Σύνοψη
1 Ξάπλωμα της μοτοσικλέτας
2 Αλλαγή λωρίδας
3 Κατεύθυνση προς τον «στόχο»
4 Ανάποδο Τιμόνι
5 Φρενάρισμα πανικού
6 Αλλαγή κατεύθυνσης πριν το φρενάρισμα
7 Αλλαγή κατεύθυνσης μετά το φρενάρισμα
8 Ταυτόχρονο φρενάρισμα και αλλαγή κατεύθυνσης
9 Αναπήδηση
10 Διάλεξε ένα μαλακό μέρος για να τρακάρεις
Παρόλο που τα περισσότερα ατυχήματα με μηχανές ξεκινάνε από κάποιον μοτοσικλετιστή που παραβιάζει τους κανόνες ασφαλούς οδήγησης, μια ουσιαστική μερίδα τελειώνει με τον μοτοσικλετιστή να κάνει την χειρότερη δυνατή, ή τουλάχιστον όχι την πιο αποτελεσματική, κίνηση αποφυγής, όπως το να ξαπλώσει την μηχανή, να κλειδώσει τα φρένα, ή να στρίψει προς την λάθος κατεύθυνση.
Ενώ οποιαδήποτε πράξη αποφυγής θεωρείται λογική, μερικές φορές οι οδηγοί εκτελούν πράξεις διαφυγής τις οποίες αν δεν είχαν κάνει, θα είχαν αποφύγει το ατύχημα.
1 Ξάπλωμα της μοτοσικλέτας
«Ναι, φίλε. Έβλεπα ότι επρόκειτο να τρακάρω κι έτσι ξάπλωσα την μηχανή στο έδαφος.» Έτσι αιτιολογείται ο ανίκανος οδηγός που έχασε τον έλεγχο αλλά δεν μπορεί να το παραδεχθεί. Καταφεύγει στο να λέει συμβουλές που δεν είναι καθόλου έξυπνες.
Πολύ συχνά ακούμε «Οδηγώ εδώ και χρόνια, αυτός έπρεπε να είχε ξαπλώσει την μηχανή». Αυτή η συμβουλή μπορεί να έχει κάποια λογική για μηχανές τσόπερ ή αντίκες που διαθέτουν μόνο ένα φρένο χαμηλής ποιότητας. Αν αυτό το φρένο μπορούσε να κλειδώσει τον πίσω τροχό από το να ξαπλώσει την μηχανή, θα παρήγαγε υψηλότερο συντελεστή οπισθέλκουσας.
Το ξάπλωμα μίας μοτοσικλέτας δεν έχει κανένα νόημα στο 99.99% όλων των καταστάσεων ανάγκης. Ένας αστυνομικός με μηχανή μπορεί να του έτυχε 1 φορά σε μία καριέρα εκατομμυρίων μιλιών, που να χρειαζόταν το ξάπλωμα της μηχανής. Εγώ, στα 560.000 χιλιόμετρα δεν είχα καμία ακόμη.
Σχεδόν η μοναδική περίπτωση που το ξάπλωμα της μηχανής έχει νόημα, είναι όταν ο οδηγός κατευθύνεται ευθεία προς ένα μεγάλο αντικείμενο, που δεν μπορεί να αποφύγει και το οποίο έχει ένα μεγάλο κενό από κάτω του, π.χ. το πλαϊνό μέρος μιας νταλίκας, και οι μοναδικές επιλογές που απομένουν είναι να περάσει από κάτω ή να συγκρουστεί μ’ αυτό μετωπικά.
Η σύγκρουση της μηχανής πρώτα σε σχέση μ’ εσάς αλλά στο πλάι, δεν είναι κάποια σημαντική βελτίωση σε σχέση με την μετωπική. Αν το αντικείμενο είναι αυτοκίνητο, η μετωπική σύγκρουση είναι πιθανώς καλύτερη, επειδή ο οδηγός έχει μεγάλη πιθανότητα να περάσει πάνω αυτό και να την γλιτώσει με μία άσχημη σύγκρουση με τον δρόμο.
Ακόμα και να συγκρουστεί ο οδηγός μετωπικά με το αυτοκίνητο, οι πόρτες είναι πολύ πιο μαλακές από τους τροχούς ή το σκελετό.
Το κύριο επιχείρημα ενάντια στο ξάπλωμα της μηχανής είναι ότι εφόσον το κάνεις, η απόφαση είναι μη αναστρέψιμη. Η μηχανή μετατρέπετε σε βαλλιστικό αντικείμενο (βλήμα) που γλιστράει με συντελεστή τριβής από περίπου 0.2 με 0.5 και εκτός από σπάνιες εξαιρέσεις, δεν μπορεί να επανακτήσει την αρχική της θέση μέχρι αφότου σταματήσει. Μπορεί να γίνει αλλά δεν είναι κάτι για να το δοκιμάσετε μόνοι σας μέσα στην κίνηση.
Η μηχανή μπορεί εύκολα να ανατραπεί ή να τιναχτεί στην άκρη του δρόμου, όπως στις ταινίες. Από την στιγμή που η μηχανή είναι κάτω, αν αλλάξει η απειλή, πράγμα που συνήθως γίνεται, μηχανή και οδηγός δεν μπορούν να κάνουν τίποτα.
Μία μοτοσικλέτα όμως, που δεν έχει πλαγιαστεί μπορεί να ελιχθεί και να αλλάξει στρατηγική οποτεδήποτε. Υποπτεύομαι πως πολλά ξαπλώματα της μοτοσικλέτας, δεν έγιναν επίτηδες αλλά, ο οδηγός δεν μπορεί να καταπιεί την περηφάνιά του και να ομολογήσει ότι απλά πανικοβλήθηκε και πάτησε υπερβολικά τα πίσω φρένα. Μερικοί «ειδήμονες» της ασφάλειας, διδάσκουν τους νέους μοτοσικλετιστές να κλειδώνουν το πίσω φρένο και μετά να χειριστούν το μπροστινό.
Αυτό μπορεί να δημιουργήσει μικρότερη απόσταση ακινητοποίησης, αλλά το κλείδωμα του πίσω φρένου συχνά οδηγεί σε ανατροπή. Γιατί οποιοσδήποτε να ήθελε να διακινδυνέψει να του συμβεί αυτό καθώς και την σχεδόν σίγουρη ζημιά σ’ αυτόν αλλά και την ιδιοκτησία του μόνο και μόνο για να σταματήσει 1 μέτρο νωρίτερα?
2 Αλλαγή Λωρίδας
Προσπαθώντας να εκτρέψεις μία μηχανή από ευθεία πορεία μόνο γέρνοντάς την, χωρίς τη χρήση του τιμονιού, φαντάζει άσκοπο και σχεδόν είναι. Από την άλλη μεριά, ένας οδηγός που γνωρίζει να χρησιμοποιήσει το ανάποδο τιμόνι μπορεί να εκτελέσει αλλαγή πορείας τουλάχιστον όσο γρήγορα μπορεί ένα αυτοκίνητο, για την ακρίβεια πιο γρήγορα από την στιγμή που αυτός χρειάζεται να διανύσει την μισή απόσταση από ότι ένα αυτοκίνητο και στην συνέχεια μπορεί να επιταχύνει με ασφάλεια.
Παρόλο που πολλοί χαμηλής ικανότητας οδηγοί κάνουν αρκετά περισσότερη ώρα να εκτελέσουν μανούβρες αποφυγής, αυτό δεν είναι έμφυτο χαρακτηριστικό των μοτοσικλετών.
Μερικές ατελείς μελέτες έχουν εκδοθεί και υποδεικνύουν ότι η οδήγηση αρχικά σε αντίθετη πορεία από την επιθυμητή μανούβρα πρέπει να γίνει πριν η μηχανή ξεκινήσει τον ελιγμό αποφυγής, πράγμα που δημιουργεί σημαντική καθυστέρηση.
Το πώς το αποτέλεσμα βγήκε τόσο λάθος είναι δύσκολο να εξηγηθεί αλλά κάποιος πρέπει να αμφισβητήσει τις διαδικασίες δοκιμής ή το επίπεδο ικανότητας αυτών που έκαναν τα πειράματα. Το κατά πόσο θα κινηθεί η μοτοσικλέτα αντίθετα έχει σχέση με το στρίψιμο του τιμονιού.
Ο απότομος αντίθετης πορείας χειρισμός σε υψηλές ταχύτητες κάνει τον μπροστινό τροχό να μπει στην στροφή χωρίς κάποια αντιληπτή κίνηση προς την αντίθετη πορεία.
Η χαλαρή οδήγηση σε υψηλές ταχύτητες προκαλεί μία σπειροειδή πορεία, ειδικά αν ο οδηγός δεν αφήνει να γέρνει η μοτοσικλέτα καθώς οδηγεί, αλλά αυτό δεν είναι σίγουρο επακόλουθο τέτοιας οδήγησης.
Έχω κάνει επιδείξεις σε βιντεοταινία που δεν δείχνουν κάποια σημαντική παρέκκλιση και μία 4μετρη αλλαγή λωρίδας σε μόλις 40 καρέ ή 1.3 δευτερόλεπτα χωρίς να ωθώ την μηχανή στα όριά της. Η μερική αλλαγή λωρίδας, ίσα-ίσα για να βγει η μηχανή από την ζώνη κινδύνου, κρατάει πολύ λιγότερο από το μισό χρόνο που αναφέραμε παραπάνω.
Οποιοσδήποτε μπορεί να το κάνει αυτό οδηγώντας μέσα από μία λακκούβα με λάσπες, στη συνέχεια οδηγώντας στην αντίθετη τροχιά γέρνοντας ταυτόχρονα κατά μήκος του στεγνού δρόμου. Τα ίχνη από τα λάστιχα θα δείξουν την προφανή αλήθεια. Η ώθηση στη μηχανή να γείρει κατά την στροφή, το ανάποδο τιμόνι, δεν δημιουργεί καμία παρέκκλιση από την πορεία. Ο μοτοσικλετιστής που οδηγεί τραβώντας το τιμόνι προς την εξωτερική πλευρά θα προκαλέσει παρέκκλιση. Το τράβηγμα θα γείρει το σώμα του προς την λάθος κατεύθυνση, σαν να παλεύει με την μηχανή.
Ο πιο σοβαρός περιορισμός συμβαίνει όταν έχει πραγματοποιηθεί το πρώτο μισό του ελιγμού και, εκτός αν ήταν σχεδιασμένο έτσι σαν μανούβρα, πρέπει να παλέψει την μηχανή έτσι ώστε να γείρει από την αντίθετη πλευρά από αυτήν που έχει κλίση, για να μην βγει εκτός δρόμου.
Από την άλλη, μία μοτοσικλέτα μπορεί απλά να χρειάζεται να κινηθεί στην άλλη πλευρά της λωρίδας αντί να κάνει εξ ολοκλήρου αλλαγή λωρίδας. Αυτό δίνει στον μοτοσικλετιστή σημαντικό πλεονέκτημα σε σχέση με τα πολύτροχα οχήματα, γιατί δεν χρειάζεται να κοιτάξει πριν απλά αλλάξει πλευρά στην λωρίδα του, όπως θα έπρεπε να κάνει αν άλλαζε τελείως λωρίδα.
Ο έλεγχος για την επιβεβαίωση ότι η άλλη λωρίδα είναι διαθέσιμη μπορεί να διπλασιάσει τον χρόνο αντίδρασης. Οποιοδήποτε όχημα σε κατάσταση ανάγκης μπορεί να αναζήτηση ένα άνοιγμα μέσα στην κίνηση των οχημάτων.
Για ένα φορτηγό μεσαίου μεγέθους το άνοιγμα θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 3 μέτρα, για ένα αυτοκίνητο 2 ή 2,5, για μία μοτοσικλέτα μόλις 1 μέτρο είναι αρκετό.
3 Κατεύθυνση προς τον «στόχο»
Ένας μεγάλος αριθμός οχημάτων που εμπλέκονται σε ατύχημα, φαίνεται να λοξοδρομούν προς την κατεύθυνση που βρίσκεται το όχημα που πρόκειται να συγκρουστούν, κατευθυνόμενοι προς τον στόχο. Αυτό δεν είναι μια αποτελεσματική κίνηση αποφυγής, αλλά οι άνθρωποι το κάνουν. Ίσως το κάνουν ελπίζοντας πως το άλλο όχημα θα σταματήσει.
Σε μία περίπτωση, ο μοτοσικλετιστής πέρασε τη διαχωριστική γραμμή του δρόμου και χτύπησε τον μπροστινό τροχό ενός τροχόσπιτου που βγήκε στον δρόμο του μετά από πινακίδα στοπ, έστριψε με επιτυχία αριστερά και συνέχισε την πορεία του προς την αντίθετη από την σύγκρουση κατεύθυνση. Η μηχανή σύρθηκε για περίπου 30 μέτρα, αλλά δεν θα είχε χτυπήσει το τροχόσπιτο αν ο οδηγός δεν είχε κάνει απολύτως τίποτα.
Στην περίπτωση των μοτοσικλετών υπάρχει και ένα άλλο ενδεχόμενο. Ο ανεκπαίδευτος μοτοσικλετιστής αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο και σπρώχνει το τιμόνι στην κατεύθυνση που θέλει να πάει. Η μοτοσικλέτα καθώς είναι μοτοσικλέτα, κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση και έτσι συγκρούεται.
4 Ανάποδο Τιμόνι
Οι μοτοσικλετιστές έχουν ατυχήματα επειδή δεν ξέρουν πώς να στρίβουν. Σε μία κατάσταση ανάγκης, που συνήθως δημιουργείται από κάποια άλλη, οι αρχάριοι οδηγοί στρέφονται προς την λάθος κατεύθυνση. Ο οδηγός μπορεί να κατευθύνεται προς τον «στόχο» ή στην προσπάθειά του να αποφύγει έναν κίνδυνο να μπει σε άλλον.
Όταν η μοτοσικλέτα ανταποκρίνεται με το να κατευθύνεται προς την λάθος κατεύθυνση, μην ξέροντας ο οδηγός τι φταίει διπλασιάζει τις λάθος προσπάθειές του.
5 Φρενάρισμα Πανικού
Συνήθως σε μία μηχανή απαιτείται λίγο περισσότερη λεπτότητα με τα φρένα. Το να μπλοκάρεις τους τροχούς όταν το όχημα σου έχει τρεις ή περισσότερους, έχει ως αποτέλεσμα ένα ασφαλές σταμάτημα, εκτός αν ο οδηγός πεταχτεί εκτός.
Ένα δίκυκλο όχημα όμως με τον ένα τροχό μπλοκαρισμένο είναι δύσκολο να ελεγχθεί και να αποτραπεί η ανατροπή του. Με τους δύο τροχούς μπλοκαρισμένους, δεν υπάρχει καθόλου έλεγχος. Θα επέλθει ανατροπή εκτός αν πριν συμβεί αυτό έχει ήδη συγκρουστεί με κάτι.
Πολύ συχνά βλέπουμε το αντίθετο. Ο οδηγός δεν κάνει τίποτα για αρκετά δευτερόλεπτα αφού έχει εμφανιστεί η απειλή και στην συνέχεια μπλοκάρει τον πίσω τροχό μόνο. Μπορεί συνήθως να αποδειχθεί ότι αν είχε ξεκινήσει με μία λογική αντίληψη και αλληλουχία διαφυγής όταν πρωτοεμφανίστηκε η απειλή και είχε πατήσει και τα δύο φρένα ή τουλάχιστον μόνο το μπροστινό αντί για το πίσω, θα είχε αποφύγει το συμβάν.
6 Αλλαγή κατεύθυνσης πριν το φρενάρισμα
Δεν είναι συνήθως καλή τακτική. Το να φρενάρεις μία μοτοσικλέτα που έχει κλίση μπορεί να οδηγήσει σε ανατροπή της. Η αδράνεια κρατάει την μάζα της μηχανής σε ευθεία, ενώ οι ρόδες κυλούν στην κατεύθυνση που είναι στραμμένες. Εξαρτάται, ωστόσο, από το αντικείμενο που πρέπει να αποφευχθεί.
Αν είναι ένα στατικό χάλασμα που μπλοκάρει τον δρόμο, τότε το να ελιχθείς γύρω από αυτό και μετά να φρενάρεις, έχει νόημα. Αν βρίσκεται στον δρόμο ένα κοπάδι ζώων, τότε φρέναρε πρώτα, ποιος ξέρει που πρόκειται να πάνε ή τι θα αφήσουν πίσω τους.
Το να φρενάρεις σε πολλές μικρές εφαπτόμενες μπορεί να συντελέσει σε πολύ μικρότερη απόσταση σταματήματος από ότι το να προσπαθήσεις να φρενάρεις ενώ στρίβεις.
7 Αλλαγή κατεύθυνσης μετά από φρενάρισμα
Αυτή είναι συνήθως η πιο αποτελεσματική κίνηση αποφυγής, επειδή σου κερδίζει χρόνο και μετά αφήνει ανοιχτή την επιλογή στο να συνεχίσεις να φρενάρεις, να γύρεις την μηχανή ή απλά να συνεχίσεις να οδηγείς. Φυσικά αν ο οδηγός έχει μπλοκάρει τον πίσω τροχό, οποιαδήποτε άλλη κίνηση αποφυγής μπορεί να είναι αδύνατη. Αν ο πίσω τροχός είναι κλειδωμένος και το πίσω μέρος δεν είναι στην ίδια ευθεία με το μπροστινό, δεν υπάρχει άλλη επιλογή από το να συνεχίσεις ευθεία.
8 Ταυτόχρονο φρενάρισμα και αλλαγή κατεύθυνσης
Αυτό ισχύει για αυτοκίνητα επειδή τα αποτελέσματα της διαφυγής είναι προσθετικά και το χειρότερο που μπορεί να συμβεί είναι να συνεχίσει να κινείται ευθεία μπροστά. Αυτή η επιλογή είναι ο κύριος λόγος για την εγκατάσταση του ABS σε αυτοκίνητα και φορτηγά.
Γενικά δεν είναι καλή τακτική για μοτοσικλέτα, επειδή όταν η μοτοσικλέτα χάσει την πρόσφυσή της θα ανατραπεί και πιθανότατα θα συγκρουστεί στο ίδιο αντικείμενο που προσπαθούσε να αποφύγει. Κανείς δεν έχει αρκετή εμπιστοσύνη στο ABS έτσι ώστε να συστήσει παράλληλο φρενάρισμα και στρίψιμο. Μάλιστα οι κατασκευαστές και οι συντάκτες περιοδικών με μοτοσικλέτες συνηγορούν εναντίον του, επειδή οι συνέπειες του να μπλοκάρεις έναν τροχό σε μια στροφή, ακόμα και στιγμιαία, είναι πολύ μεγάλες.
9 Αναπήδηση
Ακούγεται χαζό αλλά, αν μία σωστά συγχρονισμένη αναπήδηση βελτιώνει σημαντικά την βιωσιμότητα του οδηγού όταν μία σύγκρουση είναι αναπόφευκτη. Ένας οδηγός που στέκεται πάνω στις πατούρες έχει ήδη τα περισσότερα από τα ζωτικά του όργανα πάνω από το αυτοκίνητο. Αν αναπηδήσει ακόμα και λίγο μπορεί να μεταφέρει την σύγκρουση κάτω από τα γόνατά του, όπου ο τραυματισμός είναι μικρότερος και η πιθανότητα για πλήρη ανάρρωση είναι συνήθως ευνοϊκή.
Έχουμε δει ατυχήματα όπου ο οδηγός σύνθλιψε και το αυτοκίνητο και την μοτοσικλέτα αλλά την γλίτωσε επειδή πετάχτηκε πάνω από το αυτοκίνητο. Σε μία περίπτωση οι δύο έφηβοι που επέβαιναν στην μηχανή τα πήγαν καλύτερα από την γυναίκα στο αυτοκίνητο που έγινε παραπληγική.
10 Διάλεξε ένα μαλακό μέρος για να τρακάρεις
Είναι καλύτερο να συγκρουστείς με έναν φράχτη ή να ξεριζώσεις ένα χωράφι παρά να χτυπήσεις έναν τοίχο. Λίγοι οδηγοί διατηρούν την ψυχραιμία να κάνουν αυτήν την επιλογή ακόμη κι όταν αυτή είναι διαθέσιμη. Αν το κάνουν το πιθανότερο είναι να μην το μάθουμε.
Ατυχήματα με Μοτοσικλέτες - Ελιγμοί Αποφυγής
Πτυχιακή εργασία: Μελέτη ατυχημάτων με μοτοσικλέτες
Σπουδαστές:
Παππάς Λουκάς – ΑΕΜ: 3669
Θεόφιλος Μανώλης – ΑΕΜ: 3475
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου