσα μεταφοράς υπερτερούν έναντι των εναέριων μέσων λόγω του χαμηλού κόστους, της ταχύτητας κινητοποίησης, του μη επηρεασμού από τις καιρικές συνθήκες, την μικρότερη επιβάρυνση της φυσιολογίας του οργανισμού και την πιο εύκολη παρακολούθηση των μεταφερόμενων ασθενών.

Τα μέσα διακομιδής είναι απαραίτητο να διαθέτουν: 
  • Μόνιτορ 
  • Παλμικό οξύμετρο και καπνογράφο (για τους ασθενείς σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής ή αυτούς που έχουν χορηγηθεί ηρεμιστικά). 
  • Φορητό αναπνευστήρα με ηχητική και οπτική ειδοποίηση (alarm). 
  • Ηλεκτροκαρδιογράφο. 
  • Απινιδωτή 
  • Φιάλες οξυγόνου 
  • Σφυγμομανόμετρο ή μορφομετροπέα πίεσης για την άμεση ή έμμεση μέτρηση της αρτηριακής πίεσης. 
  • Αντλία/ες χορήγησης υγρών. 
  • Αναρρόφηση
Φροντίδα του τραυματία πριν από την μεταφορά 

Ο ασθενής τοποθετείται σε ειδική ισοθερμική κουβέρτα, για την μείωση της πιθανότητας απώλειας θερμότητας, και στη συνέχεια στο φορείο. Η διακομιδή δεν θα πρέπει να γίνεται με τα συνήθη φορεία αλλά με ειδικό φορείο που φέρει ζώνες ασφάλισης πέντε σημείων και ειδικό τρόπο πρόσδεσης στην καμπίνα του ασθενοφόρου. Το όχημα μεταφοράς θα πρέπει να έχει χώρο για την ασφαλή τοποθέτηση αντλίας χορήγησης υγρών, μόνιτορ και φορητού αναπνευστήρα. Όλα τα αντικείμενα εντός της καμπίνας του οχήματος μεταφοράς θα πρέπει να είναι ασφαλισμένα σε ειδικές υποδοχές με συρόμενες πόρτες. Σε περίπτωση που αυτό είναι αδύνατο τότε θα πρέπει να τοποθετούνται στο πάτωμα της καμπίνας του ασθενοφόρου. Το προσωπικό που συνοδεύει τον τραυματία θα πρέπει, κατά τη διάρκεια της διακομιδής, να είναι καθισμένο φορώντας τη ζώνη ασφαλείας.

Παρακολούθηση του ασθενή κατά τη διάρκεια της μεταφοράς

Επανέλεγχος της καλής λειτουργίας όλων των γραμμών και καθετήρων που φέρει το άτομο. Σωστή τοποθέτηση του φορείου στην καμπίνα του ασθενοφόρου. Εάν ο τραυματίας τοποθετηθεί με το κεφάλι προς την πίσω πόρτα του ασθενοφόρου, σε ένα πιθανό απότομο φρενάρισμα (επιβράδυνση) κινδυνεύει από οξεία ισχαιμία (απότομη μετακίνηση του αίματος από το κεφάλι στα κάτω άκρα), αύξηση της πίεσης των ενδοθωρακικών αγγείων και της ενδοκράνιας πίεσης, λόγω της αδράνειας. Από την άλλη, στις περιπτώσεις που το φορείο τοποθετείται με το κεφάλι του ασθενή προς τη φορά του οχήματος, σε μια απότομη επιτάχυνση υπάρχει, πάλι, το ίδιο αποτέλεσμα επιδεινώνοντας την αιμοδυναμική αστάθεια του τραυματία. Οι απότομες κινήσεις του οχήματος είναι πιθανό να προκαλέσουν συμπαθητικοτονία με αποτέλεσμα έμετο και/ή βραδυκαρδία, μειωμένη καρδιακή παροχή, διαταραχές αναπνευστικής λειτουργίας και επιδείνωση εγκεφαλικού οιδήματος. Οι κραδασμοί από το οδόστρωμα επιτείνουν τον πόνο, ενώ ο ήχος της σειρήνας του ασθενοφόρου αυξάνει το άγχος και τον πανικό του ασθενή.

Η παρακολούθηση του ασθενή κατά τη διάρκεια της μεταφοράς θα πρέπει να πραγματοποιείται από ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό και να περιλαμβάνει: 

  • την καταγραφή και ανάλυση ηλεκτροκαρδιογραφήματος, 
  • την παρακολούθηση της άμεσης αρτηριακής πίεσης, 
  • του κορεσμού οξυγόνου και της θερμοκρασίας. Σε διασωληνωμένους ασθενείς η παροχή οξυγόνου, η συγκέντρωση εισπνεόμενου οξυγόνου, καθώς και το εκπνεόμενο διοξείδιο του άνθρακα θα πρέπει να παρακολουθούνται και να καταγράφονται. Σε ασθενείς με κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις ίσως κριθεί αναγκαία η μέτρηση της ενδοκράνιας πίεσης.
Δρ. Ροβίθης Μιχαήλ, καθ. Εφαρμογών PhD, Mmedsci, MPH - 2017

Επιμέλεια Παναγιώτης Σπανός
Διασώστης ΕΚΑΒ Ρόδου

ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου