Σικαλιάς Νικόλαος,
Γενικός Χειρουργός
Το τραύμα παραμένει
η πρώτη αιτία
θανάτου για τις πρώτες
τέσσερις δεκαετίες της
ζωής και η
τρίτη για όλες
τις ηλικίες, ενώ το οικονομικό κόστος αντιστοιχεί στο
40% περίπου των
συνολικών δαπανών για την υγεία.
Στο τραύμα οφείλονται
περίπου 5,06 εκατομμύρια θάνατοι ετησίως ( 9% όλων των
θανάτων), οι οποίοι αντιστοιχούν σε 14.000 θανάτους ημερησίως.
Για κάθε θάνατο 30 φορές περισσότεροι ασθενείς
νοσηλεύονται για τραύματα στο νοσοκομείο και από αυτούς το 10% θα παρουσιάσει
κάποιου βαθμού αναπηρία , ποσοστό που αναμένεται να αυξηθεί το 2020 σε περίπου
20%.
Το κόστος νοσηλείας και απώλειας εργατοωρών είναι τεράστιο για την εθνική
οικονομία του κάθε κράτους, αλλά περισσότερο δυσβάσταχτο για την οικογένεια και
την κοινωνία.
Η μείωση των ατυχημάτων αποτελεί την καλύτερη αντιμετώπιση, όμως δυστυχώς
μπορεί να γίνει μόνο μέσω της πρόληψης και της σωστής εκπαίδευσης και
παρεχομένης παιδείας.
Έτσι η βασικότερη επιδίωξή μας παραμένει η βελτίωση της
επιβιωσιμότητας μετά από τραυματισμό, η οποία απαιτεί ευέλικτα και λειτουργικά
συστήματα αντιμετώπισης και διαχείρισης του τραυματία με βασικό συστατικό την
προνοσοκομειακή αντιμετώπιση.
Η έναρξη της
αντιμετώπισης του ασθενούς από τον τόπο του ατυχήματος μέχρι και την οργανωμένη
νοσοκομειακή μονάδα επηρεάζει σημαντικά την πορεία της θεραπείας, την
αποκατάσταση και την επάνοδο του ασθενή στην προηγούμενη κατάστασή του και αυτό
γιατί είναι σημαντικές οι επιπλοκές που προκύπτουν σε τραυματίες από την κακή
αντιμετώπιση τους στο προνοσοκομειακό περιβάλλον.
Περίπου το 50% των θανάτων θα
συμβούν άμεσα στα πρώτα λεπτά από τον τραυματισμό ή ακόμα καλύτερα πριν
προλάβει να φθάσει οποιαδήποτε εξειδικευμένη βοήθεια στον τόπο του συμβάντος.
Συνήθως αυτοί οι πολύ πρώιμοι θάνατοι οφείλονται σε βαριές κρανιοεγκεφαλικές
κακώσεις, σε μαζική αιμορραγία ή σε οξύτατη απόφραξη του αεραγωγού.
Ένα ποσοστό θανάτων περίπου 30% θα συμβεί τις
πρώτες 4 ώρες έως τις πρώτες 2 ημέρες και συνήθως οφείλεται σε απόφραξη του
αεραγωγού, σε αιμορραγία και σε διαταραχές της αναπνοής.
Το ποσοστό αυτών των
θανάτων αποτελεί τους προλήψιμους
(αποτρέψιμους) θανάτους που θα μπορούσαν να αποφευχθούν εφόσον
παρέχονταν τάχιστα και αποτελεσματικά η προνοσοκομειακή εξειδικευμένη ιατρική
φροντίδα.
Τέλος ένα ποσοστό θανάτων γύρω στο 20% θα συμβεί καθυστερημένα μετά
από 4 ημέρες (συνήθως μεταξύ της 2ης και 4ης εβδομάδας)
και οφείλεται σε σηπτικές επιπλοκές, βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις,
συνυπάρχουσες παθήσεις και δευτερογενή νοσηρότητα από τους πρωτογενείς
τραυματισμούς.
Για δε την Ελλάδα
προκύπτει ότι το 4,87% των θανάτων είναι πλήρως αποτρέψιμοι, ενώ το 42.65%
είναι πιθανόν αποτρέψιμοι.
Ουσιαστικός και πρωταρχικός σκοπός είναι: Η μείωση της θνησιμότητας και της νοσηρότητας στους τραυματίες
στην προνοσοκομειακή φάση της
αντιμετώπισης.