Τραύμα - Κακώσεις Θώρακα - Εγκαύματα Και Εξειδικευμένη Αντιμετώπιση - ΚΑΡΠΑ (Μέρος Ενδέκατο)

     Επιμέλεια Κειμένου

    Παναγιώτης Σπανός

    Διασώστης ΕΚΑΒ Ρόδου                                      

Κακώσεις θώρακα

Οι κακώσεις του θώρακα ευθύνονται για τους μισούς θανάτους από τραύμα σε ποσοστό 25%, από τις κακώσεις το 15% απαιτούν χειρουργική επέμβαση ενώ οι υπόλοιπες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται στα ΤΕΠ ^[1] . 

Οι θάνατοι από τραυματικές κακώσεις του θώρακα χωρίζονται σε:

Άμεσους θανάτους, που οφείλονται σε κάκωση της αορτής και της καρδιάς

Όψιμους θανάτους, που οφείλονται σε αναπνευστικές επιπλοκές, λοιμώξεις καθώς και σε µη αναγνωρισμένες βλάβες. 

Πρέπει να τονιστεί ότι συχνά οι κακώσεις του θώρακα δεν είναι βαριές, ενώ ακόμα και όταν είναι δυνητικά θανατηφόρες, είναι εύκολα αντιµετωπίσιµες αρκεί να γίνουν γρήγορες και σωστές παρεμβάσεις. 

Οι κακώσεις του θώρακα και του πνευµονικού παρεγχύµατος διακρίνονται σε δύο κατηγορίες:

1.  Στις άμεσα απειλητικές για τη ζωή που είναι:

Ο πνευµοθώρακας υπό τάση, ο ανοικτός πνευμοθώρακας, ο ασταθής πνευμοθώρακας, ο µαζικός αιμοθώρακας και ο καρδιακός επιπωματισμός.

2.  Στις δυνητικά θανατηφόρες που αφορούν:

Τον απλό πνευμοθώρακα, την πνευμονική θλάση, τις κακώσεις του τραχειοβρογχικού δέντρου, τη θλάση του µυοκαρδίου και την κλειστή κάκωση της καρδίας, την τραυματική ρήξη αορτής, την κάκωση του διαφράγματος, τα διατιτραίνοντα τραύματα του µεσοθωρακίου και το οισοφαγικό τραύμα ^[15] .

Άµεσα Απειλητικές για τη ζωή κακώσεις Θώρακα

Προαλείται από την είσοδο αέρα στην πλευριτική κοιλότητα 

µετά από κάκωση του

θωρακικού τοιχώµατος ή του πνεύμονα µε αποτέλεσμα µε αποτέλεσμα τη δημιουργία βαλβιδικού µηχανικού µιας κατεύθυνσης που αυξάνει την ποσότητα του αέρα, ο οποίος δεν έχει έξοδο διαφυγής.  

Η συγκέντρωση αυτή του αέρα προκαλεί πίεση στη τραχεία, στην καρδιά και στα µεγάλα αγγεία µε συνέπεια να µετατοπίζει τα όργανα αυτά στο άλλο ηµιθωράκιο. Εμποδίζεται έτσι η φλεβική κυκλοφορία, η καρδιακή λειτουργία και η λειτουργία του άλλου πνεύμονα µε συνέπεια την µειωµένη καρδιακή παροχή και υποξία ^[15] . 

Τα κλινικά σημεία που υποδηλώνουν πνευμοθώρακα υπό τάση είναι:

1.  Η έντονη αναπνευστική δυσχέρεια  

2.  Ο πόνος στο θώρακα 

3.  Η διάταση των τραχηλικών φλεβών 

4.  Η παρεκτόπιση της τραχείας  

5.  Η απουσία αναπνευστικού ψιθυρίσματος στον πάσχοντα πνεύμονα 

6.  Η υπερτυµπανικότητα στο πάσχον ηµιθωράκιο 

7.  Η µετατόπιση της καρδιακής ώσης και σε προχωρηµένες καταστάσεις η κυάνωση  Ο πνευµοθώρακας υπό τάση απαιτεί άµεση αποσυµπίεση µε εισαγωγή ενός ευρύ αυλού αγγειοκαθετήρα εύρους 14G, στο δεύτερο µεσοπλεύριο διάστηµα στη µεσοκλειδική γραµµή. Με την παροχέτευση του αέρα επιτυγχάνεται η µετατροπή του υπό τάση πνευµοθώρακα σε απλό πνευµοθώρακα ^[17] .

Ανοικτός Πνευµοθώρακας

Ανοικτός πνευµοθώρακας δηµιουργείται όταν η υπεζωκοτική κοιλότητα επικοινωνεί µε την ατµόσφαιρα µέσω ανοικτής οπής του θωρακικού τοιχώµατος. Σε αυτήν την περίπτωση εκτός της ύπαρξης του πνευµοθώρακα υπάρχει και έξοδος αέρα από το τραύµα µε συνέπεια την απουσία αερισµού του σύστοιχου πνεύµονα, τον κακό αερισµό του άλλου πνεύµονα, την υποξία και την υπερκαπνία ^[17] . 

Η κατάσταση γίνεται ιδιαίτερα επικίνδυνη όταν η οπή του τραύµατος είναι µεγαλύτερη από τα 2/3 της τραχείας. Τότε ο αέρας ακολουθεί την οδό µε τις µικρότερες αντιστάσεις και εισέρχεται στον θώρακα µέσω του τραύµατος και όχι µέσω της τραχείας που είναι το φυσιολογικό. Χαρακτηριστικό σηµείο ένδειξης ανοικτού πνευµοθώρακα είναι το «αναπνέον» θωρακικό τραύµα ^[11] . 

Η αντιµετώπιση από το νοσηλευτή πρέπει να γίνεται άµεσα καλύπτοντας το τραύµα µε ένα αεροστεγές υλικό. Χρειάζεται προσοχή όµως γιατί η πλήρης κάλυψη του τραύµατος θα µετατρέψει τον ανοικτό πνευµοθώρακα σε πνευµοθώρακα υπό τάση. Για το λόγω αυτό γίνεται χρήση ενός τετράγωνου επιδέσµου που στερεώνεται µόνο από τις τρεις πλευρές αφήνοντας την τέταρτη ανοιχτή ώστε να διαφεύγει από εκεί ο αέρας που υπάρχει στην υπεζωκοτική κοιλότητα. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει επίδεσµος χρησιµοποιείται ένας απλός πλαστικός σάκος ορού ή σακουλάκι συλλογής ούρων. 

Στη συνέχεια µπαίνει ένας παροχευτικός σωλήνας στο πάσχον ηµιθωράκιο και σε θέση µακριά από το τραύµα και τέλος γίνεται χειρουργική σύγκλειση του τραύµατος. Τονίζεται ότι σε περίπτωση που διασωληνωθεί ο πολυτραυµατίας ή ακόµα και αν τεθεί σε µηχανικό αερισµό, η κάλυψη του τραύµατος δεν είναι αναγκαία, εάν όµως γίνει δεν πρέπει να είναι πλήρης ^[11] .

 Ασταθής Πνευμοθώρακας

Σε κατάγματα πολλών πλευρών στη σειρά το θωρακικό τοίχωµα χάνει την οστική του

συνέχεια, µε συνέπεια οι αναπνευστικές κινήσεις να µην εκτελούνται σωστά και το θωρακικό τοίχωµα να εισέχει στην εισπνοή και να προέχει στην εκπνοή. Αποτέλεσµα όλων αυτών είναι ο κακός αερισµός και ο πόνος κατά τις αναπνευστικές κινήσεις, λόγω της πνευµονικής θλάσης η οποία µπορεί να οδηγήσει σε υποξία ^[11] .

Η διάγνωση είναι αποτέλεσµα συνεκτίµησης παραµέτρων όπως: 

Η εκτίµηση αναπνευστικών κινήσεων

Η ψηλάφηση κριγµού από τα κατάγµατα των πλευρών

Τα ακτινολογικά ευρήµατα και τα παθολογικά αέρια αίµατος 

Μαζικός αιµοθώρακας

Η ταχεία συγκέντρωση στην υπεζωκοτική κοιλότητα, περισσοτέρων από 1500ml αίµατος ονομάζεται µαζικός πνευμοθώρακας. Ο µαζικός πνευμοθώρακας µπορεί να οφείλεται σε κλειστή ή ανοιχτή κάκωση και προκαλεί υποξία λόγω υπογλυκαιμίας και αναπνευστικής επιβάρυνσης. ∆ιαγνώσκεται από την ύπαρξη κατάστασης shock και από τα ευρήματα της θωρακικής εξέτασης όπως την απουσία αναπνευστικού ψιθυρίσματος  στο πάσχον ηµιθωράκιο. 

Η αντιμετώπιση γίνεται µε αποκατάσταση του όγκου αίματος και αποσυµπίεση της θωρακικής κοιλότητας. Το αίμα παροχετεύεται µε σωλήνα θωρακικής παροχέτευσης. Παροχέτευση αίματος μεγαλύτερη των 1500ml οδηγεί στην επείγουσα θωρακοτοµή, αν και αυτό εξαρτάται από την συνέχιση της αιμορραγίας παρά την αρχική απώλεια ^[17] .

Ενδείξεις επείγουσας θωρακοτοµής είναι:

Απώλεια αίματος μεγαλύτερη των 500ml

Συνεχιζόμενη αιμορραγία µε ρυθμό ταχύτερο από 200 ml/h

Καρδιακός επιπωματισμός που δεν απειλεί µε άµεση καρδιακή ανακοπή (σε αυτή τη περίπτωση γίνεται αμέσως περικαρδιοκέντηση).

Καρδιακός επιπωματισμός

Οφείλεται σε διατιτραίοντα τραύματα στο θώρακα και σε αμβλείες κακώσεις. Προκαλεί µειωµένη καρδιακή παροχή, ανεπάρκεια πλήρωσης της καρδιάς, shock και πρόωρο θάνατο αν δεν αντιμετωπισθεί εγκαίρως. Κλινικά παρουσιάζεται shock στην περιφέρεια, παράδοξος σφυγμός, διάταση τραχηλικών φλεβών και βύθιοι καρδιακοί τόνοι. Αποκλείεται ο πνευμοθώρακας υπό τάση όταν υπάρχουν ενδείξεις αναπνευστικού ψιθυρίσματος και από τις δύο πλευρές ^[12].

Η αντιμετώπιση πρέπει να είναι άµεση. Γίνεται περικαρδιοκέντηση, υποξιφοειδή περιοκαρδιοτοµή ή επείγουσα θωρακοτοµή. Η περικαρδιοκέντηση γίνεται µε υποξιφοειδή παρακέντηση υπό γωνία 45ο προς το δέρμα και µε κατεύθυνση προς τον αριστερό ώμο. Χρησιμοποιείται βελόνη εύρους 16 ή 18G µε ή χωρίς πλαστικό περίβλημα και όλη η διαδικασία γίνεται υπό ηλεκτροκαρδιογραφική  καταγραφή. Οι πολυτραυµατίες που υφίστανται καρδιακό επιπωματισμό χρήζουν κατά κύριο λόγω θωρακεκτομής από ειδικευμένο χειρουργό ^[12] .

∆υνητικά Θανατηφόρες κακώσεις Θώρακα 

Απλός Πνευμοθώρακας

Προκαλείται από την παρουσία αέρα στην υπεζωκοτική κοιλότητα που προέρχεται από τραυματική κάκωση του θώρακα. Κλινικά εμφανίζεται µε αναπνευστική δυσχέρεια και αναπνευστικό ψίθυρο στο πάσχον ηµιθωράκιο.

Αντιμετωπίζεται µε παρακέντηση στο 4ο ή 1ο µεσόπλευρο διάστηµα στη µέση µμασχαλιαία γραµµή όπου τοποθετείται σωλήνας παροχέτευσης που καταλήγει σε µια συσκευή που βρίσκεται χαµηλότερα από το επίπεδο του θώρακα. (συσκευή BILLAU)^[11]

. 

 Συχνά συνοδεύει τον ασταθή πνευμοθώρακα, εμφανίζεται 

αναπνευστική ανεπάρκεια και

σοβαρή υποξία. 

Παρακολουθείται ο ρυθμός της αναπνοής και τα αέρια αίματος. Χορηγούνται οξυγόνο και υγρά. Όταν υπάρχει ανάγκη ο ασθενής διασωληνώνεται και τίθεται σε µμηχανικό αερισμό[17] .

Κακώσεις τραχειοβρογχικού δέντρου

 Είναι συχνά θανατηφόρες. Κλινικά υπάρχει αιμόπτυση, υποδόριο εµφύσηµα και υπό τάση πνευμοθώρακας. Απαιτείται βρογχοσκόπηση για την επιβεβαίωση της ύπαρξης κάκωσης.

Προσωρινή λύση αποτελεί η διασωλήνωση του πολυτραυματία και οριστική η επείγουσα θωρακεκτομή για την άµεση αποκατάσταση της βλάβης ^[17] .

Θλάση μυοκαρδίου

Έτσι ονομάζεται η κλειστή κάκωση του καρδιακού µυ. Μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακό επιπωματισμό όταν συνυπάρχει και υποογκαιμία. Κλινικά εκδηλώνεται µε πόνο στο στήθος, αρρυθμίες στον ΗΚΓ, υπόταση ενώ το υπερηχογράφημά δείχνει αυξημένο κίνδυνο κοιλιακής µμαρμαρυγής.

Υποστηρίζεται η λειτουργία της καρδιάς και διενεργείται χειρουργική επέμβαση για την αποκατάσταση της βλάβης στο καρδιακό µυ ^[15].

Τραυματική Ρήξη Αορτής

Είναι συχνά αιτία θανάτου και συνήθως προκαλείται απότοµη επιβράδυνση µετά από

συγκρούσεις σε τροχαία ατυχήματα. Η επιβίωση είναι δύσκολη. Καταφέρνουν να επιβιώσουν λίγοι τραυματίες µε ατελή ρήξη εφόσον γίνει φυσικά έγκαιρη διάγνωση και χειρουργική αντιμετώπιση ^[15] .

Διατιτραίνοντα Τραύματα του Μεσοθωρακίου

Ο κίνδυνος από τέτοια τραύματα είναι μεγάλος διότι µπορεί να τραυματιστούν ζωτικά

όργανα όπως η καρδιά, τα µμεγάλα αγγεία, το τραχειοβρογχικό δέντρο και ο οισοφάγος. Σε ακτινογραφία φαίνεται καθαρά εκτός από το τραύμα εισόδου και το τραύμα εξόδου, καθώς και η νοητή γραµµή που συνδέει τα δύο τραύματα. Η αντιμετώπιση είναι χειρουργική ^[15] .

Επείγουσα Θωρακοκέντηση

Η επείγουσα θωρακοκέντηση γίνεται για την άµεση 

αποσυµπίεση του πνευµοθώρακα

υπό τάση που προκαλεί καρδιοαναπνευστική διαταραχή. Η διαδικασία αυτή είναι προσωρινή θεραπεία µέχρι να τοποθετηθεί θωρακική παροχέτευση.  

Χρειάζεται µεγάλη προσοχή γιατί, αν δεν υπάρχει πραγµατικά πνευµοθώρακας και γίνει λάθος εκτίµηση, υπάρχει περίπτωση να προκληθεί πνευµοθώρακας ή τρώση του πνεύµονα. Από την άλλη πλευρά αν υπάρχει πνευµοθώρακας και δεν γίνει άµεση θωρακοκέντηση, µπορεί ο ασθενής να υποστεί καρδιακή ανακοπή. 

Άλλες επιπλοκές είναι η τρώση της µαστικής αρτηρίας µε σηµαντική απώλεια αίµατος και διάτρηση ενδοκοιλιακού σπλάχνου αν υπάρχει ρήξη διαφράγµατος, αιµάτωµα και διαπύηση στο σηµείο εισόδου του καθετήρα.  

 Για την επείγουσα θωρακοκέντηση θα χρειαστεί: 

Αντισηπτικό διάλυµα Τοπικό αναισθητικό

Σύριγγες και καθετήρα µήκους 4-6 εκατοστών µε βελόνη 10-18G 

Με τη θωρακική παροχέτευση (BULLAU) κατορθώνεται η αφαίρεση αέρα ή αίµατος ή και των δύο µαζί από την υπεζωκοτική κοιλότητα σε περίπτωση πνευµοθώρακα, αιµοθώρακα ή πνευµοαιµοθώρακα ακόµα και για αφαίρεση εµπυήµατος σε πλευριτική συλλογή υγρού ^[11] .

Κακώσεις άκρων

Τα κατάγματα των άκρων στους πολυτραυματίας είναι συνήθως συντριπτικά µε κάκωση των µαλακών µορίων σε συνδυασμό µε αγγειακές κακώσεις και πολλές φορές µε εξαρθρήµατα. Τα κατάγματα των άκρων συνοδεύονται από πόνο, οίδημα, ισχαιμία και διαταραχές κινητικότητας στη περιοχή. Χρειάζεται μεγάλη προσοχή στους χειρισμούς του τραυματισμένου µέλους διότι αν γίνουν λάθος κινήσεις είναι δυνατόν να προκληθεί βλάβη σε γειτονικά αγγεία και νεύρα ^[10] . 

Στην αντιμετώπιση, γίνεται αποκατάσταση του όγκου αίματος µε τη χορήγηση υγρών. Χορηγούνται αναλγητικά, ενώ σε διαταραχές αιμάτωσης γίνεται έλξη των άκρων. Τοποθετούνται νάρθηκες ή επίδεσμοι, ενώ το µέλος που έχει υποστεί κάταγμα τοποθετείται σε κατάσταση ηρεμίας. Απαραίτητος είναι ο ακτινολογικός έλεγχος, αλλά πολλές φορές και οι χειρουργικές επεμβάσεις για την πλήρη αποκατάσταση της βλάβης.

Αγγειακές κακώσεις άκρων

Είναι συχνές µετά από διατιτραίνοντα τραύματα και µπορεί να συνοδεύουν κατάγματα, εξαρθρώσεις ή αμβλύ τραυματισμό. Η πρώτη αξιολόγηση γίνεται για την επιβεβαίωση παρουσίας ή απουσίας σφίξεων στα άνω και κάτω άκρα. Ένα κρύο άκρο χωρίς σφίξεις, µε αυξανόµενο αιµάτωµα, ιστορικό αρτηριακής αιμορραγίας, συνυπάρχουσα νευρολογική διαταραχή και παρουσία φυσήματος αποτελεί οξεία κατάσταση που χρειάζεται οπωσδήποτε χειρουργική επέμβαση ^[10] .

Εγκαύματα

 Τα εγκαύματα μπορεί να είναι τρομακτικά στην όψη. Ωστόσο, αυτές οι βλάβες, τυπικά, δεν απειλούν άμεσα την ζωή. Στα εγκαύματα που πιθανώς απειλούν τη ζωή περιλαμβάνονται τα μεγάλα θερμικά εγκαύματα, οι κακώσεις από ηλεκτρικό ρεύμα και τα χημικά εγκαύματα ^[31] .

Οι εγκαυματικές βλάβες δεν περιορίζονται μόνο στο δέρμα, αλλά επηρεάζουν στο μέγιστο βαθμό ολόκληρο τον οργανισμό. Οι ασθενείς με εκτεταμένα εγκαύματα θα εμφανίσουν δυσλειτουργία του καρδιαγγειακού, αναπνευστικού, γαστρεντερικού, ουροποιητικού και ανοσοποιητικού συστήματος. Η ανεπαρκής χορήγηση υγρών θα οδηγήσει σε ανθεκτική καταπληξία, πολυοργανική δυσλειτουργία και περεταίρω αύξηση του βάθους των εγκαυμάτων ^[31] . 

 Ο υπολογισμός του μεγέθους του εγκαύματος χρησιμοποιείται επίσης ώς εργαλείο για τη στάθμιση της σοβαρότητας της κατάστασης και κατά τη διαλογή. Η μέθοδος αυτή βασίζεται στο ότι οι μείζονες περιοχές του σώματος, στους ενήλικες, ισούνται με τα πολλαπλάσια του 9% της συνολικής επιφάνειας του σώματος. Το περίνεο και τα γεννητικά όργανα αντιπροσωπεύουν το 1% ^[15] .

 

 Ο χάρτης Lund-Browder είναι ένα διάγραμμα που λαμβάνει υπόψη τις μεταβολές που σχετίζονται με την ηλικία στα παιδιά.  Τα μικρά εγκαύματα μπορούν να εκτιμηθούν με χρήση του κανόνα της παλάμης. Η μέση επιφάνεια της παλάμης είναι 0,5% της συνολικής επιφάνειας του σώματος στους άνδρες και 0,4% στις γυναίκες. Εάν περιλάβουμε την παλμική να θεωρηθεί ότι αποτελεί το 1% της συνολικής επιφάνειας του σώματος ^[15] . 

Το βάθος του εγκαύματος μπορεί να είναι: α) επιφανειακό (ή επιπολής) έγκαυμα, β) μερικού πάχους έγκαυμα  γ) ολικού πάχους έγκαυμα η δ) έγκαυμα τετάρτου βαθμού ^[12] . 

Α) Τα επιφανειακά εγκαύματα, γνωστά και ως πρώτου βαθμού, αφορούν μόνο την επιδερμίδα και χαρακτηρίζονται από ερυθρότητα και πόνο ^[12] .

 Β) Τα εγκαύματα μερικού πάχους γνωστά και ως δευτέρου βαθμού, είναι αυτά που αφορούν την επιδερμίδα και μέρος του επικείμενου χορίου. Μπορούν να ταξινομηθούν περεταίρω σε επιφανειακά και εν τω βάθει. Τα εγκαύματα μερικού πάχους έχουν τη μορφή φυσαλίδων με κοίτη που γυαλίζει ή φαίνεται υγρή. Αυτές οι βλάβες είναι επώδυνες. Επειδή κάποιες στιβάδες του χορίου επιβιώνουν, τα εγκαύματα αυτά συχνά επουλώνονται μέσα σε 2 ή 3 εβδομάδες. Ένα επιφανειακό έγκαυμα μερικού πάχους θα επουλωθεί με προσεκτική φροντίδα. Τα εν τω βάθει εγκαύματα μερικού πάχους απαιτούν χειρουργική επέμβαση προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η εσχαροποίηση ^[12].

Γ) Τα εγκαύματα ολικού πάχους ποικίλλουν σε εμφάνιση. Συχνότερα, οι βλάβες αυτές έχουν τη μορφή παχέων, λευκών, και σκληρών επιφανειών γνωστές ως εσχάρα. Η εγκαυματική βλάβη αυτής της μορφής ονομάζεται επίσης τρίτου βαθμού. Τα νεύρα στις περιοχές αυτές είναι άθικτα και συνεχίζουν να μεταδίδουν την αίσθηση του πόνου από τους τραυματισμένους ιστούς. Τα εγκαύματα του βάθους αυτού μπορεί να προκαλέσουν αναπηρία και να απειλήσουν τη ζωή του ατόμου. Απαιτείται άμεση χειρουργική εκτομή και εντατική αποκατάσταση σε ειδικό κέντρο ^[12].

Δ) Στα εγκαύματα τετάρτου βαθμού η βλάβη αφορά όχι μόνο το σύνολο των στιβάδων του δέρματος, αλλά και το υποκείμενο λίπος, τους μύες, τα οστά ή εσωτερικά όργανα.  Ο εκτεταμένος χειρουργικός καθαρισμός των νεκρών ιστών, μπορεί να δημιουργήσει εκτεταμένα ελλείμματα μαλακών μορίων ^[12] .

  Η ΕΦ χορήγηση Ringer’s Lactated  είναι ο καλύτερος τρόπος για την αρχική αντιμετώπιση του εγκαυματία. Οι ερευνητές από το Ινστιτούτο Χειρουργικής Έρευνας του Στρατού των ΗΠΑ, εκπόνησαν τον «Κανόνα των Δέκα» προκειμένου να βοηθήσουν την καθοδήγηση της αρχικής ανάνηψης με υγρά. Για παράδειγμα, έγκαυμα 37% θα στρογγυλοποιηθεί στο 40%. Κατόπιν, το ποσοστό αυτό πολλαπλασιάζεται επι 10 και δίνει τον αριθμό ml ανά ώρα. Έτσι, 40x10=400ml κρυσταλλοειδών ανά ώρα.

 Τα εγκαύματα είναι άκρως επώδυνα και, ως εκ τούτου απαιτούν τη κατάλληλη αναλγησία όπως η φαιντανύλη ή η μορφίνη ^[12] . 

ΚΑΡΠΑ

Καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση είναι η προσπάθεια για αποκατάσταση της αυτογενούς ή αυτόματης κυκλοφορίας και έχει δυο σκέλη: 

1) το πρώτο σκέλος αφορά τη βασική (basic) και εξειδικευμένη (advanced) αναζωογόνηση και 

2) το δεύτερο σκέλος αφορά το κατά πόσο ήταν επιτυχής ή ανεπιτυχής η αναζωογόνηση και έχει σημασία, προκειμένου οι συγκρίσεις μεταξύ μελετών να αποκτήσουν κάποιο νόημα ^[46] .

Η έγκαιρη ΚΑΡΠΑ είναι ο δεύτερος κρίκος στην αλυσίδα της επιβίωσης. Όταν χρησιμοποιηθούν σωστά, οι τεχνικές των εμφυσήσεων και θωρακικών συμπιέσεων αυξάνουν τις πιθανότητες επιβίωσης του θύματος, μέχρι να καταφτάσει το ασθενοφόρο κι ο απινίδωσης. Έχει αποδειχθεί ότι η εφαρμογή ΚΑΡΠΑ από τους παρευρισκόμενους μπορεί να διπλασιάσει τις πιθανότητες επιβίωσης. Κατάλληλη και αποτελεσματική ΚΑΡΠΑ δίνει χρόνο για  παρεμβάσεις, όπως η απινίδωση και η  υποστήριξη της ζωής.

Αν και η έγκαιρη απινίδωση είναι μια σωτήρια για τη ζωή, παρέμβαση, οι δύο πρώτοι κρίκοι είναι επίσης σημαντικοί στην αλυσίδα της επιβίωσης. Χωρίς έγκαιρη πρόσβαση και έγκαιρη ΚΑΡΠΑ, η απινίδωση και η εξειδικευμένη υποστήριξη της ζωής είναι αναποτελεσματικές. 

Επίσης, μόλις η απινίδωση έχει απομακρύνει την κοιλιακή μαρμαρυγή, οι ασθενείς συχνά απαιτούν συνέχιση της Βασικής ΚΑΡΠΑ πριν να αποκατασταθεί ο σφυγμός, επειδή η παροχή απινιδώσεων μπορεί να ακολουθείται από ασυστολία (ηλεκτρική επίπεδη γραμμή) ή ένα πολύ αργό και χωρίς σφυγμό ρυθμό.

Στάδια Καρδιοπνευμονικής Αναζωογόνησης

 Στάδιο Ι: Το πρώτο στάδιο καρδιοπνευμονικής 

αναζωογόνησης ονομάζεται

βασική υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών (Basic Life Support, BLS) και έχει στόχο την επείγουσα οξυγόνωση  των ζωτικών οργάνων. Αυτή επιτυγχάνεται με εξωτερική υποστήριξη της κυκλοφορίας (με εξωτερικές, καρδιακές μαλάξεις – EKM) και της αναπνοής (με διάνοιξη των ανώτερων αεροφόρων οδών κι εφαρμογή τεχνητής αναπνοής, μέχρις ότου υπάρξουν οι προϋποθέσεις για οριστική ιατρική βοήθεια. 

Στάδιο ΙΙ:  Το δεύτερο στάδιο απαιτεί ειδικές γνώσεις κι εξοπλισμό και γι' αυτό μπορεί να εφαρμοσθεί μόνο από ειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, ενδονοσοκοµειακά ή εξωνοσοκοµειακά με ειδικές κινητές μονάδες. Για αυτούς τους λόγους, το στάδιο αυτό ονομάζεται Εξειδικευμένη Υποστήριξη της Καρδιάς και των Ζωτικών Οργάνων (Advanced Cardiac Life Support). Σκοπός του είναι η επίτευξη αυτοδύναμης οξυγόνωσης των ιστών, με την αποκατάσταση της καρδιακής λειτουργίας και της καρδιακής παροχής, με τη βοήθεια φαρμακευτικής και ηλεκτρικής θεραπείας και ειδικών τεχνικών.

 

Στάδιο ΙΙΙ:   Το τρίτο στάδιο εφαρμόζεται μέσα στις μονάδες εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ) και αφορά τα προβλήματα ασθενών που έχουν ήδη τύχει βασικής και εξειδικευμένης καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης. Στόχος του σταδίου αυτού είναι η διατήρηση και η υποστήριξη της κυκλοφορίας των αερίων, της νευρολογικής και νεφρικής λειτουργίας και ταυτόχρονα η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των αιτιών και επιπλοκών της ανακοπής. Για τους λόγους αυτούς, το τρίτο στάδιο ονομάζεται Υποστήριξη των Ζωτικών Λειτουργιών μετά την Αναζωογόνηση (Post Resuscitation Life Support) ^[47] . 

ΤΟ ΤΡΑΥΜΑ (Μέρος Πρώτο)

Τραύμα - Είδη Τραύματος - Αίτια Τραύματος (Μέρος Δεύτερο)

Κινηματική του Τραύματος - Επιπλοκές τραύματος - Πρόληψη Τραύματος (Μέρος Τρίτο)

Συστήματα αντιμετώπισης του τραύματος παγκοσμίως - Σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα (Μέρος Τέταρτο)

Κινηματική του Τραύματος - Επιπλοκές τραύματος - Πρόληψη Τραύματος (Μέρος Πέμπτο)

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ - Γιατί Πεθαίνουν οι Τραυματίες; - Προνοσοκομειακή φάση (Μέρος Έκτο)

Ενδονοσοκομειακή υποδοχή και διαλογή - Αρχική Εκτίμηση και Αναζωογόνηση - Διασφάλιση βατότητας αεραγωγού με ταυτόχρονη προστασία Α.Μ.Σ.Σ. (Μέρος Έβδομο)

Τραύμα - Πλήρης Σειρά Ζωτικών Ενδείξεων, τοποθέτηση εστιασμένων εξαρτημάτων και Παρουσία της Οικογένειας (Μέρος Όγδοο)

Τραύμα - Ιστορικό κατά την Δευτεροβάθμια Εκτίμηση - Κλινική Εξέταση "από την Κεφαλή ως τα Δάχτυλα των Ποδιών (Μέρος Ένατο)

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Σπουδάστρια: Ντερβίσι Μιρέλα

 Επιμέλεια Κειμένου

                                             Παναγιώτης Σπανός

                                             Διασώστης ΕΚΑΒ Ρόδου

ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ