Διακομιδή – Προνοσοκομειακή Αντιμετώπιση (Μέρος Πρώτο)

Διακομιδή ή πρωτογενής διακομιδή ορίζεται η μεταφορά του τραυματία ή ασθενή από τον τόπο του ατυχήματος/συμβάντος προς το νοσηλευτικό ίδρυμα. 
Δευτερογενής ορίζεται η μεταφορά από τμήμα σε τμήμα του ίδιου νοσοκομείου ή από νοσοκομείο σε νοσοκομείο.



Διάκριση- Είδη διακομιδών

Ανάλογα με το είδος του μεταφορικού μέσου που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά των τραυματιών/ασθενών, οι διακομιδές διακρίνονται σε επιφάνειας (με επίγεια ή θαλάσσια μέσα) και αεροδιακομιδές (με ελικόπτερα ή αεροπλάνα). Η διακομιδή εκθέτει τους τραυματίες σε επιπλέον κινδύνους και απαιτεί την κινητοποίηση και το συντονισμό ειδικευμένου προσωπικού.


Στόχοι Διακομιδής

1. Να μεταφερθεί το θύμα στο νοσοκομείο με ασφάλεια, αφού έχει σταθεροποιηθεί, και με τη μικρότερη δυνατή καθυστέρηση. 
2. Πρόληψη μετατραυματικών κακώσεων

Η διακομιδή θα πρέπει να εξασφαλίζει ότι ο σωστός ασθενής μεταφέρεται στο σωστό κέντρο αντιμετώπισης, το σωστό χρόνο και στη σωστή κατάσταση. Η μεταφορά δεν αντικαθιστά τη διάγνωση και αντιμετώπιση. Αντιθέτως, αποτελεί το πρώτο βήμα στη σωστή διαχείριση ενός τραυματία. Η επιλογή του μεταφορικού μέσου αποτελεί το επόμενο βήμα κατά τη διαδικασία της διακομιδής του τραυματία.


Στάδια Διακομιδής

Η διαδικασία της διακομιδής περιλαμβάνει τέσσερις φάσεις: 

1. Έγκαιρη ενεργοποίηση του συστήματος παροχής βοήθειας 
2. Άφιξη στον τόπο του ατυχήματος 
3. Εκτίμηση, σταθεροποίηση, απεγκλωβισμός και μετακίνηση του τραυματία. 
4. Διακομιδή του τραυματία σε νοσηλευτικό ίδρυμα

Στάδιο 1 Διακομιδής

Έγκαιρη ενεργοποίηση του συστήματος παροχής βοήθειας 

Το χρονικό διάστημα από την κλήση για βοήθεια έως την άφιξη της ομάδας στον τόπο του ατυχήματος δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 15 λεπτά.

Στάδιο 2 Διακομιδής

Άφιξη στον τόπο του ατυχήματος

Θα πρέπει να γίνει εκτίμηση του χώρου, για εξασφάλιση της ασφάλειας της ομάδας διακομιδής και των θυμάτων, π.χ. εκτροπή της κυκλοφορίας από την αστυνομία σε τροχαίο ατύχημα, χρήση ειδικής στολής με φωσφορίζοντα σημεία κτλ.

Στάδιο 3 Διακομιδής

Εκτίμηση, σταθεροποίηση, απεγκλωβισμός και μετακίνηση του τραυματία

  Η εκτίμηση του τραυματία πραγματοποιείται με τον αλγόριθμο ABCDΕ, δηλαδή Αεραγωγός (airway), Αναπνοή (breathing), Κυκλοφορία (circulation), Νευρολογική εκτίμηση (disability) και Έκθεση (exposure). Ακολουθεί η σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης και, τέλος, η μετακίνησή του σε ασφαλή χώρο. 

Σε περιπτώσεις εγκλωβισμού ακολουθείται ειδική διαδικασία σε συνεργασία με την πυροσβεστική. 

Ο εγκλωβισμός, ιδιαίτερα σε τροχαία ατυχήματα, διακρίνεται σε μηχανικό (το θύμα δεν είναι ενσφηνωμένο αλλά λόγω παραμόρφωσης του οχήματος είναι αδύνατη η μεταφορά του), τύπου Ι φυσικό (το θύμα βρίσκεται σε μη προσβάσιμο σημείο του οχήματος και απαιτείται η δημιουργία χώρου για να εργαστεί η ομάδα διάσωσης) και τύπου ΙΙ φυσικό εγκλωβισμό (το θύμα συμπιέζεται ή έχει διατρηθεί από τα συντρίμμια του οχήματος).

Στάδιο 4 Διακομιδής

Διακομιδή του τραυματία σε νοσηλευτικό ίδρυμα

Η αντιμετώπιση του συμβάντος και η φροντίδα των τραυματιών αρχίζει με τη σωστή διαλογή (triage) στο χώρο του ατυχήματος. Οι τραυματίες μεταφέρονται στο πιο κατάλληλα εξοπλισμένο νοσοκομείο ή κέντρο τραύματος. 

Το νοσηλευτικό ίδρυμα υποδοχής επιλέγεται με βάση: 

• την αξιολόγηση της κατάστασης του/των θυμάτων, 
• τις δυνατότητες του ιδρύματος, 
• τα διαθέσιμα μέσα μεταφοράς.

Διακομιδή – Προνοσοκομειακή Αντιμετώπιση (Μέρος Πρώτο)

Πρωτογενής - Δευτερογενής Διακομιδή (Διανοσοκομειακή, Ενδονοσοκομειακή, Επίγεια και Θαλάσσια Διακομιδή, Φροντίδα του Τραυματία) (Μέρος Δεύτερο)

Εναέρια Μέσα Διακομιδής - Φροντίδα του Τραυματία Πριν και κατά τη Διάρκεια της Πτήσης - Επιπτώσεις για τον Ασθενή - Φροντίδα Ασθενή Κατά Συστήματα (Μέρος Τρίτο)

Δρ. Ροβίθης Μιχαήλ, καθ. Εφαρμογών PhD, Mmedsci, MPH - 2017

Επιμέλεια Παναγιώτης Σπανός

Διασώστης ΕΚΑΒ Ρόδου

ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ