Παρασκευή, 20 Μαρτίου 2015

The Engine Of Survival …. ή αλλιώς ..το σώμα μας !


“Aνθρώπινο σώμα, η Τέλεια Μηχανή”. Σίγουρα όλοι μας έχουμε ακούσει αυτήν τη φράση. Τι είναι όμως ακριβώς το ανθρώπινο σώμα; πως λειτουργεί; Mα φυσικά είναι και λειτουργεί όπως ακριβώς μια μηχανή ! όπως λοιπόν όλες οι μηχανές για να λειτουργήσουν αυτο που χρειάζονται πρώτα απο όλα ειναι καύσιμα, έτσι και το ανθρώπινο σώμα με τη σειρά του χρειάζεται  μια καύσιμη ύλη για να μπορέσει να λειτουργήσει. Από που όμως παίρνουμε αυτήν την καύσιμη ύλη και πως την ονομάζουμε; Την αρχική καύσιμη ύλη φυσικά την παίρνουμε απο την  τροφή και την ενέργεια που παίρνουμε,αποθηκεύουμε και χρησιμοποιούμε απο  αυτήν  την ονόμάζουμε Θερμίδα.

Το σώμα μας σε μια κατάσταση επιβίωσης  όπως και στην καθημερινότητά μας αποθηκεύει αυτην την ενέργεια σε διάφορες μορφές … στην πραγματικότητα είναι τρείς: σε γλυκογόνα (όπου πολύ απλα είναι σάκχαρα μέσα στο αίμα),σε λίπος και τρίτη μορφή είναι το φαγητό το οποίο έχει παραμείνει αχώνευτο μέσα στο σώμα μας. Σε μια κατάσταση επιβίωσης θα πρέπει να γνωρίζουμε απαραίτητα πώς να διαχειριστούμε σωστά αυτήν την ενέργεια ούτως ώστε να κρατήσουμε αυτήν τη μηχανή σε λειτουργία.

Βασικά υπάρχουν διάφορα είδη θερμίδων όπως οι στάνταρ θερμίδες (cal) και οι κιλοθερμίδες (kcal) … εμείς θα ασχοληθούμε με τις κιλοθερμίδες ..είναι οι θερμίδες που αναγράφονται στις συσκευασίες τροφίμων που αγοράζουμε και αναφέρουν το ποσό των θερμίδων που αποδίδουν ανα 100 γρ συνήθως. Tι είναι όμως η κιλοθερμίδα και πως μεταφράζεται αυτό; Mε πολύ απλά λόγια κιλοθερμίδα (kcal) είναι το ποσό ενέργειας που χρειάζεται να δαπανήθεί για να αυξήσουμε την θερμοκρασία κατά ένα 1 βαθμό κελσίου σε ένα 1 λίτρο νερό.


Τί σχέση έχουν τα παραπάνω εαν βρεθούμε σε κατάσταση επιβίωσης; Έστω ότι πίνουμε ένα λίτρο νερό απο μια πηγή ή ένα ρυάκι το οποίο έχει θερμοκρασία 20 βαθμών κελσίου,αυτόματα αυτό μεταφράζεται οτι το σώμα μας θα πρέπει να καλύψει μια διαφορά 16 περίπου βαθμών για να το φέρει στη θερμοκρασία του σώματος μας! Πόσες θερμίδες χρειάζονται για να γίνει αυτό; Περίπου 30!…  30 θερμίδες για 1 μόνο λίτρο νερό!! 

Δυστυχώς σε μια κατάσταση επιβίωσης στη φύση θα χρειαστούμε πολύ περισσότερο νερό εαν είμαστε εν κινήσει ή εαν πρέπει να καλύπτουμε όλες τις εργασίες που πρέπει να εκτελούνται καθημερινά, οπότε υπολογίστε περίπου 6 εως 8 λίτρα νερό!αυτό με τη σειρά του μας λέει οτι θα χρειαστούμε 180—240θερμίδες (πχ.μια μπάρα δημητριακών, μια σοκολάτα ή μια πέστροφα 200γρ περίπου) μόνο για να μεταβάλλουμε τη θερμοκρασία του νερού που θα πιούμε ανά ημέρα.

Το σώμα μας όμως κάνει και άλλες λειτουργίες εκτός του να πίνει και να μεταβάλλει τη θερμοκρασία του νερού, μία απο αυτές είναι το να” Ζεί”! Για να “ζήσει’ λοιπόν το σώμα μας χρειάζεται να ξοδευτεί επιπλέον ενέργεια για βασικές λειτουργίες όπως η αναπνοή η κυκλοφορία και το φιλτράρισμα του αίματος κτλ. 

Ακόμα και αν δεν κάνουμε απολύτως τίποτα όλη μέρα!

Η ενέργεια που απαιτείται για να γίνουν οι λειτουργίες αυτές έχει όνομα και λέγεται “Βασικός Μεταβολικός Ρυθμός “ ή ΒΜΡ για συντομία (Basal Metabolic Rate ή ΒΜR  στα αγγλικά).

Ο ΒΜΡ υπολογίζεται λαμβάνοντας υπ’οψιν το βάρος μας, την ηλικία μας, το ύψος μας, ακόμα και το φύλο μας σε κατάσταση ηρεμίας χωρίς ιδιαίτερες μεταβολές στην δραστηριότητα μας.

Αν λοιπόν καθόμαστε όλη μέρα αραχτοί δίπλα στη φωτιά χωρίς να κάνουμε τίποτα άλλο θα χρειαστούμε 1400-1800 θερμίδες περίπου ,εαν πάμε στο ρυάκι που βρίσκεται λίγο παρακάτω να πιούμε και να κουβαλήσουμε νερό θα χρειαστεί να καταναλώσουμε άλλες 150-200 θερμίδες επιπλέον. Εάν βολτάρουμε σε επίπεδη επιφάνεια για 4 ώρες χαζεύοντας δέντρα και φυτά ή εξερευνώντας απλά την περιοχή χωρίς να κάνουμε τίποτα περισσότερο δραστήριο  και πηγαίνοντας με τον αργότερο βηματισμό που μπορούμε θα καταναλώσουμε επιπλέον 600-800 θερμίδες περίπου.

Υπάρχει ακριβής μαθηματική φόρμουλα για να υπολογιστεί το ποσό της ενέργειας που χρειάζεται ο καθένας μας ξεχωριστά ανάλογα με τον σωματότυπό του αλλά μια και εύκολη  λύση για να μη χάνεστε είναι ο παρακάτω.

Πολλαπλασιάζουμε το βάρος μας ανάλογα με τη δραστηριότητα μας ως εξής:
Kαμία δραστηριότητα : X 14
Ελαφρά δραστηριότητα : X 17
Εντονη δραστηριότητα :  X 20

παράδειγμα: εγώ ζυγίζω περίπου 100 κιλά (είναι και εύκολο νούμερο για την πράξη)
Kαμία δραστηριότητα : 100 κιλά X 14  =   1400 θερμίδες
Ελαφρά δραστηριότητα : 100 κιλά X 17   =  1700 θερμίδες
Εντονη δραστηριότητα : 100 κιλά  Χ 20  =   2000 θερμίδες


Όλα όμως τα παραπάνω  επηρεάζονται και μεταβάλλονται ανάλογα με διάφορες συνθήκες όπως πχ είναι οι εποχές και οι θερμοκρασίες που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε. Π.χ. το καλοκαίρι οι θερμιδικές ανάγκες είναι μικρότερες  σε σχέση με το χειμώνα οπου το σώμα μας προσπαθεί να κρατήσει σε σταθερά επίπεδα την θερμοκρασία του λόγο της μεγάλης διαφοράς θερμοκράσιας με το εξωτερικό περιβάλλον.

Το πρόβλημα σε μια κατάσταση επιβίωσης στη φύση είναι οτι δεν μπορείς να είσαι ανενεργός,θα πρέπει να εισαι δραστήριος και μάλιστα πολύ ιδίως εαν είσαι μόνος σου. Ετσι λοιπόν θα είμαστε αναγκασμένοι να καταναλώνουμε εκ των πραγμάτων μεγάλες ποσότητες θερμίδων για την  κατασκευή καταφυγιου, την βελτίωση αυτού σε καθημερινή βάση, κοπή ή συλλογη ξύλων, εύρεση τροφής και συλλογή νερού κτλ είτε βρισκόμαστε σταθεροί σε ένα σημείο είτε είμαστε εν κινήσει.

Εδώ είναι που θα πρέπει να σκεφτούμε την σωστή διαχείρηση της ενέργειας που θα ξοδέψουμε εκπληρώνοντας της εργασίες μας . Τι θέλω να πω… Έστω οτι φτιάχνουμε ένα πρόχειρο καταφύγιο για να περάσουμε τη νύχτα έχοντας σαν σκοπό την επόμενη μέρα να κινηθούμε προς μια άλλη περιοχή όπου πιστεύουμε οτι είτε υπάρχουν περισσότεροι πόροι είτε γνωρίζουμε οτι θα βρούμε πιθανόν βοήθεια. 

Η εποχή είναι τέλη Οκτώμβρη και είμαστε σε ορεινή περιοχή και ο καιρός ειναι ηλιόλουστος την ημέρα … το βραδυ όμως  η θερμοκρασία πέφτει και αρχίζουμε να τρέμουμε απο το κρύο γιατί το καταφύγιο είναι προχειροφτιαγμένο και δεν έχουμε μαζέψει αρκετά ξύλα για τη φωτια  και το σώμα μας πασχίζει να διατηρήσει τη θερμοκρασία του σε σταθερά επίπεδα συσπώντας ανεξέλεγκτα ολες τις βασικές ομάδες μυών … Μάλιστα!! Ξέρετε πόσο θα μας κοστίσει το τρέμουλο σε θερμίδες;

 Η απάντηση είναι 500 θερμίδες ανά ‘Ωρα!!!! εαν περάσουμε δηλαδή 6 ώρες  τη νύχτα τρέμωντας θα καταναλώσουμε 500 Χ 6 = 3000 θερμίδες !!! Συν τις 2000 βασικές θερμίδες που ξοδέψαμε κατα τη διαρκεια της ημέρας ξεπεράσαμε τις 5000 θερμίδες!!  

Αυτό δηλαδή που καταφέραμε είναι και άυπνοι να μείνουμε και κουρασμένους να μας βρει το ξημέρωμα  και επειδή δεν ξοδέψαμε μερικές εκατοντάδες θερμίδες παραπάνω την ημέρα  φτιάχνωντας ένα σωστό καταφύγιο να ξοδέψουμε τις διπλάσιες θερμίδες άσκοπα!!

Ακόμα και αν φάμε κάτι θα χρειαστεί να καταναλώσουμε ενέργεια (χρειάζεται ενέργεια για να παράξουμε ενέργεια) για να επεξεργαστούμε, να χωνέψουμε και να διανεμηθούν τα θρεπτικά συστατικά στο σώμα μας. Οι καλοί μας επιστήμονες εχουν βγάλει όνομα και για αυτό και λέγεται “Themic effect of foods” και μπορούμε να υπολογίσουμε με σχετικά μεγάλη ακρίβεια το ποσό της ενέργειας που χρειάζεται για την επεξεργάσια  και αφομίωση των συστατικών της τροφής. 

Ενδεικτικά αναφέρω παρακάτω τρεις βασικές κατηγορίες.
Yδατάνθρακες : 5 εως 15 % απο την συνολική ενέργεια που καταναλώθηκε
Πρωτείνες : 20 εως  35%
Λιπαρά : το πολύ  5 εως 15 %

κρατήστε το τρίτο στο μυαλό σας … θα δούμε τη σημασία του παρακάτω.

Χονδρικά  μπορούμε να  υπολογίζουμε μια απώλεια 10% απο το σύνολο των θερμίδων που προσλαμβάνουμε μόνο για αυτήν τη διαδικάσια.

Είπαμε και ποιο πάνω οτι την ενέργεια την παίρνουμε απο την τροφή  που καταναλώνουμε.

Τι γίνεται όμως με την τροφή που βρίσκουμε έξω στην φύση? Πέρα απο τα άγρια εδώδιμα και ίσως κάποιους καρπούς που μπορούμε να συλλέξουμε (πέρα απο την γνώση που πρέπει να έχουμε υπάρχει και ο περιορισμός οτι πολλά απο τα ποιο θρεπτικά είναι διαθέσιμα λίγους μόνο μήνες το χρόνο) το να μείνουμε σε μια δίαιτα αποκλειστικά βασιζόμενη σε χορτοφαγία λοιπόν είναι σχεδόν αδύνατη ιδίως αν μιλάμε για παρατεταμένη περίοδο. Κάποια στιγμή λοιπόν θα πρέπει πάση θυσία να αναζητήσουμε κρέας!

Λαγοί, σκίουροι, ποντίκια, μικρά πουλιά ίσως είναι ανάμεσα στα θηράματα μας που έχουμε πιάσει είτε με παγίδες είτε με κάποιο άλλο μέσο. 100 γρ τροφής απο τα παραπάνω θα μας  δώσουν περίπου 110 θερμίδες. Για να βγάλουμε μια δύσκολη ημέρα απο άποψη κατανάλωσης  σε θερμίδες λοιπόν θα πρέπει να φάμε περίπου 3 κιλά κρέας απο τα παραπάνω! 

Η διαφορά σε σχέση με το χοιρινό ή το βοδινό κρέας είναι οτι τα παραπάνω είδη δέν έχουν την ιδια θερμιδική απόδοση ανα γραμμάρια βάρους εξαιτίας της έλειψης σε λιπαρα. Στο βοδινό για παράδειγμα 100 γρ κρέατος μας δίνουν 250 θερμίδες περίπου  και αυτό είναι αρκετή ενέργεια. Σημαίνει οτι με 1-1,5 κιλό κρέατος θα πάρουμε 2500-3750 θερμιδες!!!

Αν με παρακολουθείτε μέχρι τώρα θα έχετε δει οτι αναφέρομαι μόνο σε θερμίδες και οχι σε πρωτείνες, υδατάνθρακες κτλ, οχι οτι δεν παίζουν σημαντικό ρόλο και αυτά στην ισορροπημένη διατροφή αλλά οι θερμιδες είναι αυτές που θα κρατήσουν τη μηχανή μας σε λειτουργία σε μια κατάσταση επιβίωσης.

Η ζάχαρη, το μέλι ή τα σάκχαρα επίσης είναι μια μεγάλη πηγή ενέργειας και κάλλιστα θα μπορούσαμε να ζήσουμε για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα καταναλώνοντας μόνο νερό και ζάχαρη! Βέβαια κάποια στιγμή ο οργανισμός θα έπεφτε σε σοκ μακροπρόθεσμα απο την υπερβολική κατανάλωση .

100 γρ ζάχαρης μας δίνουν περίπου 420 θερμίδες και αυτο είναι πάρα πολυ ενέργεια!

Η σημασία  της ανεύρεσης και κατανάλωσης μελιού φαίνεται ακόμα και σήμερα απο διάφορες φυλές που ζουν αποκομμένες στα δάση και ριψοκινδυνεύουν ακόμα και τη ζωή τους για τη συλλογή του!

Τα έντομα απο την άλλη πλευρά όπως οι ακρίδες (ειναι και εύκολη σχετικά η συλλογή τους) μπορούν να μας δώσουν εως και 700 θερμίδες περίπου ανα 100 γρ!!! το πρόβλήμα είναι οτι για να πάρεις τις 700 αυτές θερμίδες θα πρέπει να φας πολλές απο δαύτες και είναι αρκετά δύσκολο να πέσεις με τα μούτρα σε μια στοίβα απο ακρίδες για να τις φας … εδώ θα πρέπει να
λειτουργήσει η φαντασια και η επινοητικότητα…μπορούμε να τις ψήσουμε, επειτα να τις κάνουμε σκόνη και εδώ ειναι φίλε μου Φουγκ που θα χρησιμοποιήσουμε τις σουπες που ήθελες να πετάξεις!!!


θα πρέπει να γνωρίζετε όλοι οτι οι σούπες και τα βραστά φαγητά είναι ο παγκόσμια αποδεκτός τροπος να κρύψουμε μέσα σε αυτά οτι σε άλλη περίπτωση δεν θα το τρώγαμε ή δεν θα θέλαμε να δούμε!!

Θα έχετε δει ή θα έχετε ακούσει για διάφορες ιστορίες με ομάδες ανθρώπων που βρέθηκαν σε κατάσταση επιβίωσης και οι πρώτοι που πέφταν κάτω ήταν αρκετά γυμνασμένα άτομα με μεγάλη δύναμη και αυτοί που τα καταφέρναν  ήταν είτε γυναίκες είτε ανδρες με μερικά κιλάκια λίπους παραπάνω  στην κοιλίτσα τους ή στα μπουτάκια τους σώστα? 

Αυτό έχει μια πολυ λογική εξήγηση και η διαφορά είναι οτι ένα πολύ γυμνασμένο σώμα μπορεί να έχει δύναμη και αντοχή αλλά είναι μόνο για βραχυπρόθεσμη περίοδο διότι οι ανάγκες σε ενέργεια που χρειάζεται είναι τεράστιες και η συντήρηση  του για να λειτουργεί απαιτεί διαρκή πρόσληψη τροφής ανά τακτά χρονικά διαστήματα διότι δεν υπάρχουν εφεδρικά αποθέματα λίπους στο σώμα τους ωστε να μπορέσει ο οργανισμός τους να μετατρέψει τα αποθέματα αυτά σε ένεργεια εαν χρειαστεί. 

Οταν λοιπόν η κατανάλωση ενέργειας ειναι μεγαλύτερη απο αυτήν που προσλαμβάνουμε για αρκετό διάστημα  το σώμα μας αρχίζει να χρησιμοποιεί τα όποια αποθέματα λίπους αρχικά για να τα μετατρέψει σε ενέργεια (θερμίδες) και στη συνέχεια αφού εξαντληθούν αυτά  προκειμένου να μείνει ζωντανό αρχίζει και μετατρέπει την μυική μας μάζα … στην ουσία το ίδιο μας το σώμα τρώει και χωνεύει τον εαυτό του!! Η διαδικασία αυτη λέγεται “καταβολικός μεταβολισμός”.

Ακούστε τώρα και αυτό … 100 γρ ανθρώπινου λίπους εαν μετατραπούν σε ενέργεια  μας δίνουν 12500-14000 θερμίδες!!! τρομερή ποσότητα αποθηκευμένης  ενέργειας αναλογικά ανα γραμμάριο βάρους!!!

 defkalionas

ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου