Κάταγμα

Σύντομη περιγραφή - ορισμός

Πρόκειται για το σπάσιμο ενός οστού από βίαια κάκωση ή σπανιότερα από άλλα παθολογικά αίτια.

Τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση κατάγματος

Το πρώτο σας μέλημα είναι η ακινητοποίηση του μέλους.

Με προσεκτικές κινήσεις τυλίξτε το χτυπημένο μέλος με βαμβάκι ή επιδέσμους. Στη συνέχεια προσπαθείστε να το ακινητοποιήσετε με τη χρήση ειδικού (βλ εικόνα) ή αυτοσχέδιου νάρθηκα. Η χρήση ενός αυτοσχέδιου νάρθηκα (π.χ. ένα «κομμάτι ξύλο») δεν θα λύσει βέβαια το πρόβλημα, αλλά θα περιορίσει τον πόνο από τις μετακινήσεις, μέχρι να πάτε στο Νοσοκομείο.

ΚΑΤΑΓΜΑ ΠΥΕΛΟΥ

Τα κατάγματα πρέπει να αντιμετωπίζονται τις πρώτες μέρες μετά τον τραυματισμό.

Άλλες ονομασίες

Κάταγμα λεκάνης

Γενικά

Η πύελος (λεκάνη) σχηματίζεται από τα δύο ανώνυμα οστά και το ιερό οστούν. Τα δύο ανώνυμα οστά αρθρώνονται με το ιερό οστούν προς τα πίσω, σχηματίζοντας τις ιερολαγόνιες αρθρώσεις και προς τα εμπρός μεταξύ τους, στην ηβική σύμφυση. Τα κατάγματα του πυελικού δακτυλίου εμφανίζουν μεγάλη ποικιλία και διακρίνονται σε σταθερά και ασταθή. Η αναγνώριση και η εκτίμηση των κακώσεων της πυέλου, απαιτεί προσεκτική λήψη του ιστορικού, λεπτομερή κλινική εξέταση και ακτινογραφική επιβεβαίωση. Οι κακώσεις αυτές συμβαίνουν σε σοβαρά τροχαία ατυχήματα ή από πτώσεις σε μεγάλο ύψος. Τα κατάγματα πρέπει να αντιμετωπίζονται τις πρώτες μέρες μετά τον τραυματισμό, γιατί μετά την πάροδο 6-7 ημερών η ανάταξη γίνεται εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη.

Πολύ συχνά συνοδεύονται από βαριές κακώσεις που επηρεάζουν την γενική κατάσταση του τραυματία γι’ αυτό το ποσοστό θανάτων σε τραυματίες με κακώσεις της πυέλου είναι υψηλό.

ΚΑΤΑΓΜΑ ΚΝΗΜΙΑΙΩΝ ΚΟΝΔΥΛΩΝ

Γενικά 

Τα κατάγματα αυτά είναι αρκετά συχνά, αφορούν δε συνήθως στον έξω μηριαίο κόνδυλο και πιο σπάνια στον έσω. Αν η βία είναι μεγάλη, είναι δυνατό να παρατηρηθούν συντριπτικά κατάγματα και των δυο κονδύλων δίκην ανάστροφου Τ ή Υ.

Κλινική εικόνα

Υπάρχει διόγκωση του γόνατος από αίμαρθρο, συχνά με παραμόρφωση καθώς και πόνος. Οι κινήσεις του γόνατος είναι περιορισμένες και επώδυνες, ενώ η βάδιση είναι εξαιρετικά δύσκολη ή αδύνατη. Συχνά συνοδεύονται και από ρήξη του έσω πλαγίου συνδέσμου του γόνατος (κάταγμα έξω κνημιαίου κονδύλου), γεγονός που πρέπει προσεκτικά να ελέγχεται.

Διάγνωση

Η ακτινογραφία σε κατά μέτωπο και πλάγια προβολή θα καθορίσει το είδος του κατάγματος και το βαθμό της συντριβής και της εμβυθίσεως. Σε αμφίβολες περιπτώσεις χρησιμοποιείται ο τομογραφικός έλεγχος ή και αξονική τομογραφία.

ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΤΕΡΝΗΣ

Σε κάθε κάταγμα της πτέρνης πρέπει να ελέγχεται κλινικά και ακτινολογικά και η σπονδυλική στήλη.

Γενικά

Τα κατάγματα της πτέρνας διαιρούνται σε δύο βασικές κατηγορίες:

α) στα εξωαρθρικά, στα οποία η γραμμή του κατάγματος δεν φθάνει μέχρι την υπαστραγαλική άρθρωση.
β) στα ενδαρθρικά, στα οποία η γραμμή του κατάγματος φθάνει μέχρι την υπαστραγαλική άρθρωση και είναι συνήθως συμπιεστικά.

Η διαίρεση αυτή έχει μεγάλη σπουδαιότητα για την πρόγνωση, αλλά ιδιαίτερα για τον τρόπο αντιμετώπισης.

Τα κατάγματα αυτά συμβαίνουν συνήθως από πτώση από ύψος στους άκρους πόδες. Πιο συχνά συμβαίνουν σε εργάτες που εργάζονται στις σκαλωσιές.

ΚΑΤΑΓΜΑ ΕΠΙΓΟΝΑΤΙΔΟΣ

Γενικά

Τα κατάγματα επιγονατίδος προκαλούνται
α) από άμεση πλήξη (π.χ στο ταμπλό του αυτοκινήτου) ή
β) από βίαιη σύσπαση του τετρακεφάλου μυός.

Τα κατάγματα της δεύτερης κατηγορίας είναι σπανιότερα και βαρύτερα από εκείνα της πρώτης.

Ρωγμώδη

Τα ρωγμώδη κατάγματα αντιμετωπίζονται συντηρητικά με γύψο από το ριζομήριο μέχρι τα σφυρά (ποδοκνημική) που κρατάει το γόνατο σε πλήρη έκταση. Η βάδιση επιτρέπεται με πατερίτσες και το κάταγμα πωρώνεται σχεδόν κατά κανόνα χωρίς προβλήματα σε 4-6 εβδομάδες.

ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΒΡΑΧΙΟΝΙΟΥ

Η θέση του κατάγματος καθορίζει και την αντιμετώπιση.

Γενικά

Διακρίνονται σε :
α) κατάγματα του άνω πέρατος,
β) της διάφυσης και
γ) του κάτω πέρατος του βραχιονίου

Κατάγματα του άνω πέρατος του βραχιονίου

Στο άνω άκρο του βραχιονίου συμβαίνουν συνήθως κατάγματα του μείζονος βραχιονίου ογκώματος καθώς και υποκεφαλικά που είναι δυνατόν να περιλαμβάνουν και την κεφαλή.

Τα μη παρεκτοπισμένα κατάγματα του μείζονος βραχιονίου ογκώματος αντιμετωπίζονται με απλή ανάρτηση του μέλους σε τριγωνικό επίδεσμο για 2-3 εβδομάδες.

Τα αποσπαστικά όμως κατάγματα του μείζονος βραχιονίου ογκώματος συνήθως απαιτούν χειρουργική αποκατάσταση γιατί με την απόσπαση διαταράσσεται η λειτουργία των στροφεών του ώμου.